ภาวะผู้นำของผู้บริหารที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการปฏิบัติงานของครู ในสถานศึกษาอาชีวภาครัฐจังหวัดนครพนม
คำสำคัญ:
ภาวะผู้นำของผู้บริหาร, ประสิทธิผลการปฏิบัติงานของครูบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีความมุ่งหมายเพื่อศึกษา เปรียบเทียบ หาความสัมพันธ์ หาอำนาจพยากรณ์ และศึกษาแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำของผู้บริหารที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการปฏิบัติงานของครูในสถานศึกษาอาชีวภาครัฐจังหวัดนครพนม กำหนดขนาดของกลุ่มตัวอย่าง โดยใช้ตารางของเครจซี่และมอร์แกน (Krejcie and Morgan, 1970, pp. 607 -610, อ้างถึงใน บุญชม ศรีสะอาด, 2560, หน้า 43) ได้จำนวน 205 คน แต่ในการวิจัยครั้งนี้ ใช้กลุ่มตัวอย่าง จำแนกเป็นผู้บริหาร จำนวน 18 คน และครูจำนวน 187 คน จากสถานศึกษาอาชีวภาครัฐในจังหวัดนครพนม จำนวน 4 แห่ง เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล คือ แบบสอบถามเกี่ยวกับภาวะผู้นำของผู้บริหาร และประสิทธิผลการปฏิบัติงานของครู โดยเป็นแบบมาตราส่วนการประมาณค่า 5 ระดับ ซึ่งสถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบ (t - test) ชนิด Independent Samples การทดสอบเอฟ (F - test) แบบการวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว (One way ANOWA) ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์อย่างง่ายของเพียร์สัน (Pearson Product -
Moment Correlation Coefficient) และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณแต่ละขั้นตอน (Stepwise Multiple Regression analysis)
ผลการวิจัยพบว่า
1. ภาวะผู้นำของผู้บริหาร โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด
2. ประสิทธิผลการปฏิบัติงานของครู โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด
3. การเปรียบเทียบภาวะผู้นำของผู้บริหาร ตามความคิดเห็นของผู้บริหารและครู จำแนกตามสถานภาพการ
ดำรงตำแหน่งและประเภทสถานศึกษา พบว่ามีความแตกต่าง จำแนกตามประสบการณ์ในการปฏิบัติงาน ไม่พบความแตกต่าง
4. การเปรียบเทียบประสิทธิผลการปฏิบัติงานของครู ตามความคิดเห็นของผู้บริหารและครู จำแนกตามสถานภาพการดำรงตำแหน่งและประเภทสถานศึกษา พบว่ามีความแตกต่าง จำแนกตามประสบการณ์ในการปฏิบัติงาน ไม่พบความแตกต่าง
5. ภาวะผู้นำของผู้บริหาร มีความสัมพันธ์ทางบวกกับประสิทธิผลการปฏิบัติงานของครู อยู่ในระดับสูงมาก โดยมีค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ (r = 0.795)
6. ภาวะผู้นำของผู้บริหารที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการปฏิบัติงานของครู มี 4 ด้าน คือ ด้านการคิดวิเคราะห์เพื่อแก้ไขปัญหา ด้านการเชื่อมั่นในตนเอง ด้านการคิดริเริ่มสร้างสรรค์ และด้านการสื่อสารที่มีประสิทธิภาพ
อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 สามารถเขียนสมการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ ในรูปคะแนนดิบ ได้ดังนี้ Y = 1.682 + (1.158X2) + (−0.509X1) + (−0.231X5) + (0.219X4)
และสามารถเขียนสมการวิเคราะห์การถดถอยในรูปคะแนนมาตรฐาน ได้ดังนี้ Zᵧ = (1.404ZX2) + (−0.622ZX1) + (−0.208ZX5) + (0.213ZX4)
7. แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำของผู้บริหารที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการปฏิบัติงานของครู มี 4 ข้อ ดังนี้ 1) ผู้บริหารควรมีการคิดวิเคราะห์อย่างรอบด้านเพื่อให้สามารถแก้ไขปัญหาได้อย่างมีประสิทธิภาพ 2) ผู้บริหารควรพัฒนาความเชื่อมั่นในตนเองโดยการเสริมสร้างทัศนคติเชิงบวก กล้าคิด กล้าตัดสินใจ 3) ผู้บริหารควรเปิดรับแนวคิดใหม่ กล้าลองสิ่งแปลกใหม่ ส่งเสริมนวัตกรรมทางการบริหารที่ทันสมัย 4) ผู้บริหารควรสื่อสารแบบสองทาง รับฟังความคิดเห็นและใช้ช่องทางการสื่อสารที่เหมาะสม
เอกสารอ้างอิง
กัญญา หมอกลาง และคณะ. (2566). ภาวะผู้นำมืออาชีพในศตวรรษที่ 21 ของผู้บริหารสถานศึกษาอาชีวศึกษา จังหวัดกาญจนบุรี สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา. วารสารพัฒนาเทคนิคศึกษา, 35(125), 40.
คชา ประณีตพลกรัง. (2564). ภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษา. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตอีสาน, (1), 22 – 30.
ไชยา ภาวะบุตร. (2565). ภาวะผู้นำทางวิชาการ. (พิมพ์ครั้งที่ 3). สกลนคร: สำนักพิมพ์ห้างหุ้นส่วนจำกัด สมศักดิ์การพิมพ์ กรุ๊ป.
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น. (พิมพ์ครั้งที่ 10). กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.
ประชา เสริมสกุล, สุมัทนา หาญสุริย์, ไชยา ภาวะบุตร. (2565). ความสัมพันธ์ระหว่างรูปแบบภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษากับประสิทธิผลการปฏิบัติงานของครู ในสถานศึกษา สังกัดอาชีวศึกษาจังหวัดสกลนคร. วารสารการบริหารการศึกษาและภาวะผู้นำ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 10(39), 102 – 112.
ลักขณา สักเข็มหาร. (2563). ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการปฏิบัติงานของครูในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา จังหวัดนครพนม. วิทยานิพนธ์ ค.ม. สกลนคร: มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
สุจิตรา เกิดผล และคณะ. (2566). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารที่ส่งผลต่อความเป็นองค์การแห่งการเรียนรู้ของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษาในกรุงเทพมหานคร. วารสารวิจัยและนวัตกรรมสถาบันการอาชีวศึกษากรุงเทพมหานคร, 18(1), 18 – 28.
สำนักงาน ก.ค.ศ. (2563). คู่มือประเมินผลการปฏิบัติงานของข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา. กรุงเทพมหานคร: สำนักงาน ก.ค.ศ.
สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา. (2565). รายงานประจำปี 2565 สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2566). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566 - 2570). กรุงเทพฯ: สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
สำนักงานอาชีวศึกษาจังหวัดนครพนม. (2566). รายงานการประเมินผลการดำเนินงานสถานศึกษาอาชีวศึกษาจังหวัดนครพนม ประจำปีงบประมาณ 2566. นครพนม: สำนักงานอาชีวศึกษาจังหวัดนครพนม.
อุเทน วรชินา. (2564). ภาวะผู้นำของผู้บริหารวิทยาลัยในเครือข่ายพรเพชรกรุ๊ป สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา. วารสารนวัตกรรมการศึกษาและการวิจัย, 5(2), 416 – 428.
Bush, T. (2019). Leadership and management in education: Theory, policy and practice (3rd ed.). SAGE Publications.
Hallinger, P., & Heck, R. H. (2010). Collaborative leadership and school improvement: Understanding the impact on school capacity and student learning. School Leadership & Management, 30(2), 95 – 110.
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607 - 610.
Leithwood, K., Day, C., Sammons, P., Harris, A., & Hopkins, D. (2006). Successful school leadership: What it is and how it influences pupil learning. Department for Education and Skills.
Leithwood, K., Harris, A., & Hopkins, D. (2020). Seven strong claims about successful school leadership revisited. School Leadership & Management, 40(1), 5 - 22.
OECD. (2020). Trends shaping education 2020. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/trends_edu-2020-en
Patton, M. Q. (2002). Qualitative research and evaluation methods (3rd ed.). SAGE Publications.
Robinson, V. M. J., Lloyd, C. A., & Rowe, K. J. (2008). The impact of leadership on student outcomes: An analysis of the differential effects of leadership types. Educational Administration Quarterly, 44(5), 635 - 674.
Schleicher, A. (2018). World class: How to build a 21st century school system. OECD Publishing.
UNESCO-UNEVOC. (2021). Skills development in the time of COVID -19: Taking stock of the initial responses in technical and vocational education and training. https://unevoc.unesco.org/pub/skills_dev_covid-19_response.pdf
