ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการดำเนินงานของศูนย์การศึกษาพิเศษ เครือข่ายส่งเสริมประสิทธิภาพการจัดการศึกษาศูนย์การศึกษาพิเศษ เขตการศึกษา 9
คำสำคัญ:
ภาวะผู้นำดิจิทัล, ประสิทธิผลการดำเนินงาน , ศูนย์การศึกษาพิเศษบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีความมุ่งหมายเพื่อศึกษา เปรียบเทียบ หาความสัมพันธ์ หาอำนาจพยากรณ์ และหาแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการดำเนินงานของศูนย์การศึกษาพิเศษเครือข่ายส่งเสริมประสิทธิภาพการจัดการศึกษาศูนย์การศึกษาพิเศษ เขตการศึกษา 9 กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษา หัวหน้ากลุ่มบริหารงานและครูผู้สอน ปีการศึกษา 2568 จำนวน 249 คน ประกอบด้วย ผู้บริหารสถานศึกษา จำนวน 21 คน หัวหน้ากลุ่มบริหารงาน จำนวน 36 คน และครูผู้สอน จำนวน 192 คน กำหนดกลุ่มตัวอย่างตามตารางของเครจซี่และมอร์แกน (Krejcie and Morgan) และใช้การสุ่มกลุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์ และแบบสอบถามเกี่ยวกับภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารมีค่าความเชื่อมั่น เท่ากับ 0.994 ค่าอำนาจจำแนกอยู่ระหว่าง 0.827 – 0.995 และแบบสอบถามเกี่ยวกับประสิทธิผลการดำเนินงานศูนย์การศึกษาพิเศษ ค่าความเชื่อมั่น เท่ากับ 0.994 ค่าอำนาจจำแนกอยู่ระหว่าง 0.475 – 0.998 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบสถิติเอฟ การวิเคราะห์ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์อย่างง่ายของเพียร์สัน และวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณแต่ละขั้นตอน ผลการวิจัยพบว่า 1. ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหาร ตามความคิดเห็นของผู้บริหารสถานศึกษา หัวหน้ากลุ่มบริหารงานและครูผู้สอน โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด 2. ประสิทธิผลการดำเนินงานศูนย์การศึกษาพิเศษ ตามความคิดเห็นของผู้บริหารสถานศึกษา หัวหน้ากลุ่มบริหารงานและครูผู้สอน โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด 3. ผลการเปรียบเทียบความแตกต่างของภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหาร ตามความคิดเห็นของผู้บริหารสถานศึกษา หัวหน้ากลุ่มบริหารงานและครูผู้สอน จำแนกตามสถานภาพ พบว่า โดยรวมไม่แตกต่างกัน ส่วนจำแนกตามประสบการณ์ทำงาน พบว่า โดยรวมแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 4. ผลการเปรียบเทียบความแตกต่างของประสิทธิผลการดำเนินงาน ตามความคิดเห็นของผู้บริหารสถานศึกษาหัวหน้ากลุ่มบริหารงานและครูผู้สอน จำแนกตามสถานภาพและประสบการณ์ทำงาน พบว่า โดยรวมไม่แตกต่างกัน 5. ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการดำเนินงานของศูนย์การศึกษาพิเศษ โดยรวม พบว่า มีความสัมพันธ์ทางบวกอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 โดยมีความสัมพันธ์กัน (rXY = 0.737**) 6. ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารที่สามารถพยากรณ์ประสิทธิผลการดำเนินงานของศูนย์การศึกษาพิเศษได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 ได้แก่ ด้านการสื่อสารดิจิทัล และด้านการสร้างวัฒนธรรมและบรรยากาศการใช้เทคโนโลยีดิจิทัล และด้านที่สามารถพยากรณ์ประสิทธิผลการดำเนินงานของศูนย์การศึกษาพิเศษ ได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 ได้แก่ ด้านความสามารถในการใช้ดิจิทัล โดยมีอำนาจพยากรณ์ ร้อยละ 55.30 และมีความคลาดเคลื่อนมาตรฐานของการพยากรณ์ เท่ากับ ± 0.29017 7.แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารศูนย์การศึกษาพิเศษ มีจำนวน 3 ด้าน คือ 7.1) ด้านการสื่อสารดิจิทัล ดำเนินการโดยผู้บริหารต้องรู้จักเลือกใช้เทคโนโลยีดิจิทัลให้เหมาะสมในการสื่อสารเพื่อสร้างความเข้าใจและเพิ่มความสะดวกสบายในการสื่อสารด้วยเทคโนโลยีดิจิทัลมากยิ่งขึ้น 7.2) ด้านการสร้างวัฒนธรรมและบรรยากาศการใช้เทคโนโลยีดิจิทัล ดำเนินการโดยผู้บริหารต้องสร้างแนวทางการใช้เทคโนโลยีที่เหมาะสมกับสถานศึกษาและส่งเสริมทักษะการใช้เทคโนโลยีในสถานศึกษาเพื่อให้ผู้ปฏิบัติสามารถปฏิบัติงานด้วยใช้เทคโนโลยีดิจิทัลได้อย่างเหมาะสม 7.3) ด้านความสามารถในการใช้ดิจิทัล ดำเนินการโดยผู้บริหารต้องพัฒนาความรู้และทักษะด้านเทคโนโลยีดิจิทัลในการบริหารเพื่อพัฒนาการดำเนินงานของสถานศึกษาให้สะดวกรวดเร็ว เป็นระบบ ครอบคลุมและเข้าถึงการให้บริการทางการศึกษามากยิ่งขึ้น
เอกสารอ้างอิง
กัญญ์วรา ท่าว่องและพงษ์เอก สุกใส. (2568). การศึกษาภาวะผู้นําดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาศูนย์การศึกษาพิเศษ เครือข่ายส่งเสริมประสิทธิภาพศูนย์การศึกษาพิเศษกลุ่มเครือข่ายที่ 7 สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ. Educational Administration and Innovation Journal, 5(2), 203 - 212.
จริยา เหมี้ยงหอม เผ่าพงษ์พัฒน์ บุญกะนันท์ และกิติวัชร ถ้วยงาม. (2566). ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา กลุ่มเครือข่ายส่งเสริมประสิทธิภาพศูนย์การศึกษาพิเศษ กลุ่มเครือข่ายที่ 11 สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ. การประชุมวิชาการและนำเสนอผลงานวิจัยระดับชาติ ครั้งที่ 6 “การวิจัยและนวัตกรรมในยุคดิจิทัลสู่ความยั่งยืน” 6 กันยายน 2566. กรุงเทพฯ: บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา.
ณัฐพงษ์ คำเขิน นวรัตน์ ไวชมภู และนิรันดร์ จุลทรัพย์. (2567). การบริหารแบบมีส่วนร่วมของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของศูนย์การศึกษาพิเศษในเครือข่ายส่งเสริมประสิทธิภาพการจัดการศึกษา ศูนย์การศึกษาพิเศษเขตการศึกษา 3. วารสารการบริหารนิติบุคคลและนวัตกรรมท้องถิ่น. 9(8), 953 – 966.
ดนุพล แสงสว่าง และนิยดา เปี่ยมพืชนะ. (2567). องค์ประกอบภาวะผู้นำยุคดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา ศูนย์การศึกษาพิเศษ ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารวิชาการและวิจัย มหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ, 14(3), 258 – 273.
นิตาพฤต สมกุลทวีและประพรทิพย์ คุณากรพิทักษ์. (2568). ภาวะผู้นำยุคดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการดำเนินงานระบบประกันคุณภาพภายในของสถานศึกษา สังกัดกลุ่มเครือข่ายส่งเสริมประสิทธิภาพศูนย์การศึกษาพิเศษ กลุ่มเครือข่ายที่ 9. วารสารการบริหารการศึกษาและภาวะผู้นำ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 13(52), 121 – 130.
นิติ ญานะ ธีระภัทร ประสมสุข เสกชัย ชมภูนุช และชัชรินทร์ ชวนวัน. (2023). สมรรถนะของผู้บริหารสถานศึกษายุคดิจิทัล สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ จังหวัดเชียงใหม่. วารสารปัญญา, 30(2), 33 – 41.
สุพิชา คิดค้า. (2566). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารกับประสิทธิผลการบริหารงานทั่วไปในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษามุกดาหาร. วิทยานิพนธ์ ค.ม. สกลนคร: มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
อังคณา ฉางข้าวคำ. (2567). ภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารที่ส่งผลต่อบทบาทหน้าที่ของศูนย์การศึกษาพิเศษ สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ. วิทยานิพนธ์ กศ.ม. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศิลปากร.
