รูปแบบการบริหารสถานศึกษาโดยใช้ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพเพื่อพัฒนาการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู โรงเรียนเขื่อนน้ำพุง
คำสำคัญ:
รูปแบบการบริหารสถานศึกษา, ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ, การจัดการเรียนรู้เชิงรุกบทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีความมุ่งหมายเพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัญหาและความต้องการพัฒนาการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูโรงเรียนเขื่อนน้ำพุง 2) สร้างและพัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษาโดยใช้ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ เพื่อพัฒนาการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู โรงเรียนเขื่อนน้ำพุง 3) ศึกษาผลการทดลองใช้รูปแบบการบริหารสถานศึกษาโดยใช้ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพเพื่อพัฒนาการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู โรงเรียนเขื่อนน้ำพุง 4) ศึกษาประสิทธิผลของรูปแบบการบริหารสถานศึกษาโดยใช้ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพเพื่อพัฒนาการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูโรงเรียนเขื่อนน้ำพุง โดยแบ่งออกเป็น 4 ระยะ ดังนี้ ระยะที่ 1 ศึกษาสภาพปัญหาและความต้องการพัฒนาการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู ระยะที่ 2 สร้างและพัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษาโดยใช้ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพเพื่อพัฒนาการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู โรงเรียนเขื่อนน้ำพุง ระยะที่ 3 การทดลองใช้รูปแบบการบริหารสถานศึกษาโดยใช้ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพเพื่อพัฒนาการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู โรงเรียนเขื่อนน้ำพุง ระยะที่ 4 การรกษาประสิทธิผลของรูปแบบการบริหารสถานศึกษาโดยใช้ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพเพื่อพัฒนาการจัดการเรียนรู้ เชิงรุกของครูโรงเรียนเขื่อนน้ำพุง ผลการวิจัยพบว่า 1. ผลการศึกษาสภาพปัญหาและความต้องการพัฒนาการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู โรงเรียนเขื่อนน้ำพุง พบว่า สภาพปัญหาด้านการออกแบบการจัดการเรียนรู้ ครูบางส่วนขาดความรู้ความเข้าใจในกระบวนการ ออกแบบการเรียนรู้ ด้านวิธีการจัดการเรียนรู้ ครูส่วนใหญ่มีวิธีการสอนแบบเดิมคือการสอนแบบบรรยาย ด้านสื่อการจัดการเรียนรู้ ครูใช้สื่อการเรียนการสอนที่ล้าสมัย มีเนื้อหาไม่ตรงกับความสนใจของผู้เรียน ด้านการวัดและประเมินผลการจัดการเรียนรู้ เครื่องมือการวัดและประเมินผลของครูยังไม่หลากหลาย และความต้องการด้านการออกแบบการจัดการเรียนรู้เชิงรุก ควรมีการจัดฝึกอบรมและพัฒนาครูอย่างต่อเนื่อง ด้านวิธีการจัดการเรียนรู้เชิงรุก ควรมีการจัดกิจกรรมชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพในโรงเรียน ด้านสื่อการจัดการเรียนรู้เชิงรุกควรสนับสนุนงบประมาณในการจัดหาและสร้างสื่อการเรียนรู้ ด้านการวัดและประเมินผลการจัดการเรียนรู้เชิงรุก ควรจัดกิจกรรมอบรมเชิงปฏิบัติการที่เน้นการฝึกทักษะการออกแบบการวัดและประเมินผลการจัดการเรียนรู้ 2. รูปแบบการบริหารสถานศึกษาโดยใช้ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพเพื่อพัฒนาการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู โรงเรียนเขื่อนน้ำพุง ประกอบด้วย 5 องค์ประกอบ คือ หลักการ วัตถุประสงค์ วิธีดำเนินการ เงื่อนไขความสำเร็จ และการวัดและประเมินผล 3. ผลการทดลองใช้รูปแบบการบริหารสถานศึกษาโดยใช้ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพเพื่อพัฒนาการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู โรงเรียนเขื่อนน้ำพุง พบว่า ความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการจัดการเรียนรู้ เชิงรุกของครูหลังใช้รูปแบบสูงกว่าก่อนใช้รูปแบบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 การประเมินการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูโดยรวมอยู่ในระดับมาก ความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด และความพึงพอใจของครูที่มีต่อรูปแบบโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด 4. ผลการศึกษาประสิทธิผลของรูปแบบการบริหารสถานศึกษาโดยใช้ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพเพื่อพัฒนาการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูโรงเรียนเขื่อนน้ำพุง พบว่าความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูหลังใช้รูปแบบสูงกว่าก่อนใช้รูแบบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 การประเมินการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูโดยรวมอยู่ในระดับมาก ความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด และความพึงพอใจของครูที่มีต่อรูปแบบโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด
เอกสารอ้างอิง
กรัณย์พล วิวรรธมงคล (2561). รูปแบบการพัฒนาครูโดยใช้กระบวนการชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ เพื่อส่งเสริมความสามารถจัดการเรียนรู้ตามแนวสะเต็มศึกษาในระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน Veridian E-Journal, Silpakorn University ฉบับภาษาไทย สาขามนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ และศิลปะ, 11(3), 92.
จิตติน เพลงสันเทียะ. (2564). ผลการจัดการเรียนรู้เชิงรุกเพื่อส่งเสริมทักษะการพูดภาษาอังกฤษเพื่อการสื่อสารของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4. วิทยานิพนธ์ ศษ.ม. กรุงเทพ: มหาวิทยาลัยศิลปากร.
ชูชาติ แปลงล้วน. (2563). การประเมินโครงการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมนักเรียนในโรงเรียนคุณธรรม สพฐ. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 4. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 5(7), 379 - 393.
ประคอง รัศมีแก้ว. (2562). การพัฒนารูปแบบชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน. สุพรรณบุรี: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุพรรณบุรี เขต 3.
ประวัติ สุทธิประภา. (2562). รูปแบบการบริหารสถานศึกษาในการเสริมสร้างชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพครูเพื่อพัฒนาคุณภาพการจัดการศึกษาของโรงเรียนสารวิทยา. กรุงเทพฯ: โรงเรียนสารวิทยา.
ปรียาพร วงศ์อนุตรโรจน์. (2557). การบริหารงานวิชาการ. กรุงเทพฯ: ศูนย์ส่งเสริมกรุงเทพ.
โรงเรียนเขื่อนน้ำพุง. (2565). แผนพัฒนาการศึกษาโรงเรียนเขื่อนน้ำพุง ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2566 - 2570). สกลนคร: โรงเรียนเขื่อนน้ำพุง.
วรัชยา ประจำ. (2563). รูปแบบการพัฒนาครูโดยใช้ชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพเพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุกโรงเรียนอนุบาลห้วยทับทัน. ศรีสะเกษ: โรงเรียนอนุบาลห้วยทับทัน.
วิจารณ์ พานิช. (2559). วิถีสร้างการเรียนรู้เพื่อศิษย์ในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพฯ: มูลนิธิสดศรี.
วิโรจน์ สารรัตนะ. (2557). ภาวะผู้นำกระบวนทัศน์ใหม่ทางการศึกษา. กรุงเทพฯ: ทิพย์วิสุทธ์.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2560). คู่มือการประเมินคุณภาพตามมาตรฐานการศึกษาขั้นพื้นฐานเพื่อการประกันคุณภาพภายในของสถานศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.
สิทธิพงษ์ สุพรม. (2561). การพัฒนาความสามารถในการเรียนรู้เชิงรุกในศตวรรษที่ 21 สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น. วารสารวิจัยและประเมินผลอุบลราชธานี, 7(2), 49 - 58.
สุนิสา ดวงชตา. (2564). แนวทางการส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูผู้สอน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครสวรรค์ เขต 3. วิทยานิพนธ์. ศษ.ม. พิษณุโลก: มหาวิทยาลัยนเรศวร.
อภิชาติ อุ่นเกิด. (2560). รูปแบบการบริหารโดยใช้ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพเพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุกโรงเรียนนครขอนแก่น. ขอนแก่น: โรงเรียนนครขอนแก่น.
อรไท แสงลุน. (2564). การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมความสามารถในการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูโดยใช้การศึกษาชั้นเรียนผ่านชุมชนแห่งการเรียนรู้เชิงวิชาชีพ. วิทยานิพนธ์ กศ.ด. พิษณุโลก: มหาวิทยาลัยนเรศวร.
