การศึกษาการบริหารวิชาการของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาอำเภอขุนยวม สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแม่ฮ่องสอน เขต 1
คำสำคัญ:
การบริหารงานวิชาการ, โครงการขยายโอกาสทางการศึกษาในอำเภอขุนยวมบทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้ มีความมุ่งหมายเพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ และดัชนีการจัดลำดับความต้องการจำเป็นการบริหารวิชาการของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาอำเภอขุนยวม 2) ศึกษาแนวทางการบริหารวิชาการของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาอำเภอขุนยวม สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแม่ฮ่องสอน เขต 1 กลุ่มประชากรที่ใช้ในการวิจัย คือ คือผู้บริหารสถานศึกษา และครูกลุ่มโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา อำเภอขุนยวม สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแม่ฮ่องสอน เขต 1 ปีการศึกษา 2567 รวมจำนวน 56 คน และกลุ่มเป้าหมายที่ใช้ในการสัมภาษณ์เพื่อหาแนวทางการบริหารวิชาการของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา อำเภอขุนยวม คือ ผู้บริหารสถานศึกษา ครูหัวหน้าฝ่ายวิชาการ และครู รวมจำนวน 9 คน เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed methods) เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษาได้แก่ แบบสอบถามสภาพปัจจุบัน และสภาพที่พึงประสงค์การบริหารวิชาการของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาอำเภอขุนยวม มีค่าความเที่ยงตรงอยู่ระหว่าง 0.80 – 1.00 แบบสอบถามสภาพปัจจุบัน มีค่าความเชื่อมันเท่ากับ 0.944 แบบสอบถามสภาพที่พึงประสงค์ มีค่าความเชื่อมันเท่ากับ 0.994 และแบบบันทึกการสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาสรุปบรรยายแบบพรรณนา และการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยการหาความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์ค่าดัชนีการจัดลำดับความต้องการจำเป็น (PNIModified) ผลการวิจัย พบว่า 1. สภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ และดัชนีการจัดลำดับ ความต้องการจำเป็นการบริหารวิชาการของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา อำเภอขุนยวม สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแม่ฮ่องสอน เขต 1 สภาพปัจจุบันในภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง สำหรับสภาพที่พึงประสงค์ในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ผลการวิเคราะห์ดัชนีการจัดลำดับความต้องการจำเป็นเรียงจากมากไปหาน้อย ได้แก่ 1) การวิจัยเพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษา 2) การพัฒนาและใช้สื่อเทคโนโลยี เพื่อการศึกษา 3) การวัดผล ประเมินผล และดำเนินการเทียบโอนผลการเรียน 4) การนิเทศการศึกษา 5) การพัฒนาหลักสูตรของ 6) การพัฒนากระบวนการเรียนรู้ 7) การพัฒนาระบบประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา ตามลำดับ 2. แนวทางการบริหารวิชาการของโรงเรียนขยายโอกาส ทางการศึกษาอำเภอขุนยวม พิจารณาจากดัชนี การจัดลำดับความต้องการจำเป็นสามอันดับแรก 1) การวิจัยเพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษาในสถานศึกษาควรกำหนดเกณฑ์ประเมินตามสภาพความเป็นจริง และสภาพแวดล้อมประชุมวางแผนร่วมกับทุกฝ่ายผ่านรูปแบบ PDCA รายงานผลต่อผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง และควรรวบรวมข้อมูลที่เกี่ยวกับผลการดำเนินงานในรอบปีการศึกษา 2) การพัฒนาและใช้สื่อเทคโนโลยีเพื่อการศึกษา ควรให้ครูจัดทำแผนพัฒนาตนเอง ให้ครูจัดทำสื่อที่แปลกใหม่สอดคล้องกับโลกปัจจุบันจัดกิจกรรมแลกเปลี่ยนประสบการณ์การใช้สื่อในห้องเรียน สถานศึกษาสนับสนุนให้ครูอบรมเพื่อพัฒนาตนเองครูควรพัฒนาจัดทำสื่อทุกภาคเรียน ควรส่งเสริมให้ครูใช้เทคโนโลยีและเครื่องมือใหม่ ๆ สถานศึกษาควรมีสื่อการเรียนการสอนที่หลากหลายควรเลือกสื่อที่เหมาะสมกับเนื้อหาวิชา และลักษณะของผู้เรียนและสถานศึกษาควรมีการประเมินการใช้สื่อนวัตกรรมอย่างหลากหลาย 3) การวัดผลประเมินผล และดำเนินการเทียบโอนผลการเรียน ควรจัดอบรมปฏิบัติการแนะนำเครื่องมือที่ใช้วัดผลประเมินให้มีความหลากหลาย ครูควรศึกษาเอกสารตามระเบียบการวัดผลให้ถูกต้อง ครูควรใช้วิธีการวัดผลประเมินผลที่หลากหลายที่เน้นสถานการณ์จริง เครื่องมือต้องผ่านการหาคุณภาพของเครื่องมือ มีการจัดทำระเบียบ และแนวปฏิบัติการวัดผลในแต่ละระดับที่ชัดเจนกำหนดระเบียบและแนวปฏิบัติการวัดผลประเมินผล และเทียบโอนผลการเรียนให้สอดคล้องกับหลักสูตร
เอกสารอ้างอิง
กุลธร ดอนแก้ว. (2562). การบริหารงานวิชาการโรงเรียนบนพื้นที่สูง สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 3. การค้นคว้าอิสระ ค.ม. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่.
กลุ่มนิเทศติดตามและประเมินผลการจัดการศึกษา. (2565). รายงานผลการประเมินคุณภาพการศึกษาระดับชาติขั้นพื้นฐาน ปีการศึกษา 2565. แม่ฮ่องสอน: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแม่ฮ่องสอน เขต 1.
คณน สิริโชคเจริญ. (2565). การพัฒนาแนวทางการบริหารงานวิชาการโดยใช้วงจรคุณภาพ สำหรับสถานศึกษา สังกัดเทศบาลตำบลในจังหวัดมหาสารคาม. การค้นคว้าอิสระ ศษ.ม. มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
จิรารัตน์ กระจ่างดี. (2562). การศึกษากลยุทธ์การบริหารงานวิชาการของโรงเรียนขยายโอกาส ในอำเภอขุนยวม จังหวัดแม่ฮ่องสอน. วิทยานิพนธ์ ค.ม. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่.
ฉวีวรรณ อินชูกุล. (2559). ยุทธศาสตร์การพัฒนาโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาญจนบุรี เขต 4. วิทยานิพนธ์ ศษ.ม. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศิลปากร.
ณพรรษกรณ์ ชัยพรม. (2565). การบริหารงานวิชาการของโรงเรียนมัธยมวัดเบญจมบพิตร. การค้นคว้าอิสระ ศษ.ม. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศิลปกร.
ธัญดา ยงยศยิ่ง. (2560). การบริหารงานวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษายะลา เขต 3. การค้นคว้าอิสระ ค.ม. ยะลา: มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา.
นิตยา วรสร้อย. (2559). การบริหารงานวิชาการของโรงเรียนที่มีผลการทดสอบทางการศึกษาระดับชาติขั้นพื้นฐานเฉลี่ยสูง สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุตรดิตถ์ เขต 2. การค้นคว้าอิสระ ศษ.ม. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
นารี ปราถนาม. (2566). การบริหารงานวิชาการของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยภูมิ เขต 2. วิทยานิพนธ์ ศษ.ม. ชัยภูมิ: มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย.
พัชญ์พิชา จันทา. (2563). แนวทางการบริหารงานวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครนายก. วิทยานิพนธ์ ศษ.ม. ปทุมธานี: มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น. (พิมพ์ครั้งที่ 10). กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2553). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2553. กรุงเทพฯ: สำนักนายกรัฐมนตรี.
ศศินามณี สารักษ์. (2565). ปัญหาและแนวทางการพัฒนาการบริหารงานวิชาการของกลุ่มโรงเรียนปลวกแดง สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาระยอง เขต 1. งานนิพนธ์ กศ.ม. ชลบุรี: มหาวิทยาลัยบูรพา.
ศุภชัย บุญนาง. (2565). การบริหารงานวิชาการกับประสิทธิผลของสถานศึกษาสังกัดกรุงเทพมหานคร กลุ่มกรุงธนเหนือ. วิทยานิพนธ์ ศษ.ม. นครปฐม: มหาวิทยาลัยศิลปากร.
วิไลลักษณ์ รู้กิจ. (2566). การบริหารงานวิชาการในศตวรรษที่ 21 ของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 3. วิทยานิพนธ์ ศษ.ม.อุดรธานี: มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย.
อภิชญา สังกะคำ. (2564). แนวทางการพัฒนาการบริหารวิชาการสู่การเป็นโรงเรียนคุณภาพ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์ เขต 1. การค้นคว้าอิสระ กศ.ม. มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
Cronbach, L. J. (1990). Essentials of psychological testing (5th ed.). New York: Harper Collins Publishers.
Likert, Rensis. and Likert, Jane. (1976). New Way Management Conflict. New York Mc Graw Hill.

