กระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการขยะขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เทศบาลตำบลป่าไผ่ อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษากระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการขยะขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น กรณีศึกษาเทศบาลตำบลป่าไผ่ อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ 2) ถอดบทเรียนและจัดทำข้อเสนอจากประชาชนที่เข้ามามีส่วนร่วมในการจัดการขยะขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการจัดการขยะของเทศบาลตำบลป่าไผ่ และ 3) ส่งเสริมให้เทศบาลตำบลป่าไผ่จัดทำแผนสนับสนุนหรือพัฒนาการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการขยะให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น

การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้ให้ข้อมูลสำคัญมีจำนวน 48 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ การสัมภาษณ์เชิงลึก การสังเกต การสนทนากลุ่ม และการจัดเวทีนำเสนอข้อมูลเกี่ยวกับการบริหารจัดการขยะระดับตำบลต่อสมาชิกสภาเทศบาลตำบลป่าไผ่ เพื่อนำข้อมูลไปสู่การจัดทำแผนและเทศบัญญัติงบประมาณที่เกี่ยวข้อง

ผลการวิจัยพบว่า 1) กระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการขยะขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ประกอบด้วยการจัดประชุมประชาคมเพื่อรับฟังความคิดเห็นเกี่ยวกับปัญหาการจัดเก็บขยะของเทศบาล การขอความร่วมมือจากชุมชนในการคัดแยกขยะ การจัดโครงการอบรมให้ความรู้แก่ประชาชนเกี่ยวกับการจัดการขยะและการส่งเสริมเศรษฐกิจหมุนเวียนจากขยะ ตลอดจนการรณรงค์ให้ใช้ผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม เช่น ถุงผ้า 2) ผลจากการถอดบทเรียนและข้อเสนอของประชาชนที่เข้ามามีส่วนร่วมในการจัดการขยะ พบว่า ประชาชนและชุมชนมีบทบาทสำคัญในการสร้างความตระหนักรู้เกี่ยวกับปัญหาขยะและผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม มีการเรียนรู้เกี่ยวกับการคัดแยกและจัดการขยะแต่ละประเภทอย่างถูกต้อง ได้แก่ ขยะอินทรีย์ ขยะรีไซเคิล ขยะทั่วไป และขยะอันตราย รวมทั้งมีการจัดตั้งกลุ่มอาสาสมัครเก็บขยะ และ 3) เทศบาลตำบลป่าไผ่ได้จัดทำแผนสนับสนุนและพัฒนาการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการขยะให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น โดยกำหนดแนวทางการจัดการขยะที่ชัดเจนและออกแบบระบบคัดแยกและจัดการขยะที่สามารถนำไปปฏิบัติได้จริง ส่งผลให้ปริมาณขยะในชุมชนลดลง อันเป็นผลจากการปรับปรุงนโยบายการจัดการขยะและการมีส่วนร่วมของประชาชนที่เพิ่มขึ้น