ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารโรงเรียนที่ส่งผลต่อประสิทธิผลตามสมรรถนะประจำสายงานของครู ในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนม เขต 2
คำสำคัญ:
ภาวะผู้นำดิจิทัล, ประสิทธิผล, สมรรถนะประจำสายงานครูบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีความมุ่งหมายเพื่อศึกษา เปรียบเทียบ ศึกษาความสัมพันธ์ อำนาจพยากรณ์ และหาแนวทางพัฒนาภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารโรงเรียนที่ส่งผลต่อประสิทธิผลตามสมรรถนะประจำสายงานของครูในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนม เขต 2 จำแนกตามสถานภาพการดำรงตำแหน่ง และลักษณะการเปิดสอน กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย จำนวน 323 คน จำแนกเป็น ผู้บริหารโรงเรียน จำนวน 91 คน และครูผู้สอน จำนวน 232 คน ในปีการศึกษา 2568 กำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างตามตารางของ Krejcie and Morgan และใช้วิธีสุ่มกลุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้น (Stratified Random Sampling) เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์โดยแบบสอบถามภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารโรงเรียน มีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.970 และค่าอำนาจจำแนกอยู่ระหว่าง 0.603 - 0.833 และแบบสอบถามประสิทธิผลตามสมรรถนะประจำสายงานของครูในโรงเรียน มีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.974 และค่าอำนาจจำแนกอยู่ระหว่าง 0.609 – 0.816 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบ t - test ชนิด Independent Samples การวิเคราะห์ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์อย่างง่ายของเพียร์สัน (Pearson’s Product - Moment Correlation Coefficient) และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณแต่ละขั้นตอน (Stepwise Multiple Regression Analysis) ผลการวิจัยพบว่า 1. ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารโรงเรียน โดยรวมอยู่ในระดับมาก 2. ประสิทธิผลตามสมรรถนะประจำสายงานของครูในโรงเรียน โดยรวมอยู่ในระดับมาก 3. ผลการเปรียบเทียบภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารโรงเรียน จำแนกตามสถานภาพการดำรงตำแหน่ง พบว่า แตกต่างกัน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 ส่วนจำแนกตามลักษณะการเปิดสอน พบว่า ไม่แตกต่างกัน 4. ผลการเปรียบเทียบประสิทธิผลตามสมรรถนะประจำสายงานของครูในโรงเรียน จำแนกตามสถานภาพการดำรงตำแหน่ง พบว่า แตกต่างกัน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 ส่วนจำแนกตามลักษณะการเปิดสอน พบว่า ไม่แตกต่างกัน 5. ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารโรงเรียนและประสิทธิผลตามสมรรถนะประจำสายงานของครูในโรงเรียนมีความสัมพันธ์ทางบวก อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 โดยมีความสัมพันธ์ระดับสูง (rXY = .852) 6. ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารโรงเรียน สามารถพยากรณ์ประสิทธิผลตามสมรรถนะประจำสายงานของครูในโรงเรียน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 มีจำนวน 4 ด้าน คือ ด้านการสร้างวัฒนธรรมการเรียนรู้ดิจิทัล (X5) ด้านการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลในด้านการบริหารงาน (X3) ด้านการมีวิสัยทัศน์ดิจิทัล (X1) และด้านการรู้ดิจิทัล (X2) และอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 มีจำนวน 1 ด้าน คือ ด้านการมีจริยธรรมในการใช้เทคโนโลยีดิจิทัล (X4) โดยมีอำนาจพยากรณ์ ร้อยละ 77.30 7. แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารโรงเรียน ที่ส่งผลต่อประสิทธิผลตามสมรรถนะประจำสายงานของครูในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนม เขต 2 เสนอแนะไว้ 5 ด้าน ได้แก่ 1) ด้านการสร้างวัฒนธรรมการเรียนรู้ดิจิทัล ผู้บริหารควรเป็นผู้นำและเป็นต้นแบบในการใช้เทคโนโลยี สำหรับครูและบุคลากรอย่างต่อเนื่อง 2) ด้านการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลในด้านการบริหารงาน ผู้บริหารควรนำระบบสารสนเทศมาใช้ในการจัดการข้อมูล เพื่อประกอบการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ 3) ด้านการมีวิสัยทัศน์ดิจิทัล ผู้บริหารควรกำหนดวิสัยทัศน์ที่ชัดเจนในการใช้เทคโนโลยีเพื่อพัฒนาโรงเรียน และสื่อสารให้บุคลากรทุกคนมีส่วนร่วม 4) ด้านการรู้ดิจิทัล ผู้บริหารควรมีความรู้ความเข้าใจในเรื่องเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องกับการศึกษา และ 5) ด้านการมีจริยธรรมในการใช้เทคโนโลยีดิจิทัล ผู้บริหารควรปลูกฝังจิตสำนึกด้านจริยธรรมดิจิทัล และการป้องกันการใช้เทคโนโลยีในทางที่ผิด
เอกสารอ้างอิง
กรรณิกา กันทำ. (2561). ทักษะภาวะผู้นำในศตวรรษที่ 21 สำหรับผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสารศึกษาศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 12(2), 18 - 29.
กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. (2565). รายงานประจำปี 2565. https://www.mdes.go.th/download/attachment/annual-report-2565
จารุนันท์ ผิวผาง, ทัศนา ประสานตรี และสุมาลี ศรีพุทธรินทร์. (2564). ภาวะผู้นำยุคดิจิทัลที่ส่งผลต่อการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารในการบริหารจัดการของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนม เขต 2. วารสารรัชต์ภาคย์, 15(39), 96 - 108.
จิรวัฒน์ เหตุเกษ และบุญช่วย ศิริเกษ. (2567). ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่
การศึกษาประถมศึกษาเลย เขต 2. วารสารสิทธิ์ทรรศน์, 2(4), 250 - 266.
จิรานุช อุบัวบล, ศุภกร ศรเพชร และสุมาลี ศรีพุทธรินทร์. (2567). ภาวะผู้นำยุคดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อสมรรถนะครูในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนม เขต 1. วารสารรัชต์ภาคย์, 18(57), 237 - 252.
นภัสรัญช์ สุขเสนา, ปารย์พิชชา ก้านจักร และเสาวนี สิริสุขศิลป์. (2565). ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการปฏิบัติงานของครูในโรงเรียนประถมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยภูมิ เขต 2. วารสารปัญญาภิวัฒน์, 14(3), 178 - 191.
นฤเบศ ไชยภักดี, คมสันทิ์ ขจรปัญญาไพศาล และรัชฎาพร งอยภูธร. (2567). การศึกษาภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์ เขต 3. วารสารพุทธปรัชญาวิวัฒน์, 8(1), 32 - 44.
เนตรนภา ฝัดค้า, นภาภรณ์ ยอดสิน และพิชญาภา ยืนยาว. (2561). การบริหารทรัพยากรมนุษย์ที่ส่งผลต่อสมรรถนะประจำสายงานของครูในโรงเรียนประถมศึกษาของรัฐ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุพรรณบุรี เขต 2. วารสารสังคมศาสตร์วิจัย, 9(2), 66 - 84.
เบญสิร์ยา เกษอุดมทรัพย์, สุภาพร พงษ์ภิญโญโอภาส, รัชนี นิธากร. (2565). กลยุทธ์การพัฒนาสมรรถนะประจำสายงานของครูในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาจังหวัดตาก. วารสารศิลปะการจัดการ, 6(3), 1570 - 1584.
ภัทรภรณ์ ไปปลอด, ทัศนา ประสานตรี และ สุมาลี ศรีพุทธรินทร์. (2568). ภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาใน ศตวรรษที่ 21 ที่ส่งผลต่อแรงจูงใจในการปฏิบัติงาน ของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนม เขต 1. วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 22(96), 1 – 11.
วาสนา พลชาย. (2563). ภาวะผู้นำทางดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาตามทัศนะของข้าราชการครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาหนองบัวลำภู เขต 1. วิทยานิพนธ์ ศษ.ม. อุดรธานี: วิทยาลัยพิชญบัณฑิต.
สกุณา ใบภักดี, เยาวลักษณ์ สุตะโคตร และธวัชชัย ไพใหล. (2566). ปัจจัยทางการบริหารที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการปฏิบัติงานของครูในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสกลนคร เขต 3. วารสารสมาคมพัฒนาวิชาชีพการบริหารการศึกษาแห่งประเทศไทย, 5(1), 27 - 40.
สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ. (2559). แผนปฏิบัติราชการประจำปีงบประมาณ 2560. กรุงเทพฯ: สำนักนโยบายและยุทธศาสตร์.
