เขาอมฟ้าทลายโจร : ภูมิปัญญาท้องถิ่นในการใช้ประโยชน์จากสมุนไพรฟ้าทลายโจรในชุมชน หมู่บ้านเขาอม ตำบลเปลี่ยน จังหวัดนครศรีธรรมราช

ผู้แต่ง

  • โชติกา สุทธิมุสิก สาขาวิชาการพัฒนาชุมชน คณะมนุษศาสตร์และสังคมศาสตร์
  • เกษรา สักมาส
  • เชษฐา มุหะหมัด
  • เดโช แขน้ำแก้ว
  • พงศ์ประสิทธิ์ อ่อนจันทร์

คำสำคัญ:

การใช้ประโยชน์จากภูมิปัญญาท้องถิ่นสมุนไพรฟ้าทลายโจร, แนวทางการส่งเสริมการใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นสมุนไพรฟ้าทลายโจร

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาภูมิปัญญาการใช้ประโยชน์จากสมุนไพรฟ้าทลายโจร ในหมู่บ้านเขาอม ตำบลเปลี่ยน จังหวัดนครศรีธรรมราช และเพื่อศึกษาแนวทางการส่งเสริมสมุนไพรฟ้าทลายโจรในหมู่บ้านเขาอม ตำบลเปลี่ยน จังหวัดนครศรีธรรมราช ผู้ให้ข้อมูล 4 กลุ่มประกอบด้วย กลุ่มปราชญ์ชาวบ้าน จำนวน 2 คน กลุ่มเจ้าหน้าที่สาธารณสุข จำนวน 2 คน กลุ่มเจ้าหน้าที่ภาครัฐและองค์กรเอกชน จำนวน 3 คน กลุ่มประชาชนผู้ใช้ประโยชน์ จากฟ้าทลายโจร จำนวน 5 คน รวมทั้งสิ้น 12 คน เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพโดยเครื่องมือแบบสัมภาษณ์เชิงโครงสร้างนำเสนอโดยการพรรณนาวิเคราะห์
ผลการวิจัยพบว่าข้อมูลเกี่ยวกับอาการก่อนใช้ประโยชน์จากภูมิปัญญาท้องถิ่นสมุนไพรฟ้าทลายโจร: ภูมิปัญญาท้องถิ่นในการใช้สมุนไพรฟ้าทะลายโจรในชุมชน หมู่บ้านเขาอม ตำบลเปลี่ยน จังหวัดนครศรีธรรมราช พบว่าสมุนไพรฟ้าทลายโจรมีประโยชน์อย่างมากแก่คนในชุมชน สมารถบรรเทาอาการต่าง ๆ ได้ดี และเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นที่บอกต่อกันจากรุ่นสู่รุ่น การใช้ประโยชน์จากภูมิปัญญาท้องถิ่นสมุนไพรฟ้าทลายโจร : ภูมิปัญญาท้องถิ่นในการใช้สมุนไพรฟ้าทลายโจรในชุมชน หมูบ้านเขาอม ตำบลเปลี่ยน จังหวัดนครศรีธรรมราช พบว่ามีการปลูกสมุนไพรฟ้าทลายโจรเป็นจำนวนหลายครัวเรือน เพื่อใช้ประโยชน์ในการบรรเทาอาการต่าง ๆ แนวทางการส่งเสริมการใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่น สมุนไพรฟ้าทลายโจร : ภูมิปัญญาท้องถิ่นในการใช้สมุนไพรฟ้าทลายโจรในชุมชน หมู่บ้านเขาอม ตำบลเปลี่ยน จังหวัดนครศรีธรรมราช พบว่า การส่งเสริมการใช้ประโยชน์จากสมุนไพรฟ้าทลายโจรที่เป็นพืชสมุนไพรในท้องถิ่น คนในท้องถิ่นสามารถนำสมุนไพรมาใช้ได้ถูกวิธี และสามารถใช้รักษาอาการเบื้องต้นได้

เอกสารอ้างอิง

วรรณภา อ่างทอง, ทรงคุณ จันทจร, ระพี่พันธ์ ศิริสัมพันธ์. (2564). การสำรวจเพื่อสร้างพิกัดทาง ภูมิศาสตร์ การแปรรูปสารสกัดและพัฒนาผลิตภัณฑ์สมุนไพรเครื่องยาทางการแพทย์ใน เขตป่าเขาจังหวัดร้อยเอ็ด : มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.

บัญชียาหลักแห่งชาติ. (2556). บัญชียาหลักสมุนไพร. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์ชุมชนสหกรณ์แห่งประเทศ ไทย.

เมทินี หลิมศิริวงษ,์ อมร สหเมธาพัฒน์, ปิติกาญจน์ กาญจนาพฤกษ์. (2563). การผลิตสารมาตรฐาน Andrographolide จากฟ้าทะลายโจร. นนทบุรี : สำนักยาและวัตถุเสพติด กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์.

สัมฤทธิ์ หงส์ทิพยฉัตร. (2549). ยาน่ารู้ ฟ้าทะลายโจร. จันทบุรี : สถาบันการแพทย์แผนไทย และการแพทย์ทางเลือก กระทรวงสาธารณสุข.

องค์การบริหารส่วนตำบลเปลี่ยน. (2560). รายละเอียดของแผนยุทศาสตร์พัฒนา. นครศรีธรรมราช : สำนักงานองค์การบริหารส่วนตำบลเปลี่ยน.

กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กลุ่มงานวิชาการและคลังความรู้. (2564). บทบาท ของสมุนไพรและยาแผนไทยในสถานการณ์โรคโควิด-19 ระบาด. นนทบุรี : กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก.

กรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและแพทย์ทางเลือก กระทรวงสาธารณสุข. (2551). คู่มือการใช้ สมุนไพรไทย-จีน. กรุงเทพมหานคร : กรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและแพทย์ทางเลือก กระทรวงสาธารณสุข.

ฉลาดชาย รมิตานนท์. (2536). ความหลากหลายทางชีวภาพ : ภูมิปัญญาท้องถิ่นกับการพัฒนาในสิทธิ ชุมชนการกระจายอำนาจจัดการทรัพยากร. กรุงเทพมหานคร : สถาบันชุมชนท้องถิ่นพัฒนา.

ชลทิตย์ เอี่ยมอำอางค์ และวิศนี สิลตะกูล. (2533). ภูมิปัญญาชาวบ้าน เทคโนโลยีพื้นบ้านและแหล่ง วิทยาการ ชุมชน ใน เอกสารการสอนชุดวิชาการพัฒนาและการใช้แหล่งวิทยาการชุมชน หน่วยที่ 1-8. นนทบุรี : โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

ทนงศักดิ์ ปัดสินธุ์. (2559). สมุนไพรกับวิถีชีวิตของชุมชนบ้านเชียงเหียนตำบลเขวา อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม.วารสารวิจัยเพื่อพัฒนาสังคมและชุมชน มหาวิทยาลัยราชภัฏ มหาสารคาม, 2(6), 140-152.

ไตรพร วัฒนนาถ จันทนา พัฒนเภสัช และสุรัชนี เศวตศิลา. (2562). การเปรียบเทียบวิธีทดสอบการ ผันแปรของ น้ำหนักยาแคปซูลฟ้าทะลายโจรตามตํารายา 5 เล่ม. วารสารการแพทย์แผนไทย และแพทย์ทางเลือก. 17(3), 390-402.

นวิยา ฮุยเป้า. (2561). ผลของสมุนไพรฟ้าทะลายโจรต่อการขนส่งไอออนในเซลล์เยื่อบุผิวทางเดิน หายใจมนุษย์. วารสารมหาวิทยาลัยทักษิณ. 21(3), 293-298.

นฤพงศ์ ภูนิคม, ภาคภูมิ เขียวละม้าย, ศิริกุล มะโนจันทร์,ชัยรัตน์ ตัณทราวัฒน์พันธ์, ดวงรัตน์ ตันติกัลยาภรณ์. (2561) ผลของสารแอนโดรกราโฟไลด์ต่อการอยู่รอดและการแบ่งตัวของเซลล์ ต้นกำเนิดมีเซนไคม์ที่แยก จากไขกระดูกของมนุษย์. ธรรมศาสตร์เวชสาร, 18(1), 93-103.

ฉันทนา อารมณ์ดี. (2557). การสกัดแยก andrographolide และ 14-deoxy-11} 12- didehydroandrogra pholide จากฟ้าทะลายโจร : กรณีศึกษา คณะเภสัชศาสตร์. (รายงานการวิจัย). ขอนแก่น : คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

วริษฎา ศิลาอ่อน, อรนุช ธนเขตไพเขตไพศาล, สุดารัตน์ หอมหวล, ณรงค์ชัย จักษุภา, บังอร ศรีพานิช กุลชัย, และวันดี อิ่มเอมทรัพย์. (2545). การพัฒนาสูตรตํารับเจลฟ้าทะลายโจรในการออกฤทธิ์ ต้าเชื้อ จุลินทรีย์ : กรณีศึกษา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี.(รายงานการวิจัย). อุบลราชธานี : คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี.

วีระพงษ์ อินทร์ทอง. (2541). การวิเคราะห์การเจริญเติบโตของฟ้าทะลายโจร ภายใต้สภาพแวดล้อม พิษณุโลก กรณีศึกษา : มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม. (รายงานการวิจัย). พิษณุโลก : มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-06-17

รูปแบบการอ้างอิง

สุทธิมุสิก โ., สักมาส เ., มุหะหมัด เ., แขน้ำแก้ว เ., & อ่อนจันทร์ พ. (2026). เขาอมฟ้าทลายโจร : ภูมิปัญญาท้องถิ่นในการใช้ประโยชน์จากสมุนไพรฟ้าทลายโจรในชุมชน หมู่บ้านเขาอม ตำบลเปลี่ยน จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารเศรษฐกิจสร้างสรรค์นวัตกรรมชุมชนท้องถิ่น, 3(1), 67–74. สืบค้น จาก https://so17.tci-thaijo.org/index.php/CECIL/article/view/1793

ฉบับ

ประเภทบทความ

Research Article