ผลกระทบจากการขาดแคลนแรงงานกัมพูชาภาคการเกษตรในอำเภอเขาฉกรรจ์ จังหวัดสระแก้ว จากสถานการณ์ความขัดแย้งชายแดนไทย – กัมพูชา

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสถานการณ์แรงงานกัมพูชาภาคการเกษตรในเขตพื้นที่                         อำเภอเขาฉกรรจ์ จังหวัดสระแก้ว 2) ศึกษาผลกระทบจากการขาดแคลนแรงงานกัมพูชาภาคการเกษตรในเขตพื้นที่                  อำเภอเขาฉกรรจ์ จังหวัดสระแก้ว และ 3) หาแนวทางและข้อเสนอแนะในการแก้ไขปัญหาการขาดแคลนแรงงานกัมพูชาภาคการเกษตรในพื้นที่อำเภอเขาฉกรรจ์ จังหวัดสระแก้ว โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสานวิธี กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ ผู้ประกอบการภาคการเกษตร ได้แก่ ผู้ปลูกข้าว มันสำปะหลัง อ้อย ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ ยางพารา ปาล์มน้ำมัน และลำไย จำนวน 381 คน โดยการสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน ผู้ให้ข้อมูล ได้แก่ กลุ่มเจ้าหน้าที่ภาครัฐ กลุ่มผู้นำชุมชน และกลุ่มตัวแทนเกษตรกร จำนวน 12 คน โดยคัดเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้างและและสัมภาษณ์เชิงลึก วิเคราะห์ข้อมูลโดยการค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหา

              ผลการวิจัยพบว่า 1) สถานการณ์การพึ่งพาแรงงานกัมพูชาอยู่ในระดับมากที่สุด (  = 4.80) โดยสถานการณ์ความขัดแย้งเป็นปัจจัยแทรกแซงสำคัญที่ทำให้แรงงานลดลงอย่างฉับพลัน การวิจัยเชิงคุณภาพระบุว่าแรงงานเกิดความกังวลด้านความปลอดภัยจึงเดินทางกลับประเทศ 2) ผลกระทบที่สำคัญที่สุด คือ ความเครียดและภาระงานของผู้ประกอบการ ( = 4.85) และผลผลิตเสียหายจากการเก็บเกี่ยวไม่ทัน ( = 4.79) จากการวิจัยเชิงคุณภาพชี้ให้เห็นว่าเกษตรกร                  ต้องแบกรับต้นทุนค่าจ้างที่สูงขึ้นจากการแย่งชิงแรงงานในพื้นที่ 3) แนวทางแก้ไขที่ได้รับความเห็นด้วยมากที่สุด คือ               การใช้เครื่องจักรกลทดแทนแรงงาน ( = 4.88) และการทำ MOU แรงงานเฉพาะกิจที่ยืดหยุ่น ( = 4.75) ผลการวิจัยสะท้อนให้เห็นว่านโยบายภาครัฐควรปรับปรุงการพึ่งพาแรงงานต่างชาติให้สอดคล้องกับบริบทความมั่นคงชายแดน             เพื่อลดความเสี่ยงเชิงโครงสร้างของเกษตรกรในพื้นที่