การพัฒนาครูด้านการส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรมของนักเรียน โรงเรียนวัดเขาเชิงเทียนเทพาราม สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดชลบุรี

จิรศักดิ์ อ่างแก้ว

ผู้แต่ง

จิรศักดิ์ อ่างแก้ว

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่อง “การพัฒนาครูด้านการส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรมของนักเรียน โรงเรียนวัดเขาเชิงเทียนเทพาราม สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดชลบุรี” มีวัตถุประสงค์ ดังนี้ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันและปัญหาด้านการส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรมของนักเรียนในโรงเรียนวัดเขาเชิงเทียนเทพาราม สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดชลบุรี และ 2) เพื่อเสนอแนวทางการพัฒนาครูด้านการส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรมของนักเรียนในโรงเรียนวัดเขาเชิงเทียนเทพาราม สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดชลบุรี การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) โดยใช้กระบวนการ PAOR (Plan–Act–Observe–Reflect) ตามแนวคิดของเคมมิสและแม็กแท็กการ์ท กลุ่มผู้ให้ข้อมูลหลัก (Key Informants) มีจำนวนทั้งสิ้น 65 คน ประกอบด้วย ครูโรงเรียนวัดเขาเชิงเทียนเทพาราม จำนวน 38 คน คณะกรรมการนักเรียน จำนวน 12 คน และคณะกรรมการสถานศึกษา จำนวน 15 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสังเกต ประเด็นสัมภาษณ์ ประเด็นการสนทนากลุ่ม และแบบประเมินที่ผู้วิจัยสร้างขึ้น ส่วนการวิเคราะห์ข้อมูลใช้ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการพรรณนา

ผลการวิจัยพบว่า 1. ปัญหาด้านการส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรมของนักเรียนโรงเรียนวัดเขาเชิงเทียนเทพาราม สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดชลบุรี ได้แก่ 1) ครูส่วนใหญ่เห็นความสำคัญ แต่ขาดแนวทางที่เป็นระบบและต่อเนื่องในการปลูกฝังคุณธรรมจริยธรรมแก่นักเรียน 2) โรงเรียนมีกิจกรรมส่งเสริมคุณธรรม เช่น การสวดมนต์ ทำบุญ และรณรงค์ แต่ยังเน้นการปลูกฝังเชิงกิจกรรมและขาดการบูรณาการในห้องเรียน 3) นักเรียนส่วนใหญ่มีคุณธรรมพื้นฐาน เช่น วินัยและความกตัญญู แต่บางกลุ่มยังขาดความรับผิดชอบและจิตสาธารณะ และ 4) ผู้บริหารมีนโยบายส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรม แต่ยังขาดระบบติดตามและประเมินผลที่เป็นรูปธรรม ปัญหาที่พบคือ 1) ครูยังขาดความรู้และทักษะในการบูรณาการคุณธรรมจริยธรรมในแผนการจัดการเรียนรู้ 2) ขาดระบบนิเทศภายในและการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างครู 3) นักเรียนบางส่วนมีพฤติกรรมไม่เหมาะสม เช่น พูดจาไม่สุภาพ มาสาย และขาดจิตอาสา และ 4) ผู้ปกครองและชุมชนยังมีส่วนร่วมในการปลูกฝังคุณธรรมแก่นักเรียนน้อย

ผลการพัฒนาครูด้านการส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรมของนักเรียน พบว่า 1) ครูสามารถพัฒนาแผนการสอนที่บูรณาการคุณธรรมจริยธรรมเข้ากับการเรียนรู้ได้อย่างเป็นรูปธรรมและนำไปใช้ได้จริง 2) มีการจัดกิจกรรมเชิงสร้างสรรค์ที่เน้นการปฏิบัติ 3) นักเรียนมีพฤติกรรมด้านคุณธรรมดีขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะด้านความมีวินัย ความซื่อสัตย์ ความกตัญญู และจิตสาธารณะ และ 4) โรงเรียนมีบรรยากาศที่เอื้อต่อการเป็น “สถานศึกษาคุณธรรม” และได้รับการยอมรับจากชุมชน

เอกสารอ้างอิง

กนกพร เพ็ชรพงศ์ และคณะ. (2558). บทบาทของครูในการส่งเสริมความมีวินัยในตนเองของนักเรียนในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาพิจิตร เขต 1.

กรมการศาสนา. (2562). แนวทางการส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรมในสถานศึกษา. กระทรวงวัฒนธรรม.

กระทรวงศึกษาธิการ. (2550). หลักการจัดการศึกษาเพื่อพัฒนาคุณธรรม จริยธรรม. กระทรวงศึกษาธิการ.

กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.

เกษม วัฒนชัย และคณะ. (2560). คุณธรรม จริยธรรม และค่านิยมในสังคมไทย. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.

ชัยณรงค์ ศรีสุข. (2553). จริยธรรมและจรรยาบรรณในวิชาชีพครู. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

ชนาภรณ์ เพาพาน. (2555). วินัยและการพัฒนานักเรียนไทย. สำนักพิมพ์ไทยวัฒนาพานิช.

ช่อชบา นาคบุญ. (2560). การพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมของนักเรียนในโรงเรียนสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน [วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา].

พรรณอร อุชุภาพ. (2561). การพัฒนาจริยธรรมในสถานศึกษา. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.