การบริหารการมีส่วนร่วมระหว่างโรงเรียน วัด ชุมชน และองค์กรภาคเครือข่าย กรณีศึกษา: โรงเรียนชุมชนบ้านศรีดอนชัย จังหวัดเชียงราย สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 4
คำสำคัญ:
ภูมิปัญญาชุมชนไทลื้อ, การบริหารการมีส่วนร่วม, องค์กรภาคเครือข่ายบทคัดย่อ
โรงเรียนชุมชนบ้านศรีดอนชัย ถือเป็นองค์กรที่มีความสำคัญต่อการพัฒนาความเข้มแข็งและการอนุรักษ์ประเพณีวัฒนธรรมรวมทั้งภูมิปัญญาของชุมชนไทลื้อเป็นอย่างมาก บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอข้อพิจารณาประเด็นการบริหารการมีส่วนร่วมระหว่างโรงเรียน ชุมชน บ้านศรีดอนชัยกับองค์กรภาคเครือข่าย ได้แก่ วัด ชุมชน องค์กรเอกชนและองค์กรภาครัฐอื่น ๆ นอกจากนั้น ยังพิจารณาถึงประเด็นบทบาทของโรงเรียนชุมชนบ้านศรีดอนชัยต่อการบริหารการมีส่วนร่วมกับชุมชนและองค์กรภาคเครือข่าย ในการอนุรักษ์วัฒนธรรมประเพณีและภูมิปัญญาชุมชนไทลื้อศรีดอนชัยภายใต้กลุ่มบวร (บ้าน วัด โรงเรียน) โดยมีกิจกรรมร่วมกันในการอนุรักษ์เอกลักษณ์ด้าน ภาษา ประเพณี และพิธีกรรมที่ได้รักษาสืบทอดจากบรรพบุรุษสู่ปัจจุบันอย่างเข้มแข็ง เช่น การบวชลูกแก้ว ตานธรรม ตานก๋วยฉลาก ตานเข้าพรรษา ออกพรรษาผิดผีสาว สืบชะตาหลวง เทศกาลในแต่ละเดือนทั้ง 12 เดือน ฯลฯ รวมถึงการพัฒนาการใช้ประโยชน์จากสิ่งดังกล่าวในเชิงเศรษฐกิจให้มีผลต่อการส่งเสริมการท่องเที่ยวของชุมชน บนพื้นฐานการมีส่วนร่วมของชุมชนท้องถิ่น กับองค์กรความร่วมมือต่าง ๆ ได้แก่ หน่วยงานราชการ เทศบาล โรงเรียน โรงพยาบาล แม้ว่าการมีส่วนร่วมที่เกิดขึ้นยังไม่มีความเข้มแข็งมากนักแต่ก็มีความต่อเนื่องซึ่งเกิดขึ้นจากความร่วมมือของทุกฝ่าย การแสดงบทบาทที่สำคัญคือบทบาทของโรงเรียนชุมชนบ้านศรีดอนชัย ที่มีต่อการบริหารการมีส่วนร่วมระหว่างโรงเรียนชุมชนบ้านศรีดอนชัย กับชุมชนท้องถิ่น และองค์กรภาคเครือข่ายต่าง ๆ เพื่อส่งเสริมวัฒนธรรมประเพณีไทลื้อ ทั้งนี้บทความจะได้ให้ข้อเสนอแนะในสิ่งที่ต้องส่งเสริม สนับสนุน เพื่อการพัฒนาการมีส่วนร่วมในรูปแบบดังกล่าวต่อไป
Downloads
เอกสารอ้างอิง
กลุ่มพัฒนาระบบบริหาร. (ม.ป.ป.). คู่มือการบริหารราชการแบบมีส่วนร่วม กรมป่าไม้. เข้าถึงได้จาก https://forestinfo.forest.go.th
จตุพร ผ่องอำไพ. (2560). การมีส่วนร่วมของชุมชนต่อการบริหารจัดการศึกษาในสถานศึกษาของผู้ปกครองนักเรียน โรงเรียนวัดสุทัศน์ สังกัดสำนักงานเขตพระนคร กรุงเทพมหานคร. วารสารออนไลน์ บัณฑิตศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง, 32. เข้าถึงได้จาก http://www.edujournal.ru.ac.th/index.php/abstractData/indexBy.ru?Bid=4&Abstract DataModel_sort=dept_id.desc&AbstractDataModel.
ชุมชนวัดท่าข้าม. (2563). รายงานผลการดำเนินงานโครงการต่อยอดทุนทางวัฒนธรรมตามรอยศาสตร์พระราชาเพื่อชุมชนเข้มแข็งอย่างยั่งยืน (บวร On Tour) ของชุมชนคุณธรรมน้อมนำปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ขับเคลื่อนด้วยพลังบวร, 12-14. เข้าถึงได้จาก https://anyflip.com/ hropo/lvof.
________. (2563). รายงานผลการดำเนินงานโครงการต่อยอดทุนทางวัฒนธรรมตามรอยศาสตร์พระราชาเพื่อชุมชนเข้มแข็งอย่างยั่งยืน (บวร On Tour) ของชุมชนคุณธรรมน้อมนำปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ขับเคลื่อนด้วยพลังบวร, 28-29. เข้าถึงได้จาก https://anyflip.com/ hropo/lvof/basic.
ชูชาติ พ่วงสมจิตร์. (2560). การสร้างความสัมพันธ์ระหว่างโรงเรียนกับชุมชน. Veridian E-Journal, Silpakorn University, ฉบับภาษาไทย สาขามนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ และศิลปะ, 10(2). 1342-1354.
ถวิลวดี บุรีกุล. (2566). ตัวชี้วัดหลักการมีส่วนร่วม. กรุงเทพฯ: สถาบันพระปกเกล้า.
เทศบาลตำบลศรีดอนชัย. (2568). สภาพทั่วไปและข้อมูลพื้นฐานฯ. เข้าถึงได้จาก http://www.tambo nsridonchai.go.th/main.php?type=1.
นพธี หอมชื่นชน และทวีศิลป์ กุลนภาดล. (2565). การบริหารความสัมพันธ์ระหว่างโรงเรียนกับชุมชนที่ส่งผลต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและการจัดการเรียนรู้ของครูในสถานศึกษาระดับมัธยมศึกษาในจังหวัดนครปฐม, วารสารบริหารการศึกษา มศว, 19(36), 26-38.
นาวิน แกละสมุทร. (2562). การส่งเสริมความสัมพันธ์ระหว่างโรงเรียนกับชุมชน ของโรงเรียนวัดใหญ่
บ้านบ่อ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสมุทรสาคร. วารสาร มจร พุทธปัญญาปริทรรศน์, 4(3), 569-580.
นุชา สระสม, นพดล เจนอักษร, มัทนา วังถนอมศักดิ์ และประเสริฐ อินทร์รักษ์. (2565). การมีส่วนร่วมในการบริหารแบบ “บ้าน วัด โรงเรียน” ของโรงเรียนวัด สังกัดกรุงเทพมหานคร. วารสารบริหารการศึกษา มศว, 15(28), 62-75.
ปุณยนุช พลอยสีสังข์, พิมผกา ธรรมสิทธิ์ และวจี ปัญญาใส. (2565). แนวทางการบริหารสถานศึกษาแบบมีส่วนร่วมระหว่างโรงเรียนกับชุมชนของโรงเรียนในอำเภอทุ่งเสลี่ยม จังหวัดสุโขทัย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 2. Journal of Modern Learning Development, 7(9), 72-86.
พรทิพย์ แก้วมูลคำ. (2560). การบริหารราชการแบบมีส่วนร่วม: เทคนิควิธีและการนำไปสู่การปฏิบัติ. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ (ก.พ.ร.).
โรงเรียนชุมชนบ้านศรีดอนชัย. (2564). ชุมชนคุณธรรมต้นแบบจังหวัดเชียงราย ตอน ความรู้นอกตำรา. วิดิทัศน์โรงเรียนชุมชนบ้านศรีดอนชัย. ในการจัดประชุมสมัชชาคุณธรรมและตลาดนัดคุณธรรมจังหวัดเชียงราย.วันที่ 6-8 กรกฎาคม 2564 ณ ห้องประชุมไชยนารายณ์โรงแรมไชยนารายณ์ จังหวัดเชียงราย. เข้าถึงได้จาก https://www.youtube.com/watch?v=lx0NjWN_7s8.
________. (2568). แผนบริหารการศึกษาขั้นพื้นฐาน ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567. เข้าถึงได้จาก https://www.cri4.go.th/opendata/schoolmap/57040022.pdf.
________. (ม.ป.ป.). เอกสารประวัติโรงเรียนชุมชนบ้านศรีดอนชัย. เชียงราย: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา เชียงราย เขต 4.
ศูนย์คุณธรรม (องค์กรมหาชน) จังหวัดเชียงราย. (2564). ข้อกำหนดลักษณะและเงื่อนไขการดำเนินงานจัดสมัชชาคุณธรรมและตลาดนัดคุณธรรมจังหวัดเชียงราย ปี พ.ศ. 2564 ในรูปแบบไฮบริด ออนไลน์. เข้าถึงได้จาก https://moralcenter.or.th/images/PDF_Purchase/2021/10-06-64/3/TOR จัดสมัชชาคุณธรรมและตลาดนัดคุณธรรมจังหวัด.pdf.
สำนักงานศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัยเชียงราย. (2568). โครงการ save เฮือนบรรพบุรุษไทลื้อเชียงของ. เข้าถึงได้จาก https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=941656458149 831&id=100069164561072.
สุพัตรา ยอดสุรางค์. (2562). แนวคิดว่าด้วยการมีส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนาชุมชน. วารสารวิจัยและพัฒนา วไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์, 14(1), 122-132.
อรุณี อินเทพ และศุภชัย ยาวะประภาษ. (2564). บทบาทขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและชุมชนในการจัดการการท่องเที่ยวชุมชนสำหรับผู้สูงอายุ : กรณีศึกษาชุมชนศรีดอนชัย อำเภอเชียงของ จังหวัดเชียงราย. วารสารบัณฑิตศึกษา, 14(1), 13-29.
อํานวย บุญรัตนไมตรี, ตริณญ์ อินทรโอภาส, สุพัตรา ยอดสุรางค์ และไกร บุญบันดาล. (2563). แนวคิดว่าด้วยการมีส่วนร่วมแบบร่วมกันรับผิดชอบในการจัดการภาครัฐและท้องถิ่นของประชาชน. วารสารดุษฎีบัณฑิตทางสังคมศาสตร์, 10(2), 321-331.
Aamann, A. (2023). General Concept of Participation. In A. Amann (Ed.), Living – Participating – Growing Old (pp. 31–48). Springer VS, Wiesbaden. Retrieved from https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-658-39681-7_2.
Andre, O. (2023). Participative Management: Definition and Main Principles. Retrieved from https://beeshake.com/en/participating-management/.
Bray, M. (2001). Community Partnerships in Education: Dimensions, Variations and Implications. Thematic Studies. Co-ordinated by the World Bank. Graphoprint. Paris, France. pp 10-13.
Uemura. (1999). Community Participation in Education: What do we know? Prepared for Effective Schools and Teachers and the Knowledge Management System. The World Bank. Retrieved from https://documents1.Worldbank.org/curated/pt/265 491468743 695655/pdf/multi0page.pdf, 32.
UNESCO. (2022). School Community Relationship. Retrieved from https://policytoolbox. iiep.unesco.org/policy-option/school-community-relationship/#adopt-pertinent-policy-measures-to-encourage-community.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา และคณาจารย์ท่านอื่นๆในมหาวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเอง
