ความต้องการจำเป็นและแนวทางพัฒนาทักษะดิจิทัลในการปฏิบัติงานของครู ในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนม เขต 1
คำสำคัญ:
การประเมินความต้องการจำเป็น, ทักษะดิจิทัล, การปฏิบัติงานของครูบทคัดย่อ
การศึกษาวิจัยครั้งนี้มีความมุ่งหมายเพื่อศึกษา เปรียบเทียบ และหาแนวทางพัฒนาทักษะดิจิทัลในการปฏิบัติงานของครูในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนม เขต 1 กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษา และครูผู้สอน ปีการศึกษา 2568 จำนวน 348 คน ใช้วิธีการสุ่มกลุ่มแบบหลายขั้นตอนเครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลเป็นแบบสอบถามเกี่ยวกับสภาพปัจจุบันมีค่าอำนาจจำแนกอยู่ระหว่าง 0.275 - 0.760 และมีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.935 และค่าอำนาจแบบสอบถามเกี่ยวกับสภาพที่พึงประสงค์มีค่าอำนาจจำแนกอยู่ระหว่าง 0.587 - 0.760 และค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.981 แบบสัมภาษณ์ และ แบบสังเกต สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล คืออ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ทดสอบสมมติฐานโดยใช้สถิติการทดสอบค่าสถิติที การวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว และการวิเคราะห์ค่าดัชนีการจัดลำดับความต้องการจำเป็นใช้วิธี Modified Priority Needs Index (PNImodified) โดยใช้สูตร PNImodified = (I-D)/ D ผลการวิจัยพบว่า 1. สภาพปัจจุบันทักษะดิจิทัล โดยรวม อยู่ในระดับปานกลาง และสภาพที่พึงประสงค์โดยรวม อยู่ในระดับมากที่สุด 2. สภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ จำแนกตามสถานภาพการดำรงตำแหน่ง และลักษณะโรงเรียนที่เปิดสอน ไม่แตกต่างกัน ส่วนจำแนกตามประสบการณ์การทำงานมีโดยรวมแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 และ 0.05 ตามลำดับ 3. ความต้องการจำเป็นของทักษะดิจิทัลในการปฏิบัติงานของครูในศตวรรษที่ 21 พบว่า ทักษะการสื่อสารด้วยดิจิทัล มีความต้องการจำเป็นมากที่สุด คือ ทักษะการสื่อสารด้วยดิจิทัล 4. การศึกษาครูที่มีทักษะดิจิทัลในการปฏิบัติงานในศตวรรษที่ 21 ที่มีความเป็นเลิศ ครูทั้ง 2 คน แสดงออกถึงการมีทักษะดิจิทัลในการปฏิบัติงาน เด่นชัด จนเป็นที่ประจักษ์แก่บุคคลที่เกี่ยวข้อง 5. แนวทางการพัฒนาทักษะดิจิทัลในการปฏิบัติงานของครูในศตวรรษที่ 21 ทั้งหมด 6 ทักษะ คือ ครูควรพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่องโดยเรียนรู้ ฝึกปฏิบัติ และใช้สื่อดิจิทัลอย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งด้านเครื่องมือพื้นฐานโปรแกรมสำนักงาน และอุปกรณ์ต่าง ๆ พร้อมตระหนักเรื่องความปลอดภัยไซเบอร์ สิทธิส่วนบุคคล และการใช้สื่อดิจิทัลอย่างถูกกฎหมาย เพื่อเสริมความชำนาญในการจัดการเรียนการสอนในศตวรรษที่ 21
เอกสารอ้างอิง
นรีกานต์ ทำมาน. (2564). สภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์และแนวทางพัฒนาทักษะด้านเทคโนโลยีดิจิทัลสำหรับครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนมเขต 1. วารสารรัชต์ภาคย์, 15(42), 189 - 203.
มณีนุช ภูยังดี, สุมาลี ศรีพุทธรินทร์ และ 3จารุวรรณ เขียวน้ำชุม. (2564). สภาพปัจจุบันสภาพที่พึงประสงค์และแนวทางพัฒนาการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อการบริหารจัดการสถานศึกษาของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนม เขต 1. วารสารรัตภาคย์. 15(40), 249 - 263.
วราพินทร์ ชาววิวัฒน์ และ สถิรพร เชาวน์ชัย. (2567). แนวทางการส่งเสริมทักษะดิจิทัลของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิษณุโลก เขต 2, วารสารวิทยาลัยบัณฑิตเอเซีย, 14(2), 145 - 155.
วิภาวรรณ ช่างคํา และสุกัญญา แช่มช้อย. (2566). การศึกษาระดับทักษะดิจิทัลของครูโรงเรียน สังกัดกรุงเทพมหานคร สำนักงานเขตปทุมวัน. วารสารครุศาสตร์ปริทรรศน์ฯ, 10(3), 340 - 350.
ศรัณย์ สกุลโพน, สุรศักดิ์ ศรีกระจ่าง และอุดม พันธุ์พิชญ์ประเสริฐ. (2568). แนวทางการพัฒนาทักษะดิจิทัลของครู
ในสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษายโสธร เขต 1. วารสารสถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏชัยภูมิ, 7(2), 389 - 406.
เสาวลักษณ์ และคณะ. (2567). การพัฒนาสมรรถนะครูด้านการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารเพื่อส่งเสริมประสิทธิภาพการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ของโรงเรียนขยายโอกาส สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต 3. วารสารวิจัยวิชาการ, 7(5), 207 - 224.
อมรรัตน์ ดอนพิลา. (2566). ความต้องการจำเป็นและแนวทางพัฒนาทักษะดิจิทัลของครูในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษามุกดาหาร. วิทยานิพนธ์ ค.ม. สกลนคร: มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
Falloon, G. (2020). From digital literacy to digital competence: The teacher digital competency (TDC) framework. Educational Technology Research and Development, 68(5), 2449 – 2472.
Sanchez Cruzado, C., Santiago Campión, R., & Sánchez - Compaña, M. T. (2021). Teacher digital literacy: The indisputable challenge after COVID -19. Sustainability, 13(4), 1858.
