ปัจจัยที่ส่งผลต่อการพัฒนาความเป็นพลเมืองดิจิทัลของผู้เรียนในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาประจวบคีรีขันธ์ เขต 2
คำสำคัญ:
ปัจจัย, ความเป็นพลเมืองดิจิทัลบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีความมุ่งหมายเพื่อศึกษา 1) ระดับปัจจัยที่ส่งผลต่อความเป็นพลเมืองดิจิทัลของผู้เรียนในสถานศึกษา 2) ระดับความเป็นพลเมืองดิจิทัลของผู้เรียนในสถานศึกษา และ 3) ปัจจัยที่ส่งผลต่อการพัฒนาความเป็นพลเมืองดิจิทัลของผู้เรียนในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาประจวบคีรีขันธ์ เขต 2 กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ได้แก่ ผู้บริหาร และข้าราชการครูในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาประจวบคีรีขันธ์ เขต 2 จำนวน 281 คน โดยใช้เทคนิคการสุ่มอย่างง่าย จากการเปรียบเทียบสัดส่วน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือ แบบสอบถามจำนวน 3 ตอน เป็นแบบมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน (Stepwise multiple Regression Analysis)
ผลการวิจัย พบว่า
1. ระดับปัจจัยที่ส่งผลต่อการพัฒนาความเป็นพลเมืองดิจิทัลของผู้เรียนในสถานศึกษา โดยรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อแยกพิจารณารายด้าน โดยเรียงลำดับจากมากไปน้อย ได้แก่ ด้านครูผู้สอน ด้านผู้บริหารสถานศึกษาด้านนักเรียน และค่าเฉลี่ยต่ำที่สุด คือ ด้านครอบครัว
2. ระดับความเป็นพลเมืองดิจิทัลของผู้เรียนในสถานศึกษา โดยรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อแยกพิจารณารายด้าน โดยเรียงลำดับจากมากไปน้อย ได้แก่ ด้านจริยธรรม กฎหมาย มารยาทในการใช้งานสื่อดิจิทัล ด้านการดูแลสุขภาพกายและสุขภาพใจ ด้านการรู้เท่าทันสื่อในการเข้าถึงเข้าใช้สื่อดิจิทัล และค่าเฉลี่ยต่ำที่สุด คือ ด้านความปลอดภัย ในการปกป้องตนเองและผู้อื่น
3. ปัจจัยที่ส่งผลต่อการพัฒนาความเป็นพลเมืองดิจิทัลของผู้เรียนในสถานศึกษา จำนวน 2 ด้าน คือ ด้านนักเรียน (X3) และด้านครอบครัว (X4) มีประสิทธิภาพในการทำนาย ร้อยละ 43.20 สามารถเขียนเป็นสมการพยากรณ์ในรูปคะแนนดิบได้ดังนี้ = 0.932 + 0.493 (X3) + 0.199 (X4)
เอกสารอ้างอิง
กิตติพิชญ์ วรโชติสุพัฒภาคิน, พักตร์วิภา โพธิ์ศรี และอุทิศ บำรุงชีพ. (2563). แนวทางพัฒนาบทบาทการศึกษาต่อการเสริมสร้างความเป็นพลเมืองดิจิทัลสู่ทักษะการคิดเชิงนวัตกรรม. วารสารการศึกษาการพัฒนาสังคม, 15(2), 336.
จิตราภรณ์ ไกรวรรณ์. (2562). การพัฒนารูปแบบการเรียนรู้สืบสอบแบบผสมผสานเพื่อส่งเสริมภาวะผู้นำด้านมารยาทในสังคมดิจิทัลสำหรับลูกเสือ. วิทยานิพนธ์ ค.ม. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
จุฬาลักษณ์ ยอดยิ่ง สุภาพ ผู้รุ่งเรือง และศิริ ถีอาสนา. (2566). กลยุทธ์การบริหารวิชาการตามแนวคิดความเป็นพลเมืองดิจิทัลของสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในจังหวัดนครราชสีมา. วารสารครุศาสตร์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 51(1), 1.
ชยพล ยะวร, พิมพ์ชนก โสภา และสุจิตรา ยะวร. (2566). รูปแบบการมีส่วนร่วมของชุมชนในการป้องกันและแก้ไขปัญหาเด็กติดสมาร์ทโฟน ตำบลชื่นชม อำเภอชื่นชม จังหวัดมหาสารคาม. วารสารวิชาการสาธารณสุข, 32(3), 445 - 446.
ดุจเดือน ศักดิ์วงศ์ และนันทรัตน์ เจริญกุล. (2564). แนวทางพัฒนาการบริหารวิชาการของโรงเรียนมาตรฐานสากลตามแนวคิดความเป็นพลเมืองดิจิทัลของนักเรียน. วารสารวิชาการศึกษาศาสตร์, 22(1), 126 - 127.
ต้องตา จำเริญใจ. (2561). ความเป็นพลเมืองดิจิทัลของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 - 6 ของโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบูรณ์ เขต 3. วิทยานิพนธ์ ค.ม. ปทุมธานี: มหาวิทยาลัยราชมงคลธัญบุรี.
ทิพย์วิล วังแก้วหิรัญ และศิรินทร มีขอบทอง. (2565). การพัฒนาทักษะที่จำเป็นของครูไทยในยุคดิจิทัล. เข้าถึงได้จาก http://portal.psclib.com/ksp/ebooks/23989.pdf. ค้นเมื่อ 25 สิงหาคม 2566.
ธีวัฒน์ รูปเหลี่ย และสมบัติ ท้ายเรือคำ. (2561). การพัฒนาโปรแกรมเพื่อเสริมสร้างความฉลาดทางดิจิทัลของนักเรียนระดับประถมศึกษา. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 37(5), 42.
นนทสรวง กลีบผึ้ง, อดิศักดิ์ ผลิตผลการพิมพ์, ธีรตา ขำนอง, อรพินท์ เลิศอวัสดาตระกูล, นุชนาฏ รักษี, กันนิกา เพิ่มพูนพัฒนา และวสุนันท์ ชุ่มเชื้อ. (2564). ผลกระทบของสื่อดิจิทัลที่มีผลต่อพัฒนาการมนุษย์ในศตวรรษที่ 21. เข้าถึงได้จาก https://kb.hsri.or.th/dspace/handle/11228/5312?locale-attribute=th. ค้นเมื่อ 25 พฤษภาคม 2566.
นพพร ลิ้มตระกูล และสิทธิชัย สอนสุภี. (2567). แนวทางการพัฒนาความเป็นพลเมืองดิจิทัลของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาหนองคาย เขต 2. วารสารบัณฑิตศึกษามหาจุฬาขอนแก่น, 11(1), 272 - 275.
นภาวรรณ อาชาเพ็ชร และวรัชญ์ ครุจิต. (2565). บทบาทของสื่อดิจิทัล ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการรังแกผ่านโลกไซเบอร์ในกลุ่มเยาวชนไทย และแนวทางการป้องกันและแก้ไขปัญหา. วารสารชุมชนวิจัย มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา, 16(2), 198 - 199.
นิตยา วงศ์ใหญ่. (2560). แนวทางการพัฒนาทักษะการรู้ดิจิทัลของดิจิทัลเททีฟ. Veridian E-Journal, Silpakorn University, 10(2), 1636 - 1639.
พวงสุรีย์ วรคามิน. (2562). กลยุทธ์การบริหารวิชาการโรงเรียนเอกชนตามแนวคิดอัจฉริยภาพทางดิจิทัลของนักเรียนประถมศึกษา. วิทยานิพนธ์ ปร.ด. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พีรวิชญ์ คำเจริญ และวีรพงษ์ พลนกรกิจ. (2563). การศึกษาพฤติกรรมการใช้สื่อดิจิทัลและทักษะการรู้เท่าทันดิจิทัลของนักเรียนชั้นประถมศึกษาตอนต้น. วารสารวิชาการและนวัตกรรมสื่อสารสังคม, 8(1), 63.
ไพลินรัตน์ กุณสิทธิ์ และธีรภัทร กุโลภาส (2563). ความต้องการจำเป็นในการเสริมสร้างความเป็นพลเมืองดิจิทัลของนักเรียนโรงเรียนมัธยมวัดนายโรง. วารสารอิเล็กทรอนิกส์ทางการศึกษา, 12(4), 216.
รุ่งอรุณ ป้องกัน และลักขณา สริวัฒน์. (2566). การศึกษาองค์ประกอบของความเป็นพลเมืองดิจิทัลของนักเรียนระดับประถมศึกษาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 7(3), 278 - 279.
รุ่งอรุณ ป้องกัน. (2566). ผลการใช้องค์ประกอบการเสริมสร้างความเป็นพลเมืองดิจิทัลของนักเรียนระดับประถมศึกษาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารพุทธจิตวิทยา, 8(2), 228.
ฤทธิ์ติยา ธรรมสวาสดิ์. (2564). ปัจจัยเชิงสาเหตุพหุระดับที่ส่งผลต่อความเป็นพลเมืองดิจิทัลของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น จังหวัดมุกดาหาร. วิทยานิพนธ์ ค.ม. มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
สรานนท์ อินทนนท์. (2563). ความฉลาดทางดิจิทัล (DQ Digital Intelligence). กรุงเทพฯ: บริษัท วอร์ค ออน คลาวด์ จำกัด.
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. (2564). ผลข้างเคียงยุคดิจิทัล เด็กติดจอกระทบพัฒนาการ. เข้าถึงได้จาก https:// www.thaihealth.or.th/ผลข้างเคียงยุคดิจิทัล/. 9 กันยายน 2566.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาประจวบคีรีขันธ์ เขต 2. แผนปฏิบัติการงบประมาณประจำปี สพป.ปข.2. เข้าถึงได้จาก https://web.pkn2.go.th/i_news_show2.php?id=1519. 24 พฤศจิกายน 2566.
สุวนันท์ บุญอเนก. (2564). แนวทางการกำหนดนโยบายการศึกษาเพื่อส่งเสริมความเป็นพลเมืองดิจิทัล: การศึกษาเปรียบเทียบกรณีประเทศสิงค์โปร์และมาเลเซีย. วิทยานิพนธ์ ค.ม. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
BAYDAR Fatih. (2022). The Role of Educational Leaders in the Development of Students’ Technology Use and Digital Citizenship. Malaysian Online Journal of Educational Technology, 10(1), 32 - 46.
Reylan Capuno, Roberto Suson, Decem Suladay, Vivian Arnaiz, Imelda Villarin and Emelyn Jungoy. (2022). Digital citizenship in education and its implication. World Journal on Educational Technology: Current Issues, 14(2), 426 - 437.
Robert Lyons. (2011). Investigating Student Gender and Grade Level Differences in Digital Citizenship Behavior. เข้าถึงได้จาก https://scholarworks.waldenu.edu/cgi/viewcontent.cgi?referer=&/httpsredir=1&article=2014&context=dissertations. 20 มกราคม 2566.
