พลังชุมชนในการขับเคลื่อนการพัฒนาเศรษฐกิจพอเพียงของ องค์การบริหารส่วนตำบลนครสวรรค์ออก จังหวัดนครสวรรค์
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษากระบวนการสร้างพลังชุมชน 2) ศึกษาปัญหาของการสร้างพลังชุมชน และ 3) หาแนวทางการพัฒนาการสร้างพลังชุมชนในการขับเคลื่อนการพัฒนาเศรษฐกิจพอเพียงขององค์การบริหารส่วนตำบลนครสวรรค์ออก จังหวัดนครสวรรค์ การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ ผู้บริหารองค์การบริหารส่วนตำบล หัวหน้าส่วนราชการองค์การบริหารส่วนตำบล นักพัฒนาชุมชนองค์การบริหารส่วนตำบล และประชาชนในท้องถิ่น จำนวน 17 คน ด้วยวิธีการเลือกแบบเจาะจง เก็บรวบรวมข้อมูลจากการสัมภาษณ์เชิงลึก และการประชุมสนทนากลุ่ม จำนวน 10 คน และวิเคราะห์เนื้อหาแบบอุปนัย
ผลการศึกษาพบว่า 1) กระบวนการสร้างพลังชุมชนประกอบด้วย 5 ขั้นตอน ได้แก่ (1) การสร้างความตระหนักรู้และการมีส่วนร่วม เพื่อให้ชุมชนเข้าใจหลักเศรษฐกิจพอเพียง (2) การรวมกลุ่มและจัดตั้งองค์กร เพื่อสร้างโครงสร้างการทำงานร่วมกันอย่างเป็นระบบ (3) การพัฒนาและขยายผลโครงการ ผ่านขั้นตอนสำรวจ วางแผน ดำเนินงาน และประเมินผล (4) การเสริมผู้นำและเครือข่าย เพื่อสนับสนุนการทำงานร่วมกันระหว่างกลุ่มต่าง ๆ และ (5) การติดตามประเมินผลเพื่อนำข้อมูลไปต่อยอดอย่างยั่งยืน 2) ศึกษาปัญหาของการสร้างพลังชุมชน พบประเด็นสำคัญ ได้แก่ (1) การมีส่วนร่วมของชุมชนยังไม่เข้มแข็ง ความเข้าใจน้อย การรวมกลุ่มไม่มั่นคง และขาดระบบติดตาม (2) การสื่อสารไม่ทั่วถึง ไม่มีช่องทางที่เหมาะสม และขาดเวทีแลกเปลี่ยนข้อมูล (3) ด้านทรัพยากรและงบประมาณมีข้อจำกัด ทั้งแหล่งทุนและทรัพยากรสนับสนุน (4) ผู้นำและบุคลากรยังขาดทักษะและไม่ได้รับการพัฒนาต่อเนื่อง และ (5) ชุมชนยังประยุกต์ใช้หลักเศรษฐกิจพอเพียงได้ไม่เต็มที่ โครงการไม่ยั่งยืน และไม่มีระบบถอดบทเรียน 3) หาแนวทางการพัฒนาการสร้างพลังชุมชน ประกอบด้วย (1) เสริมความเข้าใจเรื่องเศรษฐกิจพอเพียง ส่งเสริมการรวมกลุ่ม พัฒนาผู้นำ และติดตามผลต่อเนื่อง (2) พัฒนาช่องทางสื่อสาร สร้างสื่อความรู้ และเชื่อมเครือข่ายข้อมูล (3) บริหารทรัพยากรอย่างคุ้มค่า หนุนเสริมกองทุนชุมชน และติดตามการใช้งบประมาณ (4) พัฒนาศักยภาพผู้นำ ส่งเสริมการทำงานเป็นทีมและการใช้เทคโนโลยี และ (5) ส่งเสริมการอบรมเชิงปฏิบัติ ใช้ผู้นำเป็นต้นแบบ และบูรณาการหลักพอเพียงในแผนงานเพื่อความยั่งยืนของชุมชน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
เอกสารอ้างอิง (References)
อภิชิต ดวงธิสาร, ธวัฒน์ เขตจัตุรัส, และ ดิเรก ถึงฝั่ง. (2563). เครือข่ายความร่วมมือภาครัฐสู่ความเข้มแข็งของชุมชนภายใต้ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง กรณีศึกษา อำเภอบ้านแท่น จังหวัดชัยภูมิ. วารสารวิทยาลัยนครราชสีมา (สาขามนุษยศาสตร์ และสังคมศาสตร์), 14(3), 92-106.
อัจฉรา หล่อตระกูล และ ภัทราพร จันตะนี. (2562). การขับเคลื่อนเศรษฐกิจพอเพียงในเขตพื้นที่ปกครองของ องค์การบริหารส่วนตำบลหนองไม้ซุง โดยการมีส่วนร่วมของวัดหนองไม้ซุง องค์การบริหารส่วนตำบลหนองไม้ซุง และ สำนักงานพัฒนาชุมชน อำเภออุทัย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 8(2), 246-260.
หทัยชนก คะตะสมบูรณ์. (2564). การพัฒนาศักยภาพของชุมชนเพื่อสร้างเศรษฐกิจฐานรากอย่างยั่งยืน: กรณีศึกษาตำบลเนินศาลา อำเภอโกรกพระ จังหวัดนครสวรรค์. Journal of MCU Peace Studies, 8(20), 474-488.
องค์การบริหารส่วนตำบลนครสวรรค์ออก. (2564). รายงานหรือเอกสารโครงการพัฒนาชุมชนตามปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง. นครสวรรค์: องค์การบริหารส่วนตำบลนครสวรรค์ออก.
สุเมธ ตันติเวชกุล. (2542). การดำเนินชีวิตในระบบเศรษฐกิจพอเพียงตามแนวพระราชดําริ. ใน วันพัฒนา. กรมพัฒนาชุมชน.
เกษม วัฒนชัย. (2548). การขับเคลื่อนปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในเครือข่ายการศึกษา. (ม.ป.ท.).
สุรเกียรติ เสถียรไทย. (2550). ทฤษฎีใหม่ในหลวง: ชีวิตที่พอเพียง. ร่วมด้วยช่วยกัน.
นิตยา เพ็ญศิรินภา. (2538). คู่มือการฝึกอบรมการสร้างพลัง (Empowerment). สาขาวิชาวิทยาศาสตร์สุขภาพ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
Gibson, C. H. (1991). อ้างถึงใน ธณิศร บุญสุข, ธนกร สรรค์วราเวช, และ ภานุวัฒน์ จันทร์จินดา. (2566). การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ: การวิเคราะห์เนื้อหา การวิเคราะห์แก่นสาระ และการวิเคราะห์บทสนทนา. วารสารพยาบาลตำรวจ, 15(1), 263-272.
สุวิดา นวมเจริญ. (2563). การตรวจสอบคุณภาพงานวิจัยเชิงคุณภาพ. วารสารเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 3(8), 60-70.
ดำรงศักดิ์ แก้วเพ็ง และวิไลพิน แก้วเพ็ง. (2567). ภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อการเสริมสร้างสังคมฐานความรู้ ตามแนวทางปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในการพัฒนาคุณภาพชีวิตอย่างยั่งยืน เขตพัฒนาพิเศษเฉพาะกิจชายแดนภาคใต้. วารสารอินทนิลทักษิณสาร, 19(1), 47-71.
จิระพงค์ ไชยซาววงค์ และจักรพงษ์ พวงงามชื่น. (2566). การส่งเสริมปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงแบบมีส่วนร่วม: ประสบการณ์จากองค์กรชุมชนในภาคเหนือตอนบน. วารสารวิชาการวิทยาลัยบริหารศาสตร์, 6(4), 72–90.
นวลปราง เวฬุวนาธร และพรพิมล โพธิ์ชัยหล้า. (2565). การมีส่วนร่วมแบบบวรของประชาชนหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง อำเภอเสลภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด. วารสารรัฐศาสตร์สาส์น มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 1(1), 22-32.
เพชร ทวีวงษ์ และจรรยา สิงห์คำ. (2568). การสื่อสารแบบมีส่วนร่วม: กรณีศกึ ษาการสื่อสารแบบมีส่วนร่วมเพื่อการพัฒนาการ ผลิตทเุรียนในอำเภอปากเกร ็ ด จังหวัดนนทบุรี. วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 5(3), 1273-1288.
กนกพร ฉิมพลี. (2565). การพัฒนาระบบการจัดการความรู้และการบริหารทรัพยากรของชุมชนในกระบวนการขับเคลื่อนเศรษฐกิจพอเพียง. วารสารวิชาการการจัดการและนวัตกรรม, 10(2), 45-58.
อภิชิต ดวงธิสาร และคณะ. (2563). การถ่ายทอดองค์ความรู้และระบบการจัดการข้อมูลเพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง. วารสารสังคมศาสตร์บูรณาการ, 5(1), 120-135.
เมธี ทรัพย์ประสพโชค (2565). รูปแบบการพัฒนาชุมชนตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในชุมชนบ้านทุ่งกระโปรง ตำบลป่าขะ อำเภอบ้านนา จังหวัดนครนายก. วารสารรัชต์ภาคย์, 16(47), 470–485.
ณรัชช์อร ศรีทอง. (2556). กระบวนการพัฒนาผู้นำชุมชนเพื่อให้เข้าถึงตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง : ศึกษา กรณีบ้านพุพระ หมู่ที่ 4 ตำบลหนองบัว อำเภอเมืองกาญจนบุรี จังหวัดกาญจนบุรี.วารสารคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
