ผลการจัดการเรียนรู้ด้วยรูปแบบการเรียนรู้แบบสืบเสาะทางภูมิศาสตร์ที่มีต่อทักษะการแก้ปัญหาเชิงพื้นที่ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนโคกกะเทียมวิทยาลัย

Main Article Content

ชุติมา ปะละทัง
สุณีวรรณ หยดย้อย

บทคัดย่อ

          การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) สร้างและหาคุณภาพของวิธีการจัดการเรียนรู้ด้วยรูปแบบการเรียนรู้ แบบสืบเสาะทางภูมิศาสตร์ สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 2) เปรียบเทียบทักษะการแก้ปัญหาเชิงพื้นที่และผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนก่อนและหลังการจัดการเรียนรู้ด้วยรูปแบบสืบเสาะทางภูมิศาสตร์ และ 3) ศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อการจัดการเรียนรู้ด้วยรูปแบบสืบเสาะทางภูมิศาสตร์ กลุ่มตัวอย่าง คือ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3/3 โรงเรียนโคกกะเทียมวิทยาลัย ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2568 จำนวน 34 คน ได้มาโดยการสุ่มแบบกลุ่ม เครื่องมือ ที่ใช้ประกอบด้วย แบบประเมินทักษะการแก้ปัญหาเชิงพื้นที่ แบบทดสอบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน และแบบสอบถามความพึงพอใจ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบทีแบบไม่เป็นอิสระ


          ผลการวิจัยพบว่า 1) รูปแบบการเรียนรู้แบบสืบเสาะทางภูมิศาสตร์ที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 3 องค์ประกอบ โดยกระบวนการเรียนรู้ 5 ขั้น ได้แก่ ขั้นที่ 1 การตั้งคำถามเชิงพื้นที่จากปัญหาในบริบทท้องถิ่น ขั้นที่ 2 การสืบค้นและเก็บข้อมูลเชิงพื้นที่จากแหล่งข้อมูลจริง ขั้นที่ 3 การแปลความหมายและนำเสนอข้อมูลในรูปแบบแผนที่และภาพ ขั้นที่ 4 การสังเคราะห์คำอธิบายเชิงเหตุผลจากข้อมูลที่รวบรวม และขั้นที่ 5 การนำความรู้ไปประยุกต์ใช้แก้ปัญหาในสถานการณ์จริง มีผลการประเมินคุณภาพโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด 2) ทักษะการแก้ปัญหาเชิงพื้นที่และผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนหลังเรียนด้วยรูปแบบการเรียนรู้แบบสืบเสาะทางภูมิศาสตร์สูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และ 3) นักเรียนมีความพึงพอใจต่อการจัดการเรียนรู้ด้วยรูปแบบการเรียนรู้แบบสืบเสาะทางภูมิศาสตร์โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ปะละทัง ช. ., & หยดย้อย ส. (2026). ผลการจัดการเรียนรู้ด้วยรูปแบบการเรียนรู้แบบสืบเสาะทางภูมิศาสตร์ที่มีต่อทักษะการแก้ปัญหาเชิงพื้นที่ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนโคกกะเทียมวิทยาลัย. วารสารศึกษาศาสตร์และสื่อสารการศึกษา, 1(1), 143–160. สืบค้น จาก https://so17.tci-thaijo.org/index.php/JEEConline/article/view/1820
ประเภทบทความ
บทความวิจัย
ประวัติผู้แต่ง

สุณีวรรณ หยดย้อย, กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม, โรงเรียนโคกกะเทียมวิทยาลัย

ภูมิศาสตร์,การสอนภูมิศาสตร์,สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม

เอกสารอ้างอิง

กาญจนา เดชสม และ รุ่งชัชดาพร เวหะชาติ. (2564). การพัฒนาความเป็นพลเมืองดิจิทัลของนักเรียนในศตวรรษ ที่ 21. วารสารมหาวิทยาลัยพายัพ, 31(1), 151–163. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/pyu/ article/view/248405/189253

ชัยวัฒน์ สุทธิรัตน์. (2553). สอนประวัติศาสตร์ให้เด็กมีความสุข สนุกคิด. สหมิตรพริ้นติ้งแอนด์พับลิซซิ่ง.

ชัยวัฒน์ สุทธิรัตน์. (2559). 80 นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ (พิมพ์ครั้งที่ 7). พี.บาลานซ์ ดีไซน์ แอนด์ ปริ้นติ้ง.

ทิศนา แขมมณี. (2564). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ (พิมพ์ครั้งที่ 25). สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ทิศนา แขมมณี. (2567). รูปแบบการเรียนการสอน: ทางเลือกที่หลากหลาย (พิมพ์ครั้งที่ 11). สำนักพิมพ์ แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ธีรยุทธ แก้วดำรงชัย และ อัมพร วัจนะ. (2565). การศึกษาผลการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ (5E) ด้วยบทเรียนออนไลน์บน Google Sites ร่วมกับเกมวัน เดอ โก เรื่องระบบนิเวศ ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3. Journal of Roi Kaensarn Academi, 7(5), 10 – 24. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/JRKSA/article/view/253307/172275

บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น. สุวีริยาสาส์น.

ปรียาภรณ์ สวัสดิ์รักษา และ ทัชชวัฒน์ เหล่าสุวรรณ. (2567). การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ร่วมกับเทคนิคแผนผังความคิดสาระเศรษฐศาสตร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 18(2), 159–169. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/rmuj/article/view/275063

พิมพันธ์ เดชะคุปต์ และ พเยาว์ ยินดีสุข. (2556). ทักษะ 5C เพื่อการพัฒนาหน่วยการเรียนรู้และการจัดการเรียนรู้การสอนอิงมาตรฐาน (พิมพ์ครั้งที่ 7). สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

วินัยธร วิชัยดิษฐ์ และ อรพิณ ศิริสัมพันธ์. (2556). การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนการสอนกลุ่มวิชาภูมิศาสตร์ที่ส่งเสริมคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของนักศึกษาครุศาสตร์ สาขาวิชาสังคมศึกษา. วารสารศิลปากรศึกษาศาสตร์วิจัย, 5(2), 167 – 180. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/suedureasearchjournal/article/view/26210/22247

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2566). รายงานผลการทดสอบทางการศึกษาระดับชาติขั้นพื้นฐาน (O - NET) ปีการศึกษา 2565. สำนักทดสอบทางการศึกษา. https://www.niets.or.th

Bednarz, S. W. (2000). Geography Education Research in The Journal of Geography 1988 - 1997. International Research in Geographical and Environmental Education, 9(2), 128 – 140. https://doi.org/10.1080/10382040008667641

Bednarz, R. S., & Bednarz, S. W. (2004). Geography education: The glass is half full and it's getting fuller. The Professional Geographer, 56(1), 22–27. https://doi.org/10.1111/j.0033-0124.2004.05601004.x

Bloom, B. S., Engelhart, M. D., Furst, E. J., Hill, W. H., & Krathwohl, D. R. (1956). Taxonomy of educational objectives: The classification of educational goals. Handbook I: Cognitive domain. David McKay Company.

Bruner, J. S. (1960). The Process of Education. Harvard University Press.

Cronbach, L. J. (1990). Essentials of Psychological Testing (3rd ed.). Harper & Row.

Favier, T. T. & van der Schee, J. A. (2014). The Effects of Geography Lessons with Geospatial Technologies on The Development of High School Students' Relational Thinking. Computers & Education, 76, 225 – 236. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2014.04.004

Gersmehl, P. J. (2014). Teaching Geography (3rd ed.). Guilford Press.

Golledge, R. G. (2002). The Nature of Geographic Knowledge. Annals of The Association of American Geographers, 92(1), 1 – 14. https://doi.org/10.1111/1467-8306.00276

Goodchild, M. F. (2018). Reimagining The History of GIS. Annals of GIS, 24(1), 1 – 8. https://doi.org/10.1080/19475683.2018.1424738

Healey, M. & Jenkins, A. (2000). Kolb's Experiential Learning Theory and Its Application in Geography in Higher Education. Journal of Geography, 99(5), 185 – 195. https://doi.org/10.1080/00221340008978967

Jo, I. & Bednarz, S. W. (2009). Evaluating Geography Textbook Questions from A Spatial Perspective: Using Concepts of Space, Tools of Representation, and Cognitive Processes to Evaluate Spatiality. Journal of Geography, 108(1), 4 – 13. https://doi.org/10.1080/00221340902758401

Kolb, D. A. (2015). Experiential Learning: Experience as The Source of Learning and Development (2nd ed.). Pearson Education.

Kuder, F. G. & Richardson, M. W. (1937). The Theory of The Estimation of Test Reliability. Psychometrika, 2(3), 151 – 160. https://doi.org/10.1007/BF02288391

National Geographic Society. (2017). The Geo-Inquiry process: Educator guide. https://education. nationalgeographic.org/resource/geo-inquiry-educator-resources/

National Research Council. (2012). A Framework for K – 12 Science Education: Practices, Crosscutting Concepts, and Core Ideas. National Academies Press. https://doi.org/10.17226/13165

Oberle, A. (2020). Advancing Students' Abilities Through The Geo - Inquiry Process. Journal of Geography, 119(2), 43 – 54. https://doi.org/10.1080/00221341.2019.1698641

Piaget, J. (1970). Science of Education and The Psychology of The Child. Orion Press.

Reigeluth, C. M. & Carr - Chellman, A. A. (Eds.). (2009). Instructional - Design Theories and Models: Building A Common Knowledge Base (Vol. 3). Routledge.

Wiggins, G. & McTighe, J. (2005). Understanding by Design (Expanded 2nd ed.). ASCD.

Xiang, X., & Liu, Y. (2017). Understanding 'Change' Through Spatial Thinking Using Google Earth in Secondary Geography. Journal of Computer Assisted Learning, 33(1), 65 – 78. https://doi.org/10.1111/jcal.12166