ภาวะผู้นำยุคความพลิกผันที่ส่งผลต่อการสร้างภูมิคุ้มกันทางจิตใจของครูสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุพรรณบุรี เขต 1
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับภาวะผู้นำทางอารมณ์และการมองโลกในแง่ดี 2) ศึกษาระดับภูมิคุ้มกันทางจิตใจของครูในยุคความพลิกผันทางการศึกษา 3) ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำทางอารมณ์ การมองโลกในแง่ดี และภูมิคุ้มกันทางจิตใจของครู และ 4) ศึกษาปัจจัยเชิงพยากรณ์ของภาวะผู้นำทางอารมณ์และการมองโลกในแง่ดีที่ส่งผลต่อภูมิคุ้มกันทางจิตใจของครู การวิจัยเป็นการวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ครูในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุพรรณบุรี เขต 1 จำนวน 291 คน กำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างจากตารางเครจซี่และมอร์แกน เครื่องมือวิจัยเป็นแบบสอบถามมาตรประมาณ ค่า 5 ระดับ มีค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับเท่ากับ .97 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ
ผลการวิจัยพบว่า 1) ภาวะผู้นำทางอารมณ์และการมองโลกในแง่ดีของครูโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ( = 4.50, S.D. = 0.40) 2. ภูมิคุ้มกันทางจิตใจของครูโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ( = 4.54, S.D.= 0.45) 3) ภาวะผู้นำทางอารมณ์และการมองโลกในแง่ดีมีความสัมพันธ์เชิงบวกในระดับสูงมากกับภูมิคุ้มกันทางจิตใจของครู (r = .833, p < .01) และ 4. ความเข้าใจอารมณ์ผู้อื่นและการมองโลกในแง่ดีเป็นตัวแปรร่วมที่สามารถพยากรณ์ภูมิคุ้มกันทางจิตใจของครูได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยมีอำนาจพยากรณ์ร้อยละ 76.90 (R² = .769) ทั้งนี้ สมการพยากรณ์ในรูปคะแนนดิบ คือ = .619 + .290 (ความเข้าใจอารมณ์ผู้อื่น) + .496 (การมองโลกในแง่ดี)
ผลการวิจัยพบว่า 1) ภาวะผู้นำทางอารมณ์และการมองโลกในแง่ดีของครูโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ( = 4.50, S.D. = 0.40) 2. ภูมิคุ้มกันทางจิตใจของครูโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ( = 4.54, S.D.= 0.45) 3) ภาวะผู้นำทางอารมณ์และการมองโลกในแง่ดีมีความสัมพันธ์เชิงบวกในระดับสูงมากกับภูมิคุ้มกันทางจิตใจของครู (r = .833, p < .01) และ 4. ความเข้าใจอารมณ์ผู้อื่นและการมองโลกในแง่ดีเป็นตัวแปรร่วมที่สามารถพยากรณ์ภูมิคุ้มกันทางจิตใจของครูได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยมีอำนาจพยากรณ์ร้อยละ 76.90 (R² = .769) ทั้งนี้ สมการพยากรณ์ในรูปคะแนนดิบ คือ = .619 + .290 (ความเข้าใจอารมณ์ผู้อื่น) + .496 (การมองโลกในแง่ดี)
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
วารสารคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์ เป็นสื่อกลางในการเผยแพร่ผลงานวิจัย งานวิชาการความคิดเห็นใด ๆ ที่ปรากฏในบทความเป็นเพียงความคิดเห็นส่วนบุคคลของผู้เขียนเท่านั้นคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์ และกองบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องมีความคิดเห็นที่สอดคล้องกับความคิดเห็นที่ปรากฎในบทความแต่อย่างใด และไม่ถือว่าเป็นความรับผิดชอบของคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์ และกองบรรณาธิการ
เอกสารอ้างอิง
กิติยาภรณ์ ใหมคำ, วัลนิกา ฉลากบาง, และเอกลักษณ์ เพียสา. (2568). การศึกษาองค์ประกอบของความ ฉลาดทางอารมณ์ของผู้บริหารโรงเรียน. วารสารครุศาสตร์ปัญญา, 4(5), 368-379.
ธัญชนิต เพ็ชรวิจิตร, วิทยา จันทร์ปิง, จิรัชภัทร์ พึ่งเกิด, และเสริมสิริ บรรดา. (2569). แนวทางการจัดการ เรียนรู้เชิงจิตวิทยาเพื่อเสริมสร้างภูมิคุ้มกันทางใจของนักเรียน. วารสารการวัดผลการศึกษาสํานักทดสอบทางการศึกษาและจิตวิทยา, 43(113), 102-113.
นันทาวดี วรวสุวัส. (2563). การพัฒนารูปแบบการเสริมสร้างภูมิคุ้มกันทางใจเพื่อป้องกันภาวะหมดไฟการ ทำงานของเจ้าหน้าที่สาธารณสุข เขตสุขภาพที่ 7. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ, 13(2), 603-614.
พิเชษฐ์ แซกัง และวิสุทธิ์ วิจิตรพัชราภรณ์. (2568). ความสัมพันธ์ระหว่างความฉลาดทางอารมณ์ของผู้บริหารกับความสามารถในการเผชิญและฝ่าฟันอุปสรรคของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสมุทรปราการ. วารสารการบริหารการศึกษาและภาวะผู้นำ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 14(53), 180-190.
วิจารณ์ พานิช. (2568). ปลุกพลังซ่อนเร้นในมุนษย์. มูลนิธิสยามกัมมาจล.
สมจิตร์ ขุนจันทึก, วัยวุฒิ บุญลอย, และเริงวิชญ์ นิลโคตร. (2568). แนวทางการเสริมศักยภาพการบริหารโครงการรณรงค์ป้องกันและแก้ปัญหายาเสพติดทูบีนัมเบอร์วันในสถานศึกษาเพื่อเสริมสร้างภูมิคุ้มกันทางจิตใจในเยาวชน. วารสารปราชญ์ประชาคม, 3(6), 78-92.
สมชาย เทพแสง, จิรวัฒน์ กิติพิเชฐสรรค์, เสาวภาคย์ แหลมเพ็ชร, และกันต์ฐมณีญา นฤโฆษกิตติกีรติ. (2566). ภาวะผู้นำกับการคิดเชิงบวก. วารสารสหวิทยาการวิจัยและนวัตกรรมการศึกษา, 2(1), 15-28.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุพรรณบุรี เขต 1. (2567). รายงานสถิติจำนวนข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา ปีงบประมาณ พ.ศ. 2567. กลุ่มบริหารงานบุคคล. สืบค้นเมื่อ 19 พฤษภาคม 2569, จาก https://www.suphan1.go.th
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2567). แนวทางการพัฒนาความสามารถในการรับมือกับความไม่แน่นอน (Resilience) ของผู้เรียน: กรณีศึกษาของประเทศไทยและต่างประเทศ (ฉบับเข้าใจง่าย). พริกหวานกราฟฟิค.
สินีนาฏ วิทยพิเชฐสกุล, เพ็ญนภา กุลนภาดล, และชนัดดา แนบเกษร. (2567). การเสริมสร้างภูมิคุ้มกันทางใจสำหรับบุคลากรทางการแพทย์และสาธารณสุขโดยใช้โปรแกรมการปรึกษาเชิงจิตวิทยา. วารสารวิจัยทางการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, 19(1), 1-15.
สิริรัตน์ นาคิน. (2567). จิตตปัญญาศึกษาเพื่อเสริมสร้างภูมิคุ้มกันทางใจ. วารสารครุทรรศน์, 4(1), 111-120.
อาภากร ทิพย์พรหม, สุดารัตน์ สารสว่าง, และมีชัย ออสุวรรณ. (2567). ความสัมพันธ์ของภาวะผู้นำแบบใฝ่บริการของผู้บริหารสถานศึกษากับคุณภาพชีวิตการทำงานของครู เครือข่ายส่งเสริมประสิทธิภาพการจัดการศึกษา ศูนย์การศึกษาพิเศษ เขตการศึกษา 6 สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 9(2), 59-72.
Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2018). Research methods in education (8th ed.). Routledge.
Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2019). Multivariate data analysis (8th ed.). Cengage Learning.
Hu, Y. (2023). Examining the effects of teacher self-compassion, emotion regulation, and emotional labor strategies as predictors of teacher resilience in EFL context. Frontiers in Psychology, 14, 1190837. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1190837
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607-610. https://doi.org/10.1177/001316447003000308
Likert, R. (1932). A technique for the measurement of attitudes. Archives of Psychology, 22(140), 1-55.
Pozo-Rico, T., Poveda, R., Gutiérrez-Fresneda, R., Castejón, J.-L., & Gilar-Corbi, R. (2023). Revamping teacher training for challenging times: Teachers' well-being, resilience, emotional intelligence, and innovative methodologies as key teaching competencies. Psychology Research and Behavior Management, 16, 1-18. https://doi.org/10.2147/PRBM.S382572
Rovinelli, R. J., & Hambleton, R. K. (1977). On the use of content specialists in the assessment of criterion-referenced test item validity. Dutch Journal of Educational Research, 2, 49-60.
Xie, F., Derakhshan, A., Nawaz, S., & Al-Hoorie, A. H. (2023). The effect of teacher self-efficacy, teacher resilience, and emotion regulation on teacher burnout: A mediation model. Frontiers in Psychology, 14, Article 1185079. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1185079
Zhang, S., & Luo, Y. (2023). Review on the conceptual framework of teacher resilience. Frontiers in Psychology, 14, Article 1179984. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1179984