ภาวะผู้นำทางวิชาการในยุคดิจิทัลของผู้บริหารส่งผลต่อพฤติกรรมการจัดการเรียนรู้ของครู ในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสกลนคร เขต 1
คำสำคัญ:
ภาวะผู้นำทางวิชาการในยุคดิจิทัลของผู้บริหาร, พฤติกรรมการจัดการเรียนรู้ของครูในโรงเรียนบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีความมุ่งหมายเพื่อศึกษา เปรียบเทียบ หาความสัมพันธ์ หาอำนาจพยากรณ์ และหาแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำทางวิชาการในยุคดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการจัดการเรียนรู้ของครูในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสกลนคร เขต 1 กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วยผู้บริหารสถานศึกษา หัวหน้าฝ่ายวิชาการ และครูผู้สอน ปีการศึกษา 2568 จำนวน 352 คน จำแนกเป็นผู้บริหาร 88 คน หัวหน้าฝ่ายวิชาการ 88 คน และครูผู้สอน 176 คน จากจำนวน 88 โรงเรียน กำหนดขนาดของกลุ่มตัวอย่างโดยใช้ตารางของเครจซี่และมอร์แกนโดยใช้การสุ่มแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูลเป็นแบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ ประกอบด้วย แบบสอบถามเกี่ยวกับภาวะผู้นำทางวิชาการในยุคดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา มีค่าอำนาจจำแนกอยู่ระหว่าง 0.60 - 0.87 มีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.98 แบบสอบถามพฤติกรรมการจัดการเรียนรู้ของครูในโรงเรียน มีค่าอำนาจจำแนกอยู่ระหว่าง 0.40 – 0.84 และมีค่าความเชื่อมั่น เท่ากับ 0.98 และแบบสัมภาษณ์แนวทางพัฒนาภาวะผู้นำทางวิชาการในยุคดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าเอฟ (F – test) ส่วนการทดสอบลักษณะการเปิดสอน ใช้การวิเคราะห์ค่าที (t – test ชนิด Independent Sample) การวิเคราะห์ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์อย่างง่ายของเพียร์สัน และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณแต่ละขั้นตอน ผลการวิจัยพบว่า 1. ภาวะผู้นำทางวิชาการในยุคดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา โดยรวมอยู่ในระดับมาก 2. พฤติกรรมการจัดการเรียนรู้ของครูในโรงเรียน โดยรวมอยู่ในระดับมาก 3. ภาวะผู้นำทางวิชาการในยุคดิจิทัลของผู้บริหาร จำแนกตามสถานภาพ ลักษณะการเปิดสอน และประสบการณ์ในการปฏิบัติงาน โดยรวมและรายด้านไม่แตกต่างกัน 4. พฤติกรรมการจัดการเรียนรู้ของครูในโรงเรียน จำแนกตามสถานภาพ ลักษณะการเปิดสอนและประสบการณ์ในการปฏิบัติงาน โดยรวมและรายด้านไม่แตกต่างกัน 5. ภาวะผู้นำทางวิชาการในยุคดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาและพฤติกรรมการจัดการเรียนรู้ของครูในโรงเรียน มีความสัมพันธ์กันทางบวก อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 (rxy = .637**) 6. ภาวะผู้นำทางวิชาการในยุคดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการจัดการเรียนรู้ของครูในโรงเรียน พบว่าตัวแปร 5 ตัวแปร ที่สามารถพยากรณ์พฤติกรรมการจัดการเรียนรู้ของครูในโรงเรียนได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 ได้แก่ ด้านการเรียนรู้และการปรับตัวที่เอื้อต่อการเปลี่ยนแปลง (X4) ด้านการบริหารหลักสูตรและการจัดการเรียนรู้ดิจิทัล (X2) ด้านการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลในการนิเทศและสนับสนุนการจัดการเรียนรู้ (X5) ด้านการส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต (X3) ด้านการมีวิสัยทัศน์ดิจิทัล (X1) สามารถอธิบายความแปรปรวนภาวะผู้นำทางวิชาการในยุคดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการจัดการเรียนรู้ของครูในโรงเรียน ได้ร้อยละ 48.30 และมีความคลาดเคลื่อนของการพยากรณ์ +0.36 7. แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำทางวิชาการในยุคดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการพฤติกรรมการจัดการเรียนรู้ของครูในโรงเรียน สรุปจากคำสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญ พบว่า แนวทางพัฒนาด้านการมีวิสัยทัศน์ดิจิทัล ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษาควรกำหนดทิศทางและเป้าหมายที่ชัดเจนในการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีเพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษาและสร้างวัฒนธรรมการเรียนรู้ที่สอดคล้องกับยุคดิจิทัล
เอกสารอ้างอิง
จินดา ลาโพธิ์. (2563). พฤติกรรมการสอนของครูกับการเรียนรู้ของผู้เรียน. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 7(5), 35 – 45.
จุรีพร มุลนี. (2565). ประสิทธิภาพการจัดการเรียนการสอนของครูในศตวรรษที่ 21 ของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 1. วิทยานิพนธ์ ศษ.ม. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยเกริก.
ไชยา ภาวะบุตร. (2565). ภาวะผู้นำทางวิชาการ. สกลนคร: มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
ฐิติมา สุขสังวรณ์. (2565). พฤติกรรมการจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญของครูผู้สอนในกลุ่มเครือข่ายการจัดการศึกษากาบเชิง 3 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุรินทร์ เขต 3. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี, 10(1), 125 – 137.
บุญชม ศรีสะอาด. (2556). การวิจัยเบื้องต้น. (พิมพ์ครั้งที่ 9). กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.
พีรวัฒน์ ทองเพชร. (2564). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารกับการส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ของครูในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสกลนคร เขต 1. ค.ม. สกลนคร:มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
มณีรัตน์ สุดเต้. (2563). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำทางวิชาการในยุคดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุตรดิตถ์ เขต 2. วิทยานิพนธ์ ค.ม. อุตรดิตถ์: มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์.
รัชนิดา การีรัตน์. (2564). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการสอนของครูสังกัดสำนักเขตพื้นที่การศึกษาสุรินทร์ เขต 2. วิทยานิพนธ์ ค.ม. ร้อยเอ็ด: มหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560 – 2579. สืบค้นจาก https://www.lampang.go.th/public60/EducationPlan2.pdf 12 เม.ย. 2568
สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน. (2563). แนวทางการพัฒนาบุคลากรภาครัฐ: คู่มือแนวทางการพัฒนาบุคลากรภาครัฐ พ.ศ. 2563 – 2565. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสกลนคร เขต 1. (2568). แผนปฏิบัติราชการประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568. เข้าถึงได้จาก https://skn1.sakonarea1.go.th/plan-2568/ 12 เมษายน 2568.
อนุชิต บูรณพันธ์. (2567). ภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารโรงเรียนนวมินทราชินูทิศ สตรีวิทยา พุทธมณฑล. วิทยานิพนธ์ ศษ.ม. นครปฐม: มหาวิทยาลัยศิลปากร.
