แนวทางการพัฒนาต้นแบบผลิตภัณฑ์เชิงเศรษฐกิจสร้างสรรค์จากบัวหลวง

Main Article Content

ตระกูล จิตวัฒนากร

บทคัดย่อ

บทความวิชาการฉบับนี้มุ่งนำเสนอกรอบแนวคิดเชิงกระบวนการในการแปรสภาพทุนทางธรรมชาติและวัฒนธรรมของบัวหลวงไปสู่ผลิตภัณฑ์มูลค่าสูงในระบบเศรษฐกิจสร้างสรรค์ จากการทบทวนวรรณกรรม พบว่า ที่ผ่านมายังขาดการศึกษาที่ร้อยเรียงคุณลักษณะทางกายภาพและจิตวิญญาณของบัวหลวงเข้ากับกระบวนการสร้างต้นแบบผลิตภัณฑ์เชิงพาณิชย์และการยกร่างโมเดลธุรกิจชุมชนอย่างเป็นระบบ บทความนี้จึงเติมเต็มช่องว่างดังกล่าวผ่านห่วงโซ่คุณค่าสร้างสรรค์ 4 ขั้นตอน ได้แก่ 1) การออกแบบแนวคิดและสถาปัตยกรรมผลิตภัณฑ์ 2) การสร้างต้นแบบขั้นต้น 3) การพัฒนาต้นแบบเพื่อการทดสอบ และ 4) การประเมินและปรับปรุงผลิตภัณฑ์ โดยเน้นการบูรณาการองค์ความรู้ข้ามศาสตร์ระหว่างการคิดเชิงออกแบบและวิทยาศาสตร์การอาหารร่วมสมัย จำแนกการทดลองปฏิบัติการออกเป็น 2 กลุ่มผลิตภัณฑ์หลักที่มีศักยภาพเชิงประจักษ์ทางเศรษฐกิจสูง ได้แก่ ผลิตภัณฑ์อาหารเพื่อสุขภาพจากเมล็ดบัวที่มีค่าดัชนีน้ำตาลต่ำ และผลิตภัณฑ์เครื่องดื่มสมุนไพรฟังก์ชันจากเกสรบัวหลวงที่อุดมด้วยสารต้านอนุมูลอิสระ พร้อมทั้งเสนอโมเดลการทดสอบตลาดนำร่องขนาดย่อมและการสร้างประสบการณ์ร่วมในเส้นทางการท่องเที่ยวเชิงอาหาร ผ่านกิจกรรมเวิร์กชอปและการประเมินเชิงประสาทสัมผัสในพื้นที่จริง เพื่อก้าวข้ามข้อจำกัดด้านฤดูกาลและราคาตกต่ำของวัตถุดิบสด ตลอดจนลดความเสี่ยงทางการค้า ผลลัพธ์จากกรอบแนวคิดนี้ช่วยแปรเปลี่ยนทรัพยากรฐานชีวภาพในท้องถิ่นให้กลายเป็นสินทรัพย์ทางปัญญาที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว ซึ่งเป็นต้นแบบเชิงปฏิบัติการที่สำคัญสำหรับนักออกแบบ ผู้ประกอบการท้องถิ่น และวิสาหกิจชุมชนในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานรากสู่การแข่งขันในตลาดระดับสากลได้อย่างมั่นคงและยั่งยืน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
จิตวัฒนากร ต. (2026). แนวทางการพัฒนาต้นแบบผลิตภัณฑ์เชิงเศรษฐกิจสร้างสรรค์จากบัวหลวง. วารสารการจัดการองค์กร และพัฒนาสังคม, 6(1), 145–158. สืบค้น จาก https://so17.tci-thaijo.org/index.php/JOMSD/article/view/2202
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

แพรภัทร ยอดแก้ว. (2564). การพัฒนาผลิตภัณฑ์ผ้าทอตื่นจกเชิงสร้างสรรค์และบรรจภัณฑ์ เพื่อการพัฒนาการท่องเที่ยวนวัตวิถีกลุ่มชาติพันธุ์ลาวครั้งในจังหวัดนครปฐม (รายงานการวิจัย). นครปฐม: มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐปฐม.

แพรภัทร ยอดแก้ว. (2565). แนวคิดเศรษฐกิจสร้างสรรค์กับการพัฒนาผลิตภัณฑ์เชิงสร้างสรรค์ของกลุ่มชาติพันธุ์ลาวครั่งในจังหวัดนครปฐม. ใน วิรัตน์ ปิ่นแก้ว (บ.ก.), วิจัยสร้าง Innovation and Technology เพื่อรองรับสังคมไทยสู่ Digital World. การประชุมวิชาการระดับชาติ ครั้งที่ 14 มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม (น. 2873-2885). นครปฐม: มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม.

ภาณุพล หงษ์ภักดี. (2556). บัวหลวง: ศักยภำพไม้ดอกไทยสู่ตลำดอำเซียน. แก่นเกษตร, 41(3), 213-220.

สำนักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร (องค์การมหาชน). (2565). บัวหลวง: ศักยภาพไม้ดอกไทยสู่ตลาดอาเซียน. สืบค้นจาก https://cads.arda.or.th/th/documents/sharing/97eeabc4-0dd4-4080-9c38-18a9b1fd5f97_th-TH.

สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ (องค์การมหาชน). (2564). รายงานสถิติและตัวเลขดัชนีชี้วัดเศรษฐกิจสร้างสรรค์ไทยประจำปี 2564. กรุงเทพฯ: สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ (องค์การมหาชน).

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566–2570). กรุงเทพฯ: สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

อภิสิทธิ์ ไล่สัตรูไกล. (2552). ทำไมต้องเศรษฐกิจสร้างสรรค์. กรุงเทพฯ: คอนแทรคท์ พับลิซิ่ง.

อ้อยทิพย์ ผู้พัฒน์, จีรวัฒน์ เหรียญอารีย์, สุชาดา งามประภาวัฒน์, สิวลี ไทยถาวร, รัตนาภรณ์ มะโนกิจ และเกรียงศักดิ์ สิงห์แก้ว. (2553). โครงการย่อย : ชุดที่ 2 การพัฒนาผลิตภัณฑ์อาหารจากส่วนต่างๆ ของบัวหลวง (รายงานการวิจัย). ปทุมธานี: สาขาวิชาอาหารและโภชนาการ คณะเทคโนโลยีคหกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.

Brown, T. (2008). Design thinking. Harvard business review, 86(6), 84.

Florida, R. (2002). The Rise of the Creative Class and How It’s Transforming Work, Leisure, Community and Everyday Life. New York: Basic Books.

Howkins, J. (2001). The creative economy: How people make money from ideas. Penguin Global.

Kotler, P., & Keller, K. L. (2016). Marketing management. (15th ed.). Edinburgh: Pearson.

Mukherjee, P. K., Mukherjee, D., Maji, A. K., Rai, S., & Heinrich, M. (2009). The sacred lotus (Nelumbo nucifera)–phytochemical and therapeutic profile. Journal of Pharmacy and Pharmacology, 61(4), 407-422.

Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). (2014). Tourism and the creative economy. Paris: OECD Publishing.

Phanrawi, M. (2017). The Influence of lotus root extract on Lactobacillus casei subsp. rhamnosus growth in fermented milk. NSRU Science and TechnologyJournal,9(9), 20-25.

Pine, B. J., & Gilmore, J. H. (2011). The Experience Economy. Boston, MA: Harvard Business Review Press.

Richards, G. (2011). Creativity and tourism: The state of the art. Annals of tourism research, 38(4), 1225-1253.

Saeed, M., Zahra, N., Saeed, A., Kazim, M. Z., & Javeria, S. (2025). Nutritional Composition, Bioactive Compounds and Food Applications of Lotus Seeds (Nelumbo nucifera): A Review. International Journal of Biomed Research, 4(2), 1-7.

Smith, M. K. (2015). Issues in cultural tourism studies. (3rd ed.). Oxfordshire: Routledge.

Throsby, D. (2010). The economics of cultural policy. Cambridge: Cambridge University Press.

Tungmunnithum, D., Drouet, S., & Hano, C. (2022). Phytochemical diversity and antioxidant potential of natural populations of Nelumbo nucifera Gaertn. throughout the floristic regions in Thailand. Molecules, 27(3), 681.

Ulrich, K. T., Eppinger, S. D., & Yang, M. C. (2008). Product design and development (Vol. 4, pp. 1-3). Boston: McGraw-Hill higher education.

United Nations Conference on Trade and Development (UNCTAD). (2010). Creative economy report 2010: A feasible development option. New York: United Nations.

United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO). (2013). Creative economy report 2013 special edition: Widening local development pathways. Paris: UNESCO.

Ward, W. E. (1952). The lotus symbol: its meaning in Buddhist art and philosophy. The Journal of Aesthetics and Art Criticism, 11(2), 135-146.