การพัฒนาเกณฑ์และตัวชี้วัดกลไกการพัฒนาและนวัตกรรมการบริหารการศึกษา พื้นที่นวัตกรรมการศึกษาจังหวัดจันทบุรี
คำสำคัญ:
กลไกการพัฒนา, นวัตกรรมการบริหารการศึกษา, พื้นที่นวัตกรรมการศึกษา, เกณฑ์มาตรฐานและตัวชี้วัดบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีความมุ่งหมายเพื่อพัฒนาเกณฑ์ และตัวชี้วัดกลไกการพัฒนาและนวัตกรรมการบริหารการศึกษาในพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา จังหวัดจันทบุรี เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมด้วยวิธีการประชุมเชิงปฏิบัติการแบบลงพื้นที่สถานศึกษานำร่อง ประชากรที่ใช้ในการศึกษา ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษานำร่อง ครู ศึกษานิเทศก์ จำนวน 43 โรงเรียน จำนวน 1,314 คน ร่วมกันถอดบทเรียนพัฒนาคู่มือเกณฑ์ และตัวชี้วัดกลไกการพัฒนาและนวัตกรรมการบริหารการศึกษา วิเคราะห์ ตรวจสอบ ประเมินเกณฑ์ และตัวชี้วัดโดยผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 9 คน และผู้บริหารสถานศึกษา จำนวน 20 คน และตรวจสอบคุณภาพโดยผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 5 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ คู่มือการพัฒนาเกณฑ์ และตัวชี้วัด ผลการวิจัย พบว่า 1. คู่มือการพัฒนาเกณฑ์ และตัวชี้วัด ประกอบด้วย 3 โมดูล ได้แก่ โมดูลที่ 1 การออกแบบรูปแบบ (โมเดล) แบบอิงผลลัพธ์การเรียนรู้ของผู้เรียนเป็นฐาน ประกอบด้วย 1) ความเป็นมาและความสำคัญ 2) หลักการ แนวคิด ทฤษฎี 3) การปรับแก้ไขรูปแบบ (Model) แบบอิงผลลัพธ์การเรียนรู้ของผู้เรียนเป็นฐาน โมดูลที่ 2 แผนกลยุทธ์ขับเคลื่อน ประกอบด้วย 1) ความเป็นมาและความสำคัญ 2) การจัดเตรียมข้อมูล 3) การพัฒนาแผนกลยุทธ์ขับเคลื่อน และโมดูลที่ 3 การพัฒนามาตรฐาน เกณฑ์และตัวชี้วัด ประกอบด้วย 3 มาตรฐาน ได้แก่ มาตรฐานที่ 1 ด้านคุณภาพผู้เรียน 2 ตัวชี้วัดหลัก และ 9 ตัวชี้วัดย่อย มาตรฐานที่ 2 กระบวนการบริหารและการจัดการ 5 ตัวชี้วัดหลัก 25 ตัวชี้วัดย่อย และมาตรฐานที่ 3 การพัฒนาระบบการบริหารจัดการคุณภาพการจัดการเรียนรู้ 5 ตัวชี้วัดหลัก 26 ตัวชี้วัดย่อย 2. ผลการประเมินโดยวิธีการสัมมนาอิงผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 9 คน พบว่า คู่มือการพัฒนาเกณฑ์ และตัวชี้วัด ด้านความถูกต้อง ด้านความเหมาะสม ด้านความเป็นไปได้ และด้านความเป็นประโยชน์ ระดับความคิดเห็นมากที่สุด 3. ผลการประเมินระดับความคิดเห็นโดยผู้บริหารสถานศึกษาต่อคู่มือการพัฒนาเกณฑ์ และตัวชี้วัด จำนวน 20 คน ดังนี้ โมดูลที่ 1 การออกแบบรูปแบบ (Model) แบบอิงผลลัพธ์การเรียนรู้ของผู้เรียนเป็นฐาน โมดูลที่ 2 แผนกลยุทธ์ขับเคลื่อน และโมดูลที่ 3 การพัฒนามาตรฐาน เกณฑ์และตัวชี้วัด ประเด็นพิจารณา มาตรฐาน เกณฑ์ และตัวชี้วัด การประเมินตนเองของสถานศึกษา ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน ด้านความถูกต้อง ด้านความเป็นประโยชน์
ด้านความเหมาะสม และความเป็นไปได้ โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุดทุกด้าน และทุกโมดูล 4. ผลการตรวจสอบความถูกต้องโดยผู้ทรงคุณวุฒิของคู่มือการพัฒนาเกณฑ์ และตัวชี้วัด จำนวน 5 คน พบว่า ตัวแปรที่พิจารณาวัดตรงตามคำอธิบายระดับคะแนน 1 ในทุกประเด็น
เอกสารอ้างอิง
เจียมพดล ไชยยาลักษณ์. (2565). การพัฒนารูปแบบและกลไกการบริหารงานวิชาการแบบ JIAMS+H Model โรงเรียนสันป่าตองวิทยาคม อำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง, 11(1), 23 - 33.
ธีรังกูร วรบำรุงกุล และคณะ. (2566). การวิเคราะห์ทุนศักยภาพและพลังการขับเคลื่อนการจัดการศึกษาพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา จังหวัดจันทบุรี. สนับสนุนโดยกองทุนส่งเสริม ววน. และหน่วย บพท. วันที่ 21 เดือน กันยายน พ.ศ. 2566.
นิติ นาชิต (2562). การพัฒนามาตรฐาน ตัวชี้วัด และเกณฑ์การประมิน การบริหารโครงการวิทยาลัยเทคโนโลยีฐานวิทยาศาสตร์ วิทยาลัยอาชีวศึกษาสิงห์บุรี. วารสารการศึกษาอิเล็กทรอนิกส์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 1(6), 1 - 15.
ราชกิจจานุเบกษา. (2562). พระราชบัญญัติพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา พ.ศ. 2562. สำนักงานบริหารพื้นที่นวัตกรรมการศึกษาสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. กระทรวงศึกษาธิการ.
วรรณกร ทวีแก้ว. (2567). การพัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษาตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษาอย่างยั่งยืน โรงเรียนวัดศรีสำราญราษฎร์บำรุง (แช่มประชาอุทิศ). วารสารนวัตกรรมการจัดการศึกษาและการวิจัย, 6(6), 1375 - 1388.
สายสุดา เตียเจริญ และคณะ. (2565). การสร้างระบบ กลไก รูปแบบเครือข่ายการจัดการศึกษาแบบมีส่วนร่วมของพื้นที่การศึกษาจังหวัดกาญจนบุรี. วารสารสหวิทยาการ มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร, 5(1), 1 - 20.
อรุณเกียรติ จันทร์ส่งแสง และ ธีระพงษ์ สมเขาใหญ่. (2564). การประยุกต์กระบวนการสุนทรียสาธกโดยใช้การวิเคราะห์ซออาร์ในการพัฒนาแผนปฏิบัติการของสถานศึกษา. วารสารจิตวิทยาพุทธศาสตร์ประยุกต์เพื่อสังคม. 7(2), 371 - 385.
อรุณเกียรติ จันทร์ส่งแสง และคณะ. (2567). กลไกการพัฒนาและนวัตกรรมการบริหารการศึกษาพื้นที่นวัตกรรมการศึกษาจังหวัดจันทบุรี. สนับสนุนโดยกองทุนส่งเสริม ววน. และหน่วยบพท. วันที่ 1 เดือน มีนาคม พ.ศ. 2567 – 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2568.
Inner Development Goals. (2023). The inner development goals framework. https://innerdevelopmentgoals.org/
Smith, A. (2023). Practical appreciative inquiry. (Kindle ed., pp. 593 - 615).
Stavros, J. M., & Hinrichs, G. (2021). Learning to SOAR: Creating strategy that inspires innovation and engagement. SOAR Institute. (Kindle ed.pp.)
United Nations Thailand. (2025). The Sustainable Development Goals in Thailand. https://thailand.un.org/en
