การสร้างสรรค์ศิลปะสิ่งทอสำหรับแขวนผนังในรูปแบบร่วมสมัยด้วยการบูรณาการอัตลักษณ์ประเพณียี่เป็งล้านนาเพื่อส่งเสริม ซอฟพาวเวอร์ ด้านหัตถกรรมของไทย

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาข้อมูลและสัญลักษณ์ของประเพณียี่เป็งที่มีศักยภาพในการเป็นซอฟพาวเวอร์ ของประเทศไทย และ 2) เพื่อสร้างสรรค์งานศิลปะสิ่งทอสไตล์ศิลปะสิ่งทอร่วมสมัย สำหรับแขวนผนัง โดยใช้ลักษณ์ประเพณียี่เป็งด้วยวัสดุสิ่งทอในภาคเหนือตอนบน ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพและเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้บริโภคในเพจหรือกลุ่มออนไลน์ที่สนใจงานศิลปะและหัตถกรรม จำนวน 103 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย การศึกษาเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง แบบสัมภาษณ์แบบไม่มีโครงสร้าง แบบประเมินโดยผู้เชี่ยวชาญ และแบบสอบถามความพึงพอใจต่อแบบร่างผลงาน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าความถี่และค่าร้อยละ

          ผลการวิจัยพบว่า ประเพณียี่เป็งล้านนา โดยเฉพาะในจังหวัดเชียงใหม่ เป็นทุนทางวัฒนธรรมที่มีความหมายเชิงศาสนา ความเชื่อ วิถีชีวิต และสุนทรียภาพอย่างลึกซึ้ง องค์ประกอบสำคัญ ได้แก่ โคมลอย พระธาตุดอยสุเทพ ดวงจันทร์ ดวงดาว และบรรยากาศแห่งศรัทธา สามารถสะท้อนคุณค่าทางจิตวิญญาณ ความหวัง และความงดงามของวัฒนธรรมล้านนา อันนำไปสู่การส่งเสริม ซอฟพาวเวอร์ ของไทยได้ ด้วยกระบวนการสร้างสรรค์ ผู้วิจัยพัฒนาแบบร่าง 3 รูปแบบ และนำผลประเมินมาสังเคราะห์เป็นผลงานต้นแบบชื่อ “แสงแห่งศรัทธา ใต้ฟ้ายี่เป็ง” โดยใช้วัสดุหลัก ได้แก่ ฝ้าย ไหมอีรี่ เยื่อปอสา รังไหม และเส้นใยกัญชง ร่วมกับเทคนิคการทอ การขด การปักพรม การถักโครเชย์ การขึ้นรูปสามมิติ และการปักมือ ผลงานปรากฏการสะท้อนถึงการเชื่อมโยงทุนทางวัฒนธรรม ภูมิปัญญาท้องถิ่นด้วยแนวคิดเชิงสร้างสรรค์ และแนวคิดความยั่งยืน สามารถใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาผลิตภัณฑ์หัตถกรรมเชิงวัฒนธรรมเพื่อส่งเสริม ซอฟพาวเวอร์ ด้านหัตถกรรมไทยในบริบทร่วมสมัย