แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิษณุโลก เขต 1
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) ความต้องการจำเป็นของภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารสถานศึกษา และ 2) แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารสถานศึกษา ประชากรที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิษณุโลก เขต 1 จำนวน 99 คน และผู้ให้ข้อมูล จำนวน 3 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสอบถาม มีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.96 และแบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ดัชนีความต้องการจำเป็น และการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัย พบว่า
- สภาพปัจจุบันของภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารสถานศึกษา โดยรวมอยู่ในระดับมาก และด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุด ได้แก่ ด้านการดำเนินงานตามแผนแบบมีส่วนร่วม สภาพที่พึงประสงค์ของภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารสถานศึกษา โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด และด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุด ได้แก่ ด้านการดำเนินงานตามแผนแบบมีส่วนร่วม การประเมินความต้องการจำเป็นของภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารสถานศึกษา โดยรวมเท่ากับ 0.047 และด้านการกำหนดทิศทางในการดำเนินงาน มีดัชนีความต้องการจำเป็นสูงสุด
- แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารสถานศึกษา 1) ด้านการกำหนดกลยุทธ์ ควรส่งเสริมการมีส่วนร่วมของครู บุคลากร และผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในการกำหนดวิสัยทัศน์และพันธกิจ ควบคู่กับการวางแผนและระบบติดตามประเมินผลอย่างเป็นระบบ 2) ด้านการกำหนดทิศทางในการดำเนินงาน ควรมีความตื่นรู้ต่อการเปลี่ยนแปลง เปิดรับเทคโนโลยีดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์มาใช้ในการบริหารจัดการ ส่งเสริมการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ผ่านชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ 3) ด้านการดำเนินงานตามแผนแบบมีส่วนร่วม ควรวิเคราะห์สภาพแวดล้อมทั้งภายในและภายนอกในการกำหนดกลยุทธ์ ส่งเสริมให้ทุกฝ่ายมีส่วนร่วมในการจัดทำแผนปฏิบัติการ และขับเคลื่อนการดำเนินงานโดยยึดแผนเป็นหลัก พร้อมสื่อสารเป้าหมายให้บุคลากรเข้าใจในทิศทางเดียวกัน 4) ด้านการประเมินผลการดำเนินงาน ควรสร้างความตระหนักให้บุคลากรทุกฝ่ายเห็นความสำคัญด้านการประกันคุณภาพ ใช้ข้อมูลสารสนเทศและวงจรคุณภาพ PDCA ในการติดตามและตรวจสอบผลการดำเนินงาน พร้อมทั้งดำเนินการพัฒนาคุณภาพตามมาตรฐานการศึกษาโดยยึดตัวชี้วัดเป็นกรอบการประเมินอย่างต่อเนื่อง
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
##default.contextSettings.thaijo.licenseTerms##เอกสารอ้างอิง
จันทร์ทิพย์ จิตอ่ำ. (2566). ภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 1 [สารนิพันธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย]. https://mbuisc.ac.th/mbuiscethesis/down/2566/6420440432003.pdf
ดาวรุวรรณ ถวิลการ. (2560). การพัฒนาภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของนักศึกษาสาขาวิชาการบริหารการศึกษา. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 11(1). 56-66.
นันท์ดณุชยา ณภัคพงศ์ชัย. (2564). ภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารสถานศึกษา อำเภอสอง สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแพร่ เขต 1 [การศึกษาค้นคว้าอิสระปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยพะเยา]. https://updc.up.ac.th/handle/123456789/257
เนตร์พัณณา ยาวิราช. (2560). ภาวะผู้นำและผู้นำเชิงกลยุทธ์ (พิมพ์ครั้งที่ 9). ทริปเพิ้ล กรุ๊ป.
พระครูสุตวรธรรมกิจ. (2561). ภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์. จรัลสนิทวงศ์การพิมพ์.
มังกร หริรักษ์. (2568). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารสถานศึกษาอาชีวศึกษาภาคกลางและอาชีวศึกษากรุงเทพมหานคร. วารสารมหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์ สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 12(2). 1-18.
รุ่งทิวา วิริยะ, ปองภพ ภูจอมจิตร, และ กฤษกนก ดวงชาทม. (2568). รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นําเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต 1. วารสารสหวิทยาการวิจัยและวิชาการ, 5(2). 222-240.
วิรันทร์รัตน์ เสือจอย. (2564). ภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อคุณภาพผู้เรียนของโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสิงห์บุรี อ่างทอง [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร]. http://ithesis-ir.su.ac.th/dspace/handle/123456789/3544
สมบูรณ์ ศิริสรรหิรัญ. (2565). ภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์. ใน เอกสารการสอนชุดวิชานวัตกรรมการบริหารการศึกษาและภาวะผู้นำ Innovations in Educational Administration and Leadership หน่วยที่ 8-15 (พิมพ์ครั้งที่ 5). มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
สมยศ นาวีการ. (2554). ภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์. อักษรไทย.
สถิรพร เชาวน์ชัย. (2564). ภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์และแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารโรงเรียนมัธยมศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 39. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม, 15(2). 374–384.
สุเทพ พงศ์ศรีวัฒน์. (2558). ภาวะความเป็นผู้นำ. เอ็กซเปอร์เน็ท.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิษณุโลก เขต 1. (2566). แผนพัฒนาการศึกษาขั้นพื้นฐานสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิษณุโลก เขต 1 พ.ศ.2566-2570. สำนักงานฯ.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560 – 2579. กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2561). ยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ. 2561–2580. สำนักงานฯ.
Ireland, R. D., & Hitt, M. A. (1999). Achieving and maintaining strategic competitiveness in the 21st century: The role of strategic leadership. Academy of Management.
Yukl, G.A. (2013). Leadership in Organization (8th ed.). Pearson Education.