การส่งเสริมสุขภาพช่องปากของเด็กที่มีความต้องการจำเป็นพิเศษ โดยความร่วมมือของครู หมอ พ่อแม่ : กรณีศึกษาศูนย์การศึกษาพิเศษประจำจังหวัดจันทบุรี

Main Article Content

ปณิตา โคตะมา

บทคัดย่อ

         บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเสนอแนวทางและกระบวนการส่งเสริมสุขภาพช่องปากของเด็กที่มีความต้องการจำเป็นพิเศษ โดยอาศัยการบูรณาการความร่วมมือของครู บุคลากรทางทันตกรรม และผู้ปกครอง ภายใต้กรอบแนวคิดการส่งเสริมสุขภาพขององค์การอนามัยโลก ซึ่งเน้นการสร้างเสริมศักยภาพของบุคคลและชุมชนในการดูแลสุขภาพของตนเองอย่างยั่งยืน รวมถึงแนวคิดการทำงานแบบสหวิชาชีพที่ส่งเสริมให้บุคลากรจากสาขาวิชาชีพต่าง ๆ ทำงานร่วมกันอย่างเป็นระบบเพื่อบรรลุผลลัพธ์ทางสุขภาพสูงสุด ซึ่งดำเนินงานตามวงจรคุณภาพ PDCA ประกอบด้วย การวางแผนร่วมกันของผู้บริหาร ครู และทันตบุคลากร การดำเนินกิจกรรมตรวจคัดกรองสุขภาพช่องปาก การให้ความรู้และฝึกปฏิบัติการดูแลสุขภาพช่องปากแก่ครูและผู้ปกครอง การจัดกิจกรรมส่งเสริมพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากของนักเรียน การเข้าถึงบริการทันตกรรม รวมถึงการติดตามและประเมินผลการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมสุขภาพช่องปากของนักเรียน ผลการดำเนินงานพบว่า การส่งเสริมสุขภาพช่องปากโดยความร่วมมือของครู ทันตบุคลากร และผู้ปกครอง ช่วยให้เด็กที่มีความต้องการจำเป็นพิเศษมีพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากที่เหมาะสมมากขึ้น สามารถเข้าถึงบริการทันตกรรมได้สะดวกขึ้น และลดปัญหาสุขภาพช่องปาก เช่น ฟันผุ เหงือกอักเสบ และปัญหาการรับประทานอาหารที่ส่งผลต่อพัฒนาการของเด็ก นอกจากนี้ยังช่วยสร้างความรู้ ความเข้าใจ และทัศนคติที่ดีในการดูแลสุขภาพช่องปากแก่ครูและผู้ปกครอง ส่งผลให้เกิดระบบการดูแลสุขภาพช่องปากของเด็กที่มีความต้องการจำเป็นพิเศษอย่างต่อเนื่องและยั่งยืน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
โคตะมา ป. . (2026). การส่งเสริมสุขภาพช่องปากของเด็กที่มีความต้องการจำเป็นพิเศษ โดยความร่วมมือของครู หมอ พ่อแม่ : กรณีศึกษาศูนย์การศึกษาพิเศษประจำจังหวัดจันทบุรี. วารสารครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์, 5(1), 1–14. สืบค้น จาก https://so17.tci-thaijo.org/index.php/Edu/article/view/1484
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กรมอนามัย. (2565). สุขบัญญัติแห่งชาติ 10 ประการเพื่อสุขภาพที่ดีของประชาชน. กระทรวงสาธารณสุข.

สำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ. (2558). แนวทางการจัดการศึกษาสำหรับเด็กที่มีความต้องการจำเป็นพิเศษ. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.

Alwadi, M. A., AlJameel, A., et al. (2024). Access to oral health care services for children with disabilities: A mixed methods systematic review. BMC Oral Health, 24, Article 1052. https://doi.org/10.1186/s12903-024-04854-x

Bramantoro, T., Santoso, C. M. A., Hariyani, N., Setyowati, D., Zulfiana, A. A., Nor, N. A. M., Nagy, A., Pratamawari, D. N. P., & Irmalia, W. R. (2021). Effectiveness of the school- based oral health promotion programmes from preschool to high school: A systematic review. PLOS ONE, 16(8), e0256007. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0256007

Chapman, A., & Felton, A. (2021). Oral health promotion: The role of community, school, and policy interventions. Community Dental Health, 38(1), 1-6.

Gargano, L., et al. (2019). School-based oral health programs and dental service access among children. Journal of School Health, 89(6), 470-478.

Laniado, N., et al. (2021). Interprofessional collaboration in health promotion for children with special health care needs. International Journal of Integrated Care, 21(3), 1-9.

Reeves, S., Pelone, F., Harrison, R., Goldman, J., & Zwarenstein, M. (2017). Interprofessional collaboration to improve professional practice and healthcare outcomes. Cochrane Database of Systematic Reviews, (6), CD000072. https://doi.org/10.1002/14651858.

CD000072.pub3

Shan, Z., et al. (2023). Improvement of parents’ oral health knowledge by a school- based oral health promotion workshop. BMC Oral Health, 23, Article 541. https://doi.org/10.1186/s12903-023-03247-2

Waldron, C., et al. (2016). Oral health care for children with special health care needs: A systematic review. International Journal of Paediatric Dentistry, 26(6), 1-12. https://doi.org/10.1111/ipd.12204

World Health Organization. (2020). Oral health in schools: A global perspective. World Health Organization.

World Health Organization. (2023). Global oral health status report: Towards universal health coverage for oral health. World Health Organization. https://www.who.int/publications/i/item/9789240061484

Zhou, N., Wong, H. M., & McGrath, C. (2020). The effectiveness of behavioural interventions for improving oral health in children with special needs. International Journal of Paediatric Dentistry, 30(2), 1-12. https://doi.org/10.1111/ipd.12617