ภาวะโภชนาการและพฤติกรรมการบริโภคอาหารของผู้สูงอายุในพื้นถิ่นภาคอีสาน: กรณีศึกษา ตำบลห้วยบง อำเภอเมือง จังหวัดชัยภูมิ
Main Article Content
บทคัดย่อ
โภชนาการในผู้สูงอายุเป็นเรื่องที่ต้องใส่ใจมากเป็นพิเศษ เพราะเป็นปัจจัยสำคัญที่มีผลกระทบต่อสุขภาพของผู้สูงอายุ การวิจัยในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาภาวะโภชนาการและพฤติกรรมการบริโภคอาหารของผู้สูงอายุในพื้นถิ่นภาคอีสาน กรณีศึกษา ตำบลห้วยบง อำเภอเมือง จังหวัดชัยภูมิ กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้สูงอายุที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไป จำนวน 182 คน ทำการสุ่มตัวอย่างอย่างง่าย (Simple Random Sampling) ใช้แบบสัมภาษณ์เป็นเครื่องมือในการรวบรวมข้อมูล และทำการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติตเชิงพรรรนณา โดยใช้จำนวน ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ในการอธิบายลักษณะข้อมูล
ผลการวิจัยพบว่า ผู้สูงอายุส่วนใหญ่มีพฤติกรรมการบริโภคอาหารในระดับดีมาก ร้อยละ 71.5 โดยมีพฤติกรรมรับประทานอาหารครบ 5 หมู่เป็นประจำ ร้อยละ 66.4 ส่วนใหญ่ประกอบอาหารประเภทต้ม ร้อยละ 88.4 รับประทานข้าวเหนียวเป็นประจำ ร้อยละ 65.9 โดยปกติมื้อเช้ารับประทานข้าวต้มหรือโจ๊ก ปลานึ่ง ผักลวกมื้อกลางวันและมื้อเย็นรับประทานอาหารประเภทแกง เช่น แกงหน่อไม้,แกงวุ้นเส้น,แกงปลาต่างๆ และผักลวก เครื่องปรุงที่ใช้ในการปรุงอาหารส่วนใหญ่เป็นปลาร้า ร้อยละ 70.3 วัตถุดิบในการประกอบอาหารหาได้เองไม่ต้องซื้อ เช่น ผักริมรั้ว ปลาจับเองได้ ร้อยละ 78.6 สำหรับภาวะโภชนาการอยู่ในระดับปกติร้อยละ 68.2 มีภาวะโรคอ้วนระดับที่ 1 ร้อยละ 12.8 และมีภาวะน้ำหนักน้อยกว่ามาตรฐานร้อยละ 19.0 นอกจากนี้ผู้สูงอายุมีพฤติกรรมไม่ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ร้อยละ 81.3 และออกกำลังกายเป็นประจำ ร้อยละ 72.0
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
การอนุญาตลิขสิทธิ์
การอนุญาตให้ใช้ข้อความ เนื้อหา รูปภาพ หรือสิ่งอื่นใดของสิ่งพิมพ์ ผู้ใช้รายใดมีความต้องการที่จะอ่าน ดาวน์โหลด คัดลอก แจกจ่าย พิมพ์ ค้นหา หรือเชื่อมโยงไปยังข้อความทั้งหมดของบทความ รวบรวมข้อมูลสำหรับการจัดทำดัชนี ส่งต่อเป็นข้อมูลไปยังซอฟต์แวร์ หรือใช้เพื่อวัตถุประสงค์ทางกฎหมายอื่นใดเป็นสิ่งที่สามารถกระทำได้ แต่ห้ามนำไปใช้ในเชิงพาณิชย์หรือมีเจตนาเอื้อประโยชน์ทางธุรกิจ บทความทุกฉบับที่ถูกเผยแพร่ในวารสารวิจัยและนวัตกรรมเพื่อความยั่งยืนจะเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์แบบแสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า (Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/)
เอกสารอ้างอิง
Cronbach, L. J. (1951). Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika, 16(3), 297–334. https://doi.org/10.1007/BF02310555
Hambleton, R. K. (1980). Contributions to criterion-referenced testing technology: An introduction. Applied Psychological Measurement, 4(4), 421–424. https://doi.org/10.1177/014662168000400401
Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory analysis (3rd ed.). Harper and Row.
กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. (2567). สถิติผู้สูงอายุ. Health Data Center.
กรรณิการ์ ศรีสมทรง. (2564). ผลของการสนับสนุนการจัดการตนเองต่อพฤติกรรมการดูแลเท้าของผู้สูงอายุที่เป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารสภาการพยาบาล, 32(3), 119–134.
จินตนา สุวิทวัส. (2554). การพยาบาลผู้ป่วยโรคมะเร็งที่มีภาวะขาดสารอาหารและพลังงาน. วารสารโรงพยาบาลมหาสารคาม, 18(2), 13–21. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/MKHJ/article/view/242559
จิรารัตน์ พร้อมมูล, ชุติมา เพิงใหญ่, วรงรอง เนลสัน, ชัญญานุช เครือหลี, และตวงพร มั่งมี. (2569). การศึกษาทักษะและประสิทธิผลของหุ่นนวัตกรรมการเจาะเลือดส้นเท้าในทารกในนักศึกษาพยาบาลศาสตร์ชั้นปีที่ 2 วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สงขลา. วารสารสุขภาพและการศึกษาพยาบาล, 32(1), 75–92. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/Jolbcnm/article/view/276548
นงลักษณ์ สิงห์แก้ว. (2544). ภาวะโภชนาการและพฤติกรรมการบริโภคอาหารของผู้สูงอายุบ้านช่างเคี่ยน อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเชียงใหม่]. สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
บุญเพ็ง สิทธิวงษา. (2566). การใช้ระบบสื่อสารสารสนเทศพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้ป่วยติดเตียงในพื้นที่จังหวัดอุดรธานี. วารสารวิทยสารสนเทศและเทคโนโลยี, 4(2), 15–24. https://so09.tci-thaijo.org/index.php/jait_ssru/article/view/2945
ยุภา โพผา, สุวิมล แสนเวียงจันทร์, มณฑา ลิ้มทองกุล, ศิปภา ภุมมารักษ์, กัลยภรณ์ เชยโพธิ์, และสุจิตรา หัดรัดชัย. (2565). อุปสรรคและแรงจูงใจในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพของผู้ที่อ้วนลงพุง. วารสารการแพทย์โรงพยาบาลอุดรธานี, 30(1), 24–34. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/udhhosmj/article/view/257552
วสุนธรา รตโนภาส. (2565). การประเมินภาวะโภชนาการผู้สูงอายุในพื้นที่บริการของมหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชรกรุงเทพฯ. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน, 8(4), 9–23.
ศันสนีย์ กระจ่างโฉม. (2562). แนวทางการพัฒนากิจกรรมท่องเที่ยวสำหรับนักท่องเที่ยวผู้สูงอายุชาวต่างชาติในพื้นที่อารยธรรมลานนา. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยหอการค้าไทย มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 39(3), 75–90.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2567). รายงานสถิติรายปีประเทศไทย 2567. https://www.nso.go.th/public/e-book/Statistical-Yearbook/SYB-2024_webPage/Page_SYB_TH.html
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2562). รายงานประจำปี 2562 สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. ห้องสมุดดิจิทัลกระทรวงพาณิชย์. https://e-library.moc.go.th/book-detail/17895
สุพรรณี พฤกษา. (2561). พฤติกรรมการบริโภคอาหารและภาวะโภชนาการของผู้สูงอายุ ตำบลนาอ้อ อำภอเมือง จังหวัดเลย. วารสารสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 7 ขอนแก่น, 25(3), 67–76.
เสาวภา เล็กวงษ์, อรพรรณ บุญลือ, นิศารัตน์ รวมวงษ์, และนุชนาถ โรจนธรรม. (2565). การพัฒนารูปแบบการจัดการตนเองเพื่อป้องกันโรคหลอดเลือดสมองในผู้ป่วยกลุ่มเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมอง. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า จันทบุรี, 33(2), 175–189. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/pnc/article/view/260214