ความต้องการจำเป็น และแนวทางพัฒนาภาวะผู้นำการเรียนรู้ของครูในยุคพลิกผัน สังกัดสำนักงานเขตพื้นการศึกษาประถมศึกษาอุบลราชธานี เขต 4
คำสำคัญ:
ภาวะผู้นำการเรียนรู้, ครูในยุคพลิกผัน, ความต้องการจำเป็นในการพัฒนาภาวะผู้นำการเรียนรู้ของครูบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้ มีความมุ่งหมายเพื่อ (1) ศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ และความต้องการจำเป็นในการพัฒนาภาวะผู้นำการเรียนรู้ของครูในยุคพลิกผัน (2) เปรียบเทียบสภาพปัจจุบัน และสภาพที่พึงประสงค์ของภาวะผู้นำการเรียนรู้ของครูในยุคพลิกผันจำแนกตามการดำรงตำแหน่งในสถานศึกษา ประสบการณ์ในการปฏิบัติงาน และขนาดของสถานศึกษา (3) ศึกษาความต้องการจำเป็นในการพัฒนาภาวะผู้นำการเรียนรู้ของครูในยุคพลิกผันสังกัด สำนักงานเขตพื้นการศึกษาประถมศึกษาอุบลราชธานีเขต 4 กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษาและครูผู้สอน สังกัดเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุบลราชธานี เขต 4 ปีการศึกษา 2567 จำนวน 296 คน ได้มาโดยการสุ่มแบบแบ่งชั้น เครื่องมือที่ใช้ในงานวิจัย แบ่งเป็น 2 ฉบับคือ แบบสอบถามแบบประมาณค่า 5 ระดับ ซึ่งมีค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับ 0.98 และแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง สถิติที่ใช้วิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าที การทดสอบค่าเอฟ การจัดลำดับความต้องการจำเป็น (PNImodified) การวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1. สภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ ของภาวะผู้นำการเรียนรู้ของครูในยุคพลิกผัน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุบลราชธานี เขต 4 ทั้ง 6 ด้าน สภาพปัจจุบันโดยภาพรวมอยู่ระดับมาก และ สภาพพึงประสงค์ โดยภาพรวมอยู่ระดับมากที่สุด ความต้องการจำเป็นในการพัฒนาภาวะผู้นำการเรียนรู้ของครูในยุคพลิกผัน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุบลราชธานี เขต 4 พบว่า การเรียงลำดับความต้องการจำเป็นจากมากไปน้อย ดังนี้ การบูรณาการ การใช้เทคโนโลยี การมีความคิดสร้างสรรค์ การเรียนรู้เป็นทีม การจัดสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการเรียนรู้ การเรียนรู้ด้วยการนำตนเอง
2. การเปรียบเทียบสภาพปัจจุบัน และสภาพที่พึงประสงค์ของภาวะผู้นำการเรียนรู้ของครูในยุคพลิกผัน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุบลราชธานี เขต 4 พบว่า ผู้บริหารสถานศึกษา ครูผู้สอนและบุคลากรทางการศึกษาที่มีตำแหน่ง ประสบการณ์ และขนาดของสถานศึกษาแตกต่างกัน มีสภาพปัจจุบัน โดยภาพรวมและรายด้านไม่แตกต่างกัน แต่สภาพที่พึงประสงค์ โดยภาพรวมมีความแตกต่างกันอย่างนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 3. แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำการเรียนรู้ที่เหมาะสมสำหรับครู ในยุคพลิกผัน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุบลราชธานี เขต 4 (1) การมีความคิดสร้างสรรค์ ผู้บริหารส่งเสริมเจตคติ และสร้างนโยบายที่เอื้อต่อการพัฒนา (2) การจัดสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการเรียนรู้ บริหารแหล่งเรียนรู้ สื่อการสอน และบรรยากาศที่ส่งเสริมการเรียนรู้ (3) การบูรณาการ นำความรู้มาประยุกต์ให้เหมาะสมกับโรงเรียนและเชื่อมโยงกับวิชาชีพ (4) การใช้เทคโนโลยี ผู้บริหารพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและส่งเสริมการใช้เทคโนโลยีในการเรียนรู้ (5) การเรียนรู้เป็นทีม มีการวางแผนพัฒนาครูผ่านการอบรมและชุมชนวิชาชีพ (PLC) (6) การเรียนรู้ด้วยการนำตนเอง เริ่มจากการปลูกฝังแนวคิดใฝ่รู้ พัฒนาตนเองผ่านการปฏิบัติจริง
เอกสารอ้างอิง
กนกวรรณ เรืองกิตติชัย. (2564). ภาวะผู้นำการเรียนรู้ของครูระดับประถมศึกษาในเขตภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารวิชาการครุศาสตร์, 28(2), 45 - 58.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). แผนพัฒนาการศึกษาของกระทรวงศึกษาธิการ ฉบับที่ 12 (พ.ศ. 2560 – 2564). กรุงเทพฯ: สำนักนโยบายและยุทธศาสตร์ สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ.
กิ่งกาญจน์ สุขสำราญ. (2565). ภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษาในกลุ่มอำเภอปลวกแดง สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาระยอง เขต 1. การค้นคว้าอิสระ ศษ.ม. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยเกริก.
จิตกมล โคตรทองหลาง. (2564). การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำทางการเรียนรู้ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษามหาสารคาม. วารสารการบริหารการศึกษาและภาวะผู้นำ, 8(7), 158 – 171.
เฉลิมชัย เลี้ยงสกุล. (2563). แนวทางการจัดการเรียนการสอนภายใต้สถานการณ์แพร่ระบาดของไวรัส Covid: กรณีศึกษารายวิชาประชากรและสิ่งแวดล้อม. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยการจัดการและเทคโนโลยี, 19(1), 1 – 11.
ชณันภัสร์ ปิยะภัทรวิรัตน์. (2565). ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษจังหวัดยะลา. การค้นคว้าอิสระ ค.ม. ยะลา: มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา.
ณัฏฐ์พัชร์ ลาภบำรุงวงศ์. (2562). การประยุกต์ทฤษฎีแรงจูงใจในการปฏิบัติงาน. วารสารวไลยอลงกรณ์ปริทัศน์, 9(2), 161 - 171.
ณิรดา เวชญาลักษณ์. (2566). การศึกษาภาวะผู้นำการเรียนรู้ยุคดิจิทัลของบุคลากรในสถานศึกษา. วารสารวิจยวิชาการ, 6(2), 137 - 154.
ทิฆัมพร ไวยกรณ์. (2565). การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำการเรียนรู้ของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาร้อยเอ็ด เขต 3. วิทยานิพนธ์ ศษ.ม. มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
ธนพร จรจรัญ และกัลป์ยมน อินทุสุต. (2566). ภาวะผู้นำการเรียนรู้ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 1. วารสารวิจัยราชภัฏกรุงเก่า สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 10(2), 24 – 38.
ธีรวุฒิ วิเศษคร้อ. (2567). ภาวะผู้นำครูในการจัดการเรียนรู้ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยภูมิ เขต 3. การค้นคว้าอิสระ ค.ม. ชัยภูมิ: มหาวิทยาลัยราชภัฏชัยภูมิ.
ธีรศักดิ์ สารสมัคร. (2563). ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษาในยุคการศึกษา 4.0 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 29. วิทยานิพนธ์ ค.ม. อุบลราชธานี: มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี.
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น ฉบับปรับปรุง. (พิมพ์ครั้งที่ 10) กรุงเทพฯ :สุรีวิยาสาสน
ปุณณภา มาตวงษ์, อดุลย์ พิมพ์ทอง และวานิช ประเสริฐพร. (2566). สภาพ ความจำเป็น และแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำการเรียนรู้ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 2. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 20(1), 240 – 253.
ภัทรสุดา ธีรชาญวิทย์, วสันต์ชัย กากแก้ว และศุภธนกฤษ ยอดสละ. (2565). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำการเรียนรู้ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุรินทร์ เขต 3. วารสาร มจร อุบปริทรรศน์, 7(2), 1521 – 1534.
มัตติกา ผาลี. (2568). รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำครูยุคดิจิทัลในการจัดการเรียนรู้ของโรงเรียนประถมศึกษา ในเขตพื้นที่รับผิดชอบ สำนักงานศึกษาธิการภาค 11. วิทยานิพนธ์ ปร.ด. สกลนคร: มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
รัตติกา รวดเร็ว และอุไร สุทธิแย้ม. (2565). ภาวะผู้นำทางวิชาการในยุคพลิกผันของผู้บริหารสถานศึกษาตามความคิดเห็นของครูโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตลาดกระบัง กรุงเทพมหานคร. วารสารร้อยแก่นสารสนเทศ, 7(9), 58 – 74.
วีระยุทธ แสงไชย. (2564). ภาวะผู้นำครูที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการบริหารงานวิชาการของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสกลนคร เขต 1. วิทยานิพนธ์ ค.ม. สกลนคร: มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
ศศินันท์ ศิริธาดากุลพัฒน์. (2566). การศึกษาภาวะผู้นำแบบ Disruptive Leadership ของผู้บริหารสถานศึกษาในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก. วารสารครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา, 17(1), 238 – 252.
สร้อยสุดา กรีน. (2563). รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำครูในการจัดการเรียนรู้ในโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานศึกษาธิการภาค 11. วิทยานิพนธ์ ค.ม. สกลนคร: มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
สินีนาฏ จิระพรพาณิชย์ และคณะ. (2563). ภาวะผู้นำการเรียนรู้ของผู้บริหารโรงเรียนประถมศึกษาในยุคดิจิทัลตามความคิดเห็นของครูในเขตอำเภอปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี. วารสารการบริหารการศึกษาและภาวะผู้นำ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 9(33), 256 – 262.
