การพัฒนาผลิตภัณฑ์ชาท้องถิ่น เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวโดยชุมชน บ้านโป่งนาร้อน ตาบลดอยฮาง อาเภอเมือง จังหวัดเชียงราย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาภูมิปัญญาท้องถิ่นในการผลิตชาดาด้วยวิธีการแบบดั้งเดิมเพื่อเชื่อมโยงกับกิจกรรมการท่องเที่ยวของชุมชน ศึกษากระบวนการผลิตที่เหมาะสมในการผลิตชาดาด้วยวิธีการแบบดั้งเดิมให้มีคุณภาพตามมาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชน (มผช.120/2549) แล้วนาไปศึกษาการยอมรับของผู้บริโภคต่อผลิตภัณฑ์ชาดาที่ผลิตด้วยวิธีการแบบดั้งเดิม และหาแนวทางการนาผลิตภัณฑ์ชาดาที่ผลิตด้วยวิธีการแบบดั้งเดิมของชุมชนสู่การท่องเที่ยวของชุมชน บ้านโป่งน้าร้อน หมู่ 7 ตาบลดอยฮาง อาเภอเมือง จังหวัดเชียงราย เป็นงานวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมของชุมชน โดยการเก็บข้อมูลจากการสัมภาษณ์เจาะลึก การสนทนากลุ่ม การทดลองกระบวนการผลิตชาดาด้วยวิธีการแบบดั้งเดิมและการทดสอบการยอมรับ
ผลการวิจัยพบว่า จากกระบวนการมีส่วนร่วมดาเนินงานวิจัยทาให้นักวิจัยชุมชน ได้เข้าใจสภาพปัญหาของชุมชน มีการเรียนรู้และพัฒนาความรู้จากการศึกษาดูงานและ การร่วมกิจกรรมงานวิจัย ตลอดจนการสรุปบทเรียนและหาแนวทางการพัฒนาผลิตภัณฑ์เพื่อการส่งเสริมการท่องเที่ยวของชุมชนร่วมกัน ซึ่งเป็นหัวใจสาคัญในการพัฒนาชุมชนคือ การพัฒนาคน ผลการตรวจสอบผลิตภัณฑ์ชา พบว่า มีคุณลักษณะทางกายภาพ สี กลิ่น รส การสกัดด้วยน้าเดือด สิ่งแปลกปลอม การเจือสี ความชื้น ค่ากาเฟอีน และจุลินทรีย์
อยู่ในระดับดี ตามเกณฑ์มาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชน มผช.120/2549 สานักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม สาหรับการทดสอบการยอมรับผู้บริโภค ความคิดเห็นของผู้บริโภคโดยรวมอยู่ในระดับชอบมาก เนื่องจากในขณะชิมชาได้มีการอธิบายกระบวนการผลิตแบบดั้งเดิมและชุดสาธิตตัวอย่างไปจัดแสดงประกอบ ดังนั้น หากชุมชนต้องการให้ผลิตภัณฑ์ชาดาที่ผลิตด้วยกระบวนการผลิตแบบดั้งเดิมของชุมชนเป็นที่ชื่นชอบ ควรให้ความสาคัญต่อตัวผลิตภัณฑ์ในแง่ของคุณค่าทางวัฒนธรรมเป็นตัวหนุนนาให้เกิดความชื่นชมประทับใจ สร้างประสบการณ์การเรียนรู้ให้แก่ผู้บริโภค ก็จะทาให้ผลิตภัณฑ์นั้นมีคุณค่าและมูลค่าไปในตัว ส่วนการพัฒนาของชุมชนต่อผลิตภัณฑ์ชาดาเพื่อการส่งเสริมการท่องเที่ยวของชุมชนนั้น ควรมีการพัฒนาผลิตผลิตภัณฑ์ที่มีกรรมวิธีที่เป็นเอกลักษณ์และเปิดโอกาสให้นักท่องเที่ยวได้เข้าไปมีส่วนร่วม สัมผัสตรง ลงมือทาเพื่อให้นักท่องเที่ยวได้รับความแปลกใหม่ การพัฒนาสื่อประชาสัมพันธ์ รวมถึงพัฒนาบุคลากรในชุมชนเพื่อให้เกิดการเท่าทันต่อข้อมูลข่าวสารสถานการณ์ความเคลื่อนไหวทางการท่องเที่ยวอย่างสม่าเสมอ ทั้งนี้ภายใต้การมีส่วนร่วมของคนในท้องถิ่นและผู้ที่เกี่ยวข้อง ส่วนการพัฒนาด้านผลิตภัณฑ์ชาดายังจาเป็นต้องพัฒนาสถานที่ในการผลิตเพื่อการขอมาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชนในอนาคต และการปรับปรุงรูปแบบของบรรจุภัณฑ์ชาดาให้มีความทันสมัยและเป็นที่น่าสนใจของผู้บริโภค
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
การท่องเที่ยวเชิงเกษตร (Agrotourism) . (ระบบออนไลน์). แหล่งข้อมูล : http://www.aopdh03. doae.go.th/Agrotourism.htm (23 กันยายน 2557).
โครงการมาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชน. (ระบบออนไลน์). แหล่งข้อมูล: http://app.tisi.go.th/otop/ otop_p roject.html. ( 27 พฤศจิกายน 2557).
ชัยยศ สันติวงษ์. (2548). 10 แนวคิดการจัดการ สู่ 10 ขั้นตอนการบริหาร SMEs. เชียงใหม่ : มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ชูกลิ่น อุนวิจิตร และคณะ . (2554). การสร้างมูลค่าเพิ่มให้แก่สินค้าของที่ระลึกทางการท่องเที่ยว. รายงานวิจัย. ศูนย์ศึกษาและพัฒนาการท่องเที่ยว มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย.
ทัศนีย์ โพธิสรณ์. (2556). วิชาการจัดการคุณภาพ. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร. (ระบบออนไลน์). แหล่งข้อมูล: http://uhost.rmutp.ac.th/tasanee.p/Unit%201/ IndexFrmU1.html. (20 มีนาคม 2556).
เทพกร ณ สงขลา. (2554).ความสัมพันธ์ระหว่างรูปแบบกิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงเกษตรและการใช้ทรัพยากรเกษตรของชุมชนชน:กรณีศึกษาท่องเที่ยวเชิงเกษตรช้างกลาง จังหวัดนครศรีธรรมราช.วารสารวิทยาการจัดการและสารสนเทศศาสตร์ ปีที่ 6 ฉบับที่ 2 เดือนเมษายน – กันยายน 2554.
ธงชัย สุวรรณสิชณน. (2557). เทคนิคการประเมินคุณภาพทางประสาทสัมผัสและการวิเคราะห์หน่วยวิจัยทางประสาทสัมผัส และผู้บริโภคแห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. (ระบบออนไลน์). .แหล่งข้อมูล http://www.kmitl.ac.th/~kskallay/pdf/sensory%20technic.pdf. (28 พฤศจิกายน 2557).
ธีรพงษ์ เทพกรณ์. (2550). การศึกษาการเปลี่ยนแปลงชนิดและปริมาณสารต้านอนุมูลอิสระ(โพลิฟีนอล) ในระหว่างกระบวนการผลิตชาเขียวและชาอู่หลงของจังหวัดเชียงราย รายงานการวิจัยฉบับสมบูรณ์. เชียงราย : มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง.
ธีรพงษ์ เทพกรณ์. (2555). ชา:กระบวนการผลิต และองค์ประกอบทางเคมีจากการหมัก. วารสารวิทยาศาสตร์บูรพา. ปีที่ 17 (2).
พรชัย หอมชื่น. (2557). การสร้างนวัตกรรมจากทุนทางวัฒนธรรม .(ระบบออนไลน์) . แหล่งข้อมูล: http://www.nia.or.th/innolinks/200706/innovculture.htm. ( 20 มกราคม 2557).
ไพโรจน์ วิริยจารี. (2539). การวางแผนและการวิเคราะห์ทางด้านประสาทสัมผัส. เชียงใหม่: ภาควิชาเทคโนโลยีการพัฒนาผลิตภัณฑ์. คณะอุตสาหกรรมเกษตร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ไพโรจน์ วิริยจารี. (2545). การประเมินทางประสาทสัมผัส.คณะอุตสาหกรรมเกษตร.เชียงใหม่ : มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ภัทราวดี ศรีปัญญา และคณะ. (2556). การทดสอบการยอมรับผลิตภัณฑ์ชาเขียวหมู่บ้านนาจอก.วารสารวิทยาศาสตร์เกษตร.ปีที่ 44 ฉบับที่ 2 (พิเศษ) พฤษภาคม-สิงหาคม 2556.สถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยนครพนม.
รชนิภาส สมัครธารงไทย. (2552). “ทัศนคติของผู้บริโภคที่มีต่อผลิตภัณฑ์ชามะม่วงผงสาเร็จในอาเภอเมืองเชียงใหม่”. วิทยานิพนธ์บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการอุตสาหกรรมเกษตร บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
วิไล ไชยมาศ และคณะ. (2550) .การพัฒนาผลิตภัณฑ์ชาสมุนไพรจากผักหวานบ้าน. การเกษตรราชภัฏ 6 (2) .มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี.
ศิริวรรณ เสรีรัตน์ สมชาย หิรัญกิตติ วลัยลักษณ์ อัตธีรวงศ์ จิระศักด์ จิยะจันทร์ ชวลิต ประภวานนท์ และณดา จันทร์สม. (2541). การวิจัยธุรกิจ : Business Research. กรุงเทพมหานคร : เอ. เอ็น.การพิมพ์.
ศูนย์วิจัยพืชสวนเชียงราย กรมวิชาการเกษตร. (2553). การผลิตชาปัญจขันธ์ที่มีคุณภาพโดยทดลองศึกษาการอบแห้งและการคงสภาพของชาปัญจขันธ์.(ระบบออนไลน์). แหล่งข้อมูล: http://www.doa.go.th/hrc/chiangrai/index.php/news/44-2553/80-2011-05-23-02-46-46 (20 มีนาคม 2556).
สายลม สัมพันธ์เวชโสภา และคณะ. (2551). ชาไทยในปัจจุบัน. เชียงราย : มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง.
หลักการชิมชา. AB Food & Beverages (Thailand) Ltd. (ระบบออนไลน์).แหล่งข้อมูล: http://www.twiningsmoment.com/thailand/knowledge /tea-gastronomy/key.php. (15 มีนาคม 2556).
อนุธิดา ผายพันธ์. (2550). การพัฒนาผลิตภัณฑ์ชาสมุนไพรจากหญ้าหนวดแมว. รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์. มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี.
Amerine, M., Pangborn, R. M. and Roessler E.B. (1965). Principles of Sensory Evaluation of Food. Academic Press. New York.
Gatchalian, M.M. (1981). Sensory Evaluation Methods with Statistical Analysis. College of Home Economics, University of the Philippines, Philippines.
Kramer, A. (1976). Guidelines for selecting objective tests and multiple regression applications. Correlating sensory and objective measurements. New Methods for Answering Old Problems. ASTM, STP 594. Philadelphia, P.A.
Oakley, P. et al. (1991). Projects with people: The practice of participation in rural development. Geneva: International Labour Office.
