การบริหารงบประมาณแบบมุ่งเน้นผลงานของโรงเรียนในกลุ่มไตรมิตร สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแม่ฮ่องสอน เขต 1
คำสำคัญ:
การบริหารงบประมาณ, มุ่งเน้นผลงาน, กลุ่มไตรมิตรบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีความมุ่งหมายเพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ และดัชนีการจัดลำดับความต้องการจำเป็น และ 2) แนวทางการบริหารงบประมาณแบบมุ่งเน้นผลงานของโรงเรียนในกลุ่มไตรมิตร สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแม่ฮ่องสอน เขต 1 กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 79 คน กำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างตามตารางกำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างของเคร็จซีและมอร์แกน และสุ่มกลุ่มตัวอย่างแบบชั้นภูมิ (Stratified Sampling) และกลุ่มเป้าหมายผู้ทรงคุณวุฒิที่ให้ข้อมูลในการสัมภาษณ์ จำนวน 9 คน เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed methods) เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษา ได้แก่ แบบสังเคราะห์องค์ประกอบ แบบสอบถามสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ โดยมีการหาค่าความสอดคล้องของแบบสอบถาม (IOC) และแบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณ ด้วยการหาค่าเฉลี่ย ร้อยละ ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และดัชนีการจัดลำดับความต้องการจำเป็น ผลการศึกษาพบว่า 1. สภาพปัจจุบันการบริหารงบประมาณแบบมุ่งเน้นผลงาน โดยรวม และรายด้านอยู่ในระดับมาก ส่วนสภาพที่พึงประสงค์การบริหารงบประมาณแบบมุ่งเน้นผลงานโดยรวม และรายด้านอยู่ในระดับมากเช่นกัน สำหรับดัชนีการจัดลำดับความต้องการจำเป็นการบริหารงบประมาณแบบมุ่งเน้นผลงานโดยรวม เรียงจากมากไปหาน้อย ได้แก่ การบริหารสินทรัพย์ การตรวจสอบภายใน การวางแผนงบประมาณ การบริหารทางการเงินและการควบคุมงบประมาณ การรายงานทางการเงินและผลการดำเนินงาน การจัดระบบการจัดซื้อจัดจ้าง และการคำนวณต้นทุนผลผลิต 2. แนวทางการพัฒนาการบริหารงบประมาณแบบมุ่งเน้นผลงาน ประกอบด้วยองค์ประกอบ 7 ด้าน คือ 1) การวางแผนงบประมาณ ควรกำหนดวัตถุประสงค์ แผนงาน/กิจกรรมที่ชัดเจน เน้นการมีส่วนร่วม 2) การคำนวณต้นทุนผลผลิต ควรใช้ทางเลือกที่หลากหลาย ติดตาม ประเมินผล และวิเคราะห์ต้นทุนเพื่อความคุ้มค่า 3) การจัดระบบการจัดซื้อจัดจ้าง ควรจัดระบบการจัดเก็บเอกสาร และจำทำเอกสารอย่างถูกต้อง ครบถ้วน และเป็นปัจจุบัน 4) การบริหารทางการเงินและการควบคุมงบประมาณ ควรจัดทำแผนปฏิบัติการที่สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ จัดระบบติดตามและตรวจสอบการใช้งบประมาณ จัดระบบบัญชีให้ถูกต้อง 5) การรายงานทางการเงินและผลการดำเนินงาน ควรกำหนดปฏิทินการรายงานทางการเงินให้ชัดเจน มีการรายงานทางการเงินอย่างสม่ำเสมอ 6) การบริหารสินทรัพย์ ควรจัดทำนโยบายและระเบียบในการใช้สินทรัพย์ มีการบำรุงรักษาและตรวจสอบสภาพสินทรัพย์อย่างสม่ำเสมอ จัดทำบัญชีสินทรัพย์และบัญชีการใช้สินทรัพย์ 7) การตรวจสอบภายใน ควรมีการแต่งตั้งคณะกรรมการตรวจสอบภายในที่มีตัวแทนจากผู้เกี่ยวข้องทุกฝ่าย กำหนดหลักเกณฑ์และมาตรการการตรวจสอบอย่างชัดเจน กำกับ ติดตามให้มีการรายงานผลการตรวจสอบภายในตามกรอบระยะเวลาที่กำหนด
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2556). คู่มือการบริหารโรงเรียน สำนักงานนโยบายและแผนการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2556. กรุงเทพฯ: ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542. https://www.moe.go.th
ขนิษฐา ศิริมา. (2564). การบริหารงานงบประมาณแบบมุ่งเน้นผลงนของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาศรีสะเกษ เขต 3. วิทยานิพนธ์ ค.ม. ศรีสะเกษ: มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ.
จารุวรรณ มาแต้ม. (2561). การบริหารงบประมาณแบบมุ่งเน้นผลงานของสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาประจวบคีรีขันธ์ เขต 1. วิทยานิพนธ์ กศ.ม. ชลบุรี: มหาวิทยาลัยบูรพา.
ชุบรี ม่วงกุ้ง. (2558). การบริหารงบประมาณแบบมุ่งเน้นผลงานตามยุทธศาสตร์ในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาภูเก็ต. วิทยานิพนธ์ กศ.ม. สงขลา: มหาวิทยาลัยหาดใหญ่.
ตุลยภาค ตุยาสัย และพัชรีวรรณ กิจมี. (2561). การบริหารงานงบประมาณแบบมุ่งเน้นผลงานของโรงเรียนประถมศึกษาแนวทางสำหรับการบริหารงานงบประมาณของโรงเรียนประถมศึกษา. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยฟาร์อีสเทอนร์, 12(Supplement) 98.
ปรารถนา ภูสมศรี. (2563). แนวทางการพัฒนาการบริหารงบประมาณแบบมุ่งเน้นผลงานสถานศึกษาขนาดเล็กในอำเภอเมือง สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากำแพงเพชร เขต 1. วารสารพิกุล. 18(1), 327.
ปาลิตา ศุภการกำจร (2557). การบริหารงบประมาณแบบมุ่งเน้นผลงานตามยุทธศาสตร์ของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเขต 35. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏลําปาง, 3(2), 43.
ไพฑูรย์ ขุนทอง. (2564). แนวทางการบริหารงานพัสดุและสินทรัพย์อย่างมีประสิทธิภาพในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 2. วารสารศึกษาศาสตร์ปริทัศน์, 38(1), 110.
ภัสราวดี เกตุนะ. (2560). การศึกษาสภาพการบริหารงานงบประมาณของโรงเรียนในสังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 36 จังหวัดเชียงราย วิทยานิพนธ์ กศ.ม. พะเยา: มหาวิทยาลัยพะเยา.
วาณี ซ้อนกลิ่น (2566). การบริหารงบประมาณแบบมุ่งเน้นผลงานเพื่อพัฒนาระบบงบประมาณของสถานศึกษาในเครือข่ายการจัดการศึกษาแบบบูรณาการศีขรภูมิ 2 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุรินทร์ เขต 1. วารสารมหาจุฬาคชสาร, 14(2), 284.
วีระพงษ์ ก้านกิ่ง. (2560). สภาพและปัญหาการบริหารงบประมาณของสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเขตที่ 29. Journal of Ratchathani Innovate Social Science, 1(1), 41 – 54.
ศิริโชค เจริญราช (2564). การศึกษาปัญหาการบริหารงบประมาณของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 42. การค้นคว้าอิสระ ค.ม. นครสวรรค์: มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์.
Best, J. W. (1981). Research in education. New jersey: Prentice - Hall.
Cronbach, L. J. (1990). Essential of Psychological Testing (5th ed.). Harper Collins.
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational
and Psychological Measurement, 30(3).
Likert, R.. (1967). The Method of Constructing and Attitude Scale. In Reading in Fishbeic, M (Ed.), Attitude Theory and Measurement (90 - 95). New York: Wiley & Son.
