การพัฒนารูปแบบการบริหารแบบมีส่วนร่วมโดยใช้ชุมชนเป็นฐาน (CBL) เพื่อส่งเสริมสมรรถนะด้านการจัดการเรียนรู้บูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่นของครู และเสริมสร้างทักษะการนำตนเองในการเรียนรู้ของนักเรียน โรงเรียนบ้านทุ่งเทิง
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาข้อมูลพื้นฐาน สร้างรูปแบบ ศึกษาผลการใช้ และประเมินผลรูปแบบการบริหารแบบมีส่วนร่วมโดยใช้ชุมชนเป็นฐาน เพื่อเสริมสร้างสมรรถนะด้านการจัดการเรียนรู้ที่บูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่นของครู และพัฒนาทักษะการนำตนเองในการเรียนรู้ของนักเรียน โรงเรียนบ้านทุ่งเทิง ตำบลทุ่งเทิง อำเภอเดชอุดม จังหวัดอุบลราชธานี การวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยและพัฒนา กลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ ผู้บริหาร ครูและบุคลากรทางการศึกษา คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน นักเรียน และผู้ปกครอง ซึ่งได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย รูปแบบและคู่มือการบริหาร แบบประเมินสมรรถนะด้านการจัดการเรียนรู้บูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่นของครู แบบประเมินทักษะการนำตนเองในการเรียนรู้ของนักเรียน และแบบประเมินผลการใช้รูปแบบ การวิเคราะห์ข้อมูลใช้ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า การบริหารจัดการศึกษาของโรงเรียนยังขาดระบบการมีส่วนร่วมของชุมชนอย่างเป็นรูปธรรม จึงมีการพัฒนารูปแบบการบริหารที่ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของโรงเรียนและชุมชนเพื่อสนับสนุนการจัดการเรียนรู้ที่เชื่อมโยงกับภูมิปัญญาท้องถิ่น รูปแบบที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วยองค์ประกอบสำคัญ ได้แก่ ความเป็นมาและหลักการ จุดมุ่งหมาย กระบวนการดำเนินงาน การประเมินผล และปัจจัยสู่ความสำเร็จ โดยมีกระบวนการดำเนินงาน 5 ขั้นตอน คือ การสร้างความตระหนักและการมีส่วนร่วม การวิเคราะห์บริบทและทุนทางสังคมของชุมชน การวางแผนและออกแบบการบริหารแบบมีส่วนร่วม การดำเนินการจัดการเรียนรู้โดยใช้ชุมชนเป็นฐาน และการประเมินผลเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน ผลการใช้รูปแบบพบว่า ครูมีสมรรถนะในการจัดการเรียนรู้ที่บูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่นอยู่ในระดับมากที่สุด และนักเรียนมีทักษะการนำตนเองในการเรียนรู้อยู่ในระดับมากที่สุด นอกจากนี้ผลการประเมินการใช้รูปแบบโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด แสดงให้เห็นว่ารูปแบบดังกล่าวสามารถส่งเสริมความร่วมมือระหว่างโรงเรียนกับชุมชน และช่วยยกระดับคุณภาพการเรียนรู้ของผู้เรียนได้อย่างเป็นรูปธรรม ข้อเสนอแนะจากการวิจัยคือควรส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชนและภาคีเครือข่ายในการจัดการศึกษาอย่างต่อเนื่อง พร้อมทั้งนำรูปแบบไปปรับใช้ในบริบทของโรงเรียนอื่นเพื่อพัฒนาคุณภาพผู้เรียนและสร้างความเข้มแข็งของชุมชนทางการศึกษาอย่างยั่งยืน.
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
##default.contextSettings.thaijo.licenseTerms##เอกสารอ้างอิง
Ministry of Education. (2008). Basic education corecurriculum B.E. 2551 (2008). Ministry of Education. [in Thai]
___________________. (2023). Policy and focus of educational management of the Ministry of Education. Ministry of Education. [in Thai]
Ban Thung Thoeng School. (2024a). Educational quality development report of Ban Thung Thoeng School. Ban Thung Thoeng School.
[in Thai]
_________________________. (2024b). Report on operational performance and development of learning management. Ban Thung Thoeng
School. [in Thai]
Phansawat , N. (2021). Development of a Participatory Management Model for Basic Education Institutions. Journal of Education,
Naresuan University, 23(1), 112–125. [in Thai]
Constitution of the Kingdom of Thailand. (2017). Constitution of the Kingdom of Thailand B.E. 2560 (2017). Secretariat of the Cabinet. [in
Thai]
Office of the Education Council. (2017). National education plan B.E. 2560–2579 (2017–2036). Office of the Education Council. [in Thai]
Office of the Education Council. (2020). Thailand education situation report. Office of the Education Council. [in Thai]
National Education Act B.E. 2542 and amendments. (1999). Royal Gazette. [in Thai]
Bray, M. (2000). Community partnerships in education: Dimensions, variations and implications. UNESCO International Institute
for Educational Planning.
Bringle, R. G., & Hatcher, J. A. (1996). Implementing service learning in higher education. Journal of Higher Education, 67(2), 221–239.
Cohen, J. M., & Uphoff, N. T. (1980). Participation's place in rural development: Seeking clarity through specificity. World Development, 8(3), 213–235.
Darling-Hammond, L., Flook, L., Cook-Harvey, C., Barron, B., & Osher, D. (2020). Implications for educational practice of the science of
learning and development. Applied Developmental Science, 24(2), 97–140.
Hoy, W. K., & Miskel, C. G. (2013). Educational administration: Theory, research, and practice (9th ed.). McGraw-Hill.
Knowles, M. S. (1975). Self-directed learning: A guide for learners and teachers. Association Press.
Kolb, D. A. (1984). Experiential learning: Experience as the source of learning and development.cv Prentice-Hall.
Likert, R. (1967). The human organization: Its management and value.
McGraw-Hill. OECD. (2019). OECD learning compass 2030: A series of concept notes. OECD Publishing. Partnership for 21st Century
Learning. (2019).Framework for 21st century learning. Battelle for Kids.
Shulman, L. S. (1987). Knowledge and teaching: Foundations of the new reform. Harvard Educational Review, 57(1), 1–22.
UNESCO. (2015). Rethinking education: Towards a global common good? UNESCO.