ปัจจัยที่ส่งผลต่อภาวะหมดไฟในการทำงานของครู ในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาชัยภูมิ
คำสำคัญ:
ภาวะหมดไฟในการทำงานของครู, การทำงานของครูบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีความมุ่งหมายเพื่อ 1) ศึกษาระดับปัจจัยที่ส่งผลภาวะหมดไฟในการทำงานของครู 2) ศึกษาระดับภาวะหมดไฟในการทำงานของครู 3) เปรียบเทียบภาวะหมดไฟในการทำงานของครู จำแนกตามเพศ ตำแหน่ง ประสบการณ์ในการทำงาน และขนาดสถานศึกษา 4) หาความสัมพันธ์ของปัจจัยที่ส่งผลต่อภาวะหมดไฟในการทำงานของครูกับภาวะหมดไฟในการทำงานของครู และ 5) สร้างสมการพยากรณ์ของปัจจัยที่ส่งผลต่อภาวะหมดไฟในการทำงานของครูกับภาวะหมดไฟในการทำงานของครู กลุ่มตัวอย่างได้แก่ ผู้บริหารและข้าราชการครูในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาชัยภูมิ จำนวน 330 คน ประกอบด้วยผู้บริหารสถานศึกษา 38 คน และครู 292 คน ปีการศึกษา 2567 เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย เป็นแบบสอบถามมีลักษณะคำตอบแบบประมาณค่า 5 ระดับ โดยมีค่าดัชนีความตรงเชิงเนื้อหาตั้งแต่ 0.60 - 1.00 ค่าความเชื่อมั่น 0.956 มีค่าอำนาจจำแนกของแบบสอบถามทั้งฉบับอยู่ระหว่าง 0.345 - 0.813 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลประกอบด้วยค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าที การวิเคราะห์ Anova ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน และสร้างสมการถดถอยเพื่อพยากรณ์ตัวแปรตามโดยวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณแบบมีขั้นตอน ผลการวิจัย พบว่า 1. ระดับปัจจัยที่ส่งผลต่อภาวะหมดไฟในการทำงานของครู โดยภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง 2.ระดับภาวะหมดไฟในการทำงานของครู โดยภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง 3. ผลเปรียบเทียบภาวะหมดไฟในการทำงานของครู มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 ซึ่งสามารถวิเคราะห์ข้อมูลได้ดังต่อไปนี้ 3.1) จำแนกตามเพศ มีความแตกต่างกัน 3.2) จำแนกตามตำแหน่งแตกต่างกัน 3.3) จำแนกตามประสบการณ์ในการทำงาน พบว่า มีอย่างน้อย 1 คู่ ที่มีความแตกต่างกัน 3.4) จำแนกตามขนาดสถานศึกษา พบว่า ไม่มีความแตกต่าง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ P = 0.084 4. ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยที่ส่งผลต่อภาวะหมดไฟในการทำงานของครูกับภาวะหมดไฟในการทำงานของครู พบว่า มีปัจจัยที่สำคัญอยู่ 3 ด้าน ได้แก่ ด้านลักษณะงาน (X1), ปัจจัยด้านบรรยากาศการทำงาน (X2) และปัจจัยส่วนบุคคล (X3) ทุกคู่มีความสัมพันธ์ในทิศทางบวก อย่างมีนัยสำคัญ ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์อยู่ระหว่าง 0.686-0.821 5. สมการพยากรณ์ของปัจจัยที่ส่งผลต่อภาวะหมดไฟในการทำงานของครูกับภาวะหมดไฟในการทำงานของครู พบว่า สมการถดถอยเชิงพยากรณ์ โดยมีตัวแปรตาม คือ ภาวะหมดไฟในการทำงานของครู (Total Y) และตัวแปรอิสระ ด้านลักษณะงาน (X1), ปัจจัยด้านบรรยากาศการทำงาน (X2) และ ปัจจัยส่วนบุคคล (X3) เมื่อพิจารณาแต่ละตัวแปร พบว่า ตัวแปรที่มีนัยสำคัญทางสถิติ คือ X3 (p = <.001) และ X2 (p = 0.014) ดังสมการต่อไปนี้ สมการพยากรณ์ในรูปคะแนนดิบ = 2.92 + 0.145 (X2) + 0.715 (X3)
เอกสารอ้างอิง
คณะแพทยศาสตร์ ศิริราชพยาบาล. (2562). ภาวะหมดไฟ Burn Out. สืบค้นจาก https://www.si.mahidol.ac.th/Th/healthdetail.asp?aid=1385
เจตนิพิฐ สุจิระกุล. (2558). ปัจจัยที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตการทำงานของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วิทยานิพนธ์ ศษ.ด. นครราชสีมา: มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล.
ฉัตรชลิกา หัสเขต และคณะ. (2565). การเปรียบเทียบพฤติกรรมภาวะผู้นำระหว่างผู้บริหารเพศหญิงและผู้บริหาร เพศชายตามทัศนคติของข้าราชการครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 1. ใน การประชุมหาดใหญ่วิชาการระดับชาติและนานาชาติ ครั้งที่ 13. มหาวิทยาลัยหาดใหญ่.
เฌอพัชญ์ ใจสอาด. (2562, หน้า 15). ปัจจัยที่มีผลต่อภาวะหมดไฟในการทำงานของพนักงานฝ่ายทรัพยากรบุคคลบริษัทเอ็นเอ็นบี - มินิแบไทย จำกัด. วิทยานิพนธ์ บธ.ม. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
ณัฐณิชา สมฤทธิ์. (2564). การศึกษาปัจจัยลักษณะงานแรงจูงใจในการทำงานและวัฒนธรรมองค์การ ที่มีผลต่อความผูกพันกับองค์การของพนักงานบริษัทท่องเที่ยวแห่งหนึ่งในจังหวัดพังงา. การค้นคว้าอิสระ กศ.ม. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยกรุงเทพ.
ดาวชมพู นาคะวิโร. (2564). Burnout Syndrome ภาวะหมดไฟจากการทำงาน. https://www.rama.mahidol.ac.th/ramachannel/gallery/burnout-syndrome/
ทิวาวรรณ ศรีสวัสดิ์. (2563). ความสัมพันธ์ของภาวะหมดไฟและปัจจัยภายในที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพการทำงานของบุคลากร. มหาวิทยาลัยบูรพา. วารสารบริหารธุรกิจและการบัญชี มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 5(1), 151 - 166.
นริศรา ประศาสตร์ศิลป์ และ อดุลย์ วังศรีคูณ. (2565). การเปรียบเทียบการจัดการความรู้ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 1. การค้นคว้าอิสระ ค.ม. พิษณุโลก: มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม.
ปองกานต์ ศิโรรัตน. (2563). การศึกษาเกี่ยวกับภาวะหมดไฟในการทำงานของพนักงาน องค์กรรัฐวิสาหกิจ กลุ่มเนเจอร์เรชั่นเบบี้บูมเมอร์. สารนิพนธ์ กจ.ม. กรุงเทพฯ: วิทยาลัยการจัดการ มหาวิทยาลัยมหิดล.
พีรวิชญ์ สุดเสน่ห์. (2566). การปฏิบัติงานของครูที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการบริหารงานวิชาการยุคดิจิทัลในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษามุกดาหาร. วิทยานิพนธ์ ค.ม. สกลนคร: มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
วชิรญาณ์ มณีวรรณ. (2564). ปัจจัยที่ส่งผลต่อภาวะหมดไฟของครูในสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 2. วิทยานิพนธ์ ศษ.ม. กรุงเทพฯ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
วราภรณ์ เลิศวิลัย. (2563). ภาวะหมดไฟในการทำงานและปัจจัยที่เกี่ยวข้องของนักเทคนิคการแพทย์ในจังหวัดกรุงเทพมหานคร. วิทยานิพนธ์ วท.ม. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ศุภสินี พรราหมณพัรธุ์. (2566). ปัจจัยที่ส่งผลต่อภาวะหมดไฟในการทำงานของบุคลากรภาครัฐในอำเภอเมือง จังหวัดพัทลุง. การค้นคว้าอิสระ กศ.ม. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
ศรีสกุล เฉียบแหลม. (2562). ภาวะหมดไฟในการทำงาน. แพทย์สารทหารอากาศ, 65(2), 44 - 52.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาชัยภูมิ. (2566). แผนพัฒนาการศึกษาขั้นพื้นฐานประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2566. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาชัยภูมิ.
โสภาวรรณ พรหมโยธิน. (2565). การศึกษาภาวะหมดไฟในการทำงาน (Job Burnout) ของพนักงาน Generation Y ในกลุ่มสถาบันการเงินเฉพาะกิจในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล. สารนิพนธ์ กจ.ม. นครปฐม: มหาวิทยาลัยมหิดล.
อัครินทร์ คำงาม. (2565). โมเดลสมการโครงสร้างปัจจัยที่ส่งผลต่อภาวะหมดไฟในการทำงานของครูในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาขอนแก่น. วิทยานิพนธ์ ศษ.ม. ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
A longitudinal study, Teachers and Teaching, DOI: 10.1080/13540602.2021.1913404. To link to this article: https://doi.org/10.1080/13540602.2021.1913404
Einar M. Skaalvik. (2021, pp. 39), Teacher burnout: relations between dimensions of burnout, perceived school context, job satisfaction and motivation for teaching.
Maslach, Schaufeli, & Leiter. (2001). Job burnout. Annual Review of Psychology, 52(1), 397 - 422. doi:10.1146/annurev.psych.52.1.397.
Smith, M., Segal, J., & Robinson, L. (2019). Burnout Prevention and Treatment. [Web blog message]. Retrieved from. https://shorturl.asia/3MNyZ.
Sudathip Woranetipo and Jennifer Chavanovanich. (2021). Three - way Interactions of Workload, Social Support and Coping Strategy on Job. Burnout The Journal of Behavioral Science 16(1), 58 - 72. https://so06.tcithaijo.org/index.php/IJBS/article/view/245354/167724
