แนวทางการพัฒนาและยกระดับการบริหารจัดการสุขภาวะเมืองเขตธนบุรี ภายใต้กรอบธรรมนูญสุขภาพ: การพยากรณ์เชิงอนาคตเพื่อสนับสนุน การพัฒนาเมืองอัจฉริยะอย่างยั่งยืน
คำสำคัญ:
ธรรมนูญสุขภาพเขตธนบุรี, การบริหารจัดการสุขภาวะเมือง, การพยากรณ์เชิงอนาคต, เมืองอัจฉริยะอย่างยั่งยืน, การบริหารจัดการเชิงระบบบทคัดย่อ
การพัฒนาการบริหารจัดการสุขภาวะเมืองจำเป็นต้องอาศัยกลไกเชิงนโยบาย การบริหารจัดการเชิงระบบ และกระบวนการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่าย โดยเฉพาะ “ธรรมนูญสุขภาพ” ซึ่งเป็นเครื่องมือสำคัญในการกำหนดทิศทางการพัฒนาสุขภาวะที่สอดคล้องกับบริบทพื้นที่ บทความนี้เป็นการสังเคราะห์เอกสารอย่างเป็นระบบ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) สังเคราะห์องค์ความรู้เกี่ยวกับการบริหารจัดการสุขภาวะเมืองภายใต้กรอบธรรมนูญสุขภาพเขตธนบุรี 2) วิเคราะห์องค์ประกอบและกลไกการยกระดับการบริหารจัดการสุขภาวะเมืองที่เชื่อมโยงกับการพยากรณ์เชิงอนาคต และ 3) เสนอกรอบแนวทางเชิงระบบสำหรับสนับสนุนการพัฒนาเมืองอัจฉริยะอย่างยั่งยืนในบริบทเขตธนบุรี
การศึกษาใช้วิธีการสังเคราะห์เอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้องอย่างเป็นระบบ ร่วมกับการวิเคราะห์เนื้อหา โดยพิจารณาเอกสารด้านธรรมนูญสุขภาพ สุขภาวะเมือง การบริหารจัดการเมืองอัจฉริยะ การพยากรณ์เชิงอนาคต และการบริหารจัดการเชิงระบบ ผลการสังเคราะห์พบว่า แนวทางการพัฒนาและยกระดับการบริหารจัดการสุขภาวะเมืองเขตธนบุรีประกอบด้วยองค์ประกอบสำคัญ 6 ด้าน ได้แก่ 1) การมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่าย 2) เศรษฐกิจและการเรียนรู้ของชุมชน 3) สิ่งแวดล้อมและพื้นที่ที่เอื้อต่อสุขภาวะ 4) ชุมชนและเขตปลอดภัย 5) เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อสนับสนุนการบริหารจัดการ และ 6) การบริหารจัดการเชิงระบบ องค์ประกอบดังกล่าวทำหน้าที่เป็นกลไกสำคัญในการเชื่อมโยงนโยบาย ข้อมูลเชิงประจักษ์ การมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่าย และการตัดสินใจเชิงยุทธศาสตร์ในระดับเขต ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่า การบูรณาการธรรมนูญสุขภาพร่วมกับการพยากรณ์เชิงอนาคตและการใช้ข้อมูลเชิงระบบ สามารถเพิ่มประสิทธิภาพ ความยืดหยุ่น และความสามารถในการปรับตัวของการบริหารจัดการสุขภาวะเมือง อันนำไปสู่การพัฒนาเขตธนบุรีให้เป็นพื้นที่สุขภาวะที่มีความยั่งยืนและสอดคล้องกับแนวคิดเมืองอัจฉริยะ
Downloads
เอกสารอ้างอิง
กรมควบคุมมลพิษ. (2564). รายงานสถานการณ์และคุณภาพอากาศประเทศไทย ปี 2564. กรมควบคุมมลพิษ.
กรุงเทพมหานคร. (2566). แผนพัฒนากรุงเทพมหานคร ระยะ 20 ปี (พ.ศ. 2561–2580). กรุงเทพมหานคร.
กองจัดการคุณภาพอากาศและเสียง กรมควบคุมมลพิษ. (2564). รายงานสถานการณ์และคุณภาพอากาศประเทศไทย. http://air4thai.pcd.go.th/webV2/station.php?station=02t
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. (2565). รายงานประจำปี สสส.. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ.
สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ. (2565). ธรรมนูญสุขภาพเขตธนบุรี. สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ.
สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. (2566). รายงานสถานการณ์ระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ.
Alexandropoulou, A. (2023). Urban health in urban planning: Exploring the status and challenges. Sustainability, 15(17), Article 12955. https://doi.org/10.3390/su151712955
Bi, Y., Yu, W., Zhang, Y., & Chen, X. (2024). Digital governance and urban health management: The role of big data and smart technologies. Frontiers in Public Health, 12, Article 1425338. https://doi.org/10.3389/fpubh.2024.1425338
Browning, M. H. E. M., Rigolon, A., McAnirlin, O., & Yoon, H. (2022). Where greenspace matters most: A systematic review of urbanicity, greenspace, and physical health. Landscape and Urban Planning, 217, Article 104233. https://doi.org/10.1016/j.landurbplan.2021.104233
Cacciatore, S. (2025). Urban health inequities and healthy longevity: The social determinants of health in urban environments. Public Health Reviews, 46, Article 1606281. https://doi.org/10.3389/phrs.2025.1606281
Halbreich, U. (2023). Impact of urbanization on mental health and well-being. Current Opinion in Psychiatry, 36(3), 200–205. https://doi.org/10.1097/YCO.0000000000000864
Irvine, K., Suwanarit, A., Likitswat, F., Sahavacharin, A., Das, D., Foo, M. C. D., & Chitwatkulsiri, D. (2025). Smart city visioning and design to enhance sustainability, resilience, and community wellbeing. Journal of Architectural/Planning Research and Studies, 23(1). https://doi.org/10.56261/jars.v23.275490
Kunno, J. (2024). The urban health themes and urban factors associated with health: A brief review. Vajira Medical Journal: Journal of Urban Medicine, 68(4), Article e269743.
López Haro, J., Jacobo Gómez Chávez, L. F., Pelayo Zavalza, A. R., & Gómez-Varela, J. (2024). Association between active use of urban green spaces and well-being in adults aged 18–65 years: A systematic review. Journal of Health and Pollution, 12(1–4). https://doi.org/10.1289/jhp1040
Szpilko, D. (2020). Foresight as a tool for the planning and implementation of visions for smart city development. Energies, 13(7), Article 1782. https://doi.org/10.3390/en13071782
Urtaran-Laresgoiti, M., Bacigalupe, A., Martín, U., Esnaola, S., & Zuazagoitia, J. (2025). How an urban regeneration programme impacts people's health and wellbeing. BMC Public Health, 25, Article 716. https://doi.org/10.1186/s12889-025-21827-z
Van, W., Zhu, J., Liu, Y., & Wang, X. (2022). Health and the urban environment: A bibliometric mapping of knowledge structure and trends. Sustainability, 14(19), Article 12320.
Whulanza, Y., & Kusrini, E. (2023). Defining healthy city and its influence on urban well-being. International Journal of Technology, 14(5), 948–953. https://doi.org/10.14716/ijtech.v14i5.6578
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา และคณาจารย์ท่านอื่นๆในมหาวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเอง
