ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการบริหาร โรงเรียนคุณภาพ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสกลนคร
คำสำคัญ:
ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา, ประสิทธิผลการบริหารโรงเรียนคุณภาพบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีความมุ่งหมายเพื่อศึกษา เปรียบเทียบ หาความสัมพันธ์ หาอำนาจพยากรณ์ และหาแนวทางพัฒนาภาวะผู้นำดิจิทัลผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการบริหารโรงเรียนคุณภาพ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสกลนคร กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยในครั้งนี้ จำแนกเป็นผู้บริหารสถานศึกษา จำนวน 18 คน และครูผู้สอน จำนวน 273 คน จากโรงเรียน 18 โรงเรียน ปีการศึกษา 2567 กำหนดขนาดของกลุ่มตัวอย่างโดยใช้ตารางของเครจซี่และมอร์แกน และสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ประกอบด้วย แบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์ โดยแบบสอบถามภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา มีค่าอำนาจจำแนกอยู่ระหว่าง 0.446 – 0.772 และค่าความเชื่อมั่น เท่ากับ 0.977 และแบบสอบถามประสิทธิผลการบริหารโรงเรียนคุณภาพ มีค่าอำนาจจำแนกอยู่ระหว่าง 0.495 - 0.788 และค่าความเชื่อมั่น เท่ากับ 0.971 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การวิเคราะห์ค่าที การวิเคราะห์ค่าเอฟ แบบการวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว ในกรณีพบความแตกต่างของค่าเฉลี่ยทำการทดสอบเป็นรายคู่โดยใช้วิธีของวิธีการของ Scheffe’s method หรือ LSD. ค่าสัมประสิทธิสหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณแต่ละขั้นตอน ผลการวิจัยพบว่า 1. ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด 2. ประสิทธิผลการบริหารโรงเรียนคุณภาพ โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด 3. ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา จำแนกตามสถานภาพการดำรงตำแหน่ง โดยรวมแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 จำแนกตามขนาดโรงเรียน โดยรวมไม่แตกต่างกัน และจำแนกตามประสบการณ์ในการปฏิบัติงาน โดยรวมแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 4. ประสิทธิผลการบริหารโรงเรียนคุณภาพ จำแนกตามสถานภาพการดำรงตำแหน่งและขนาดโรงเรียน โดยรวมไม่แตกต่างกัน และจำแนกตามประสบการณ์ในการปฏิบัติงาน โดยรวมแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 5. ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษากับประสิทธิผลการบริหารโรงเรียนคุณภาพโดยรวมมีความสัมพันธ์กันทางบวก โดยมีความสัมพันธ์กันสูง (r = 0.890**) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 6. ภาวะผู้นำดิจิทัลผู้บริหารสถานศึกษาที่นํามาวิเคราะห์ จำนวน 6 ด้าน พบว่า มี 3 ด้าน ที่สามารถพยากรณ์ประสิทธิผลการบริหารโรงเรียนคุณภาพ โดยรวม ได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 คือ การสร้างทีมงานและเครือข่ายความร่วมมือดิจิทัล การมีความรู้และทักษะการเรียนรู้ดิจิทัล และการพัฒนาสู่ความเป็นเลิศอย่างมืออาชีพด้านวัตกรรม ซึ่งภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา ทั้ง 3 ด้านนี้ สามารถร่วมกันพยากรณ์ประสิทธิผลการบริหารโรงเรียนคุณภาพ ได้ร้อยละ 82.10 และมีความคลาดเคลื่อนมาตรฐานของการพยากรณ์ เท่ากับ ± 0.18594 7. แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการบริหารโรงเรียนคุณภาพ ได้ข้อเสนอแนะจากการลงพื้นที่ศึกษาแนวปฏิบัติที่เป็นเลิศ จากเอกสารและสัมภาษณ์ผู้บริหารสถานศึกษาและครูผู้สอน จำนวน 3 โรงเรียน สรุปแนวทาง ดังนี้ 1) การสร้างทีมงานและเครือข่ายความร่วมมือดิจิทัล ผู้บริหารสถานศึกษาควรแสดงให้เห็นถึงแนวทางที่เป็นการบูรณาการที่สอดคล้องกับหลักการบริหารสมัยใหม่ 2) การมีความรู้และทักษะการเรียนรู้ดิจิทัล ผู้บริหารควรพัฒนาความรู้และทักษะดิจิทัลอย่างต่อเนื่อง และ 3) การพัฒนาสู่ความเป็นเลิศอย่างมืออาชีพด้านวัตกรรม ผู้บริหารควรนำเทคโนโลยีดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์มาพัฒนาระบบบริหารจัดการให้มีประสิทธิภาพคล่องตัวส่งผลให้โรงเรียนมีนวัตกรรมที่ทันสมัย
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2562). นโยบายการพัฒนาโรงเรียนคุณภาพ 1 อำเภอ 1 โรงเรียนคุณภาพ. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2567). โครงการ 1 อำเภอ 1 โรงเรียนคุณภาพ. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.
จตุรภัทร ประทุม, ประยูร อิ่มสวาสดิ์ และสมพงษ์ ปั้นหุ่น. (2558). ปัจจัยที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 27. วารสารมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์, 27(2), 119 - 130.
ดาวรุวรรณ ถวิลการ. (2562). ศาสตร์และศิลป์ทางการบริหารการศึกษา. ขอนแก่น: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
ตวงสิทธิ์ พรหมมา. (2565). ภาวะผู้นำของผู้บริหารที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการบริหารงานโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครพนม. วิทยานิพนธ์ ค.ม. สกลนคร: มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
ณัฏฐณิชา พรปทุมชัยกิจ และคณะ. (2564). ภาวะผู้นำยุคดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา ศรีสะเกษ ยโสธร. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ, 15(2), 52 - 54.
ทศพล สุวรรณราช. (2564). ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานนทบุรี. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชพฤกษ์, 7(3), 160 – 177.
ปิยะวรรณ คิดโสดา. (2561). ภาวะผู้นำของผู้บริหารที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการบริหารงานโรงเรียนมัธยม สำนักงานศึกษาธิการภาค 11. วิทยานิพนธ์ ค.ม. สกลนคร: มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
มณีวรรณ เหมือนนาค. (2565). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำยุคดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษากับการทำงานเป็นทีมของครูในโรงเรียนกลุ่มสหวิทยาเขตปทุมเบญจา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 4. วารสารการบริหารการศึกษาและภาวะผู้นำมหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 10(38), 61 - 62.
วิภาวดี ทวีโชค. (2561). สภาพปัญหาการบริหารงานทั่วไปของโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดชัยภูมิ. วิทยานิพนธ์ ค.ม. ชัยภูมิ: มหาวิทยาลัยราชภัฏชัยภูมิ.
สุชญา โกมลวานิช. (2563). องค์ประกอบของภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 23. วิทยานิพนธ์ ศษ.ม. ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
เลอศักดิ์ ตามา. (2564). ภาวะผู้นำยุคดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการดำเนินงานระบบประกันคุณภาพการศึกษาของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 22. วารสารรัชต์ภาคย์, 15(38), 224 - 240.
อะธิดา แสงอรุณ. (2556). ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการปฏิบัติงานของครูในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครพนม. วิทยานิพนธ์ ค.ม. สกลนคร: มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
