ภาวะโภชนาการและพฤติกรรมการบริโภคอาหารของผู้สูงอายุในพื้นถิ่นภาคอีสาน: กรณีศึกษา ตำบลห้วยบง อำเภอเมือง จังหวัดชัยภูมิ

Main Article Content

ปุญญาพร พูลบวรรักษ์
วราวุฒิ มหามิตร

บทคัดย่อ

โภชนาการในผู้สูงอายุเป็นเรื่องที่ต้องใส่ใจมากเป็นพิเศษ เพราะเป็นปัจจัยสำคัญที่มีผลกระทบต่อสุขภาพของผู้สูงอายุ การวิจัยในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาภาวะโภชนาการและพฤติกรรมการบริโภคอาหารของผู้สูงอายุในพื้นถิ่นภาคอีสาน กรณีศึกษา ตำบลห้วยบง อำเภอเมือง จังหวัดชัยภูมิ กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้สูงอายุที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไป จำนวน 182 คน ทำการสุ่มตัวอย่างอย่างง่าย (Simple Random Sampling) ใช้แบบสัมภาษณ์เป็นเครื่องมือในการรวบรวมข้อมูล และทำการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติตเชิงพรรรนณา โดยใช้จำนวน ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ในการอธิบายลักษณะข้อมูล
ผลการวิจัยพบว่า ผู้สูงอายุส่วนใหญ่มีพฤติกรรมการบริโภคอาหารในระดับดีมาก ร้อยละ 71.5 โดยมีพฤติกรรมรับประทานอาหารครบ 5 หมู่เป็นประจำ ร้อยละ 66.4 ส่วนใหญ่ประกอบอาหารประเภทต้ม ร้อยละ 88.4 รับประทานข้าวเหนียวเป็นประจำ ร้อยละ 65.9 โดยปกติมื้อเช้ารับประทานข้าวต้มหรือโจ๊ก ปลานึ่ง ผักลวกมื้อกลางวันและมื้อเย็นรับประทานอาหารประเภทแกง เช่น แกงหน่อไม้,แกงวุ้นเส้น,แกงปลาต่างๆ และผักลวก เครื่องปรุงที่ใช้ในการปรุงอาหารส่วนใหญ่เป็นปลาร้า ร้อยละ 70.3 วัตถุดิบในการประกอบอาหารหาได้เองไม่ต้องซื้อ เช่น ผักริมรั้ว ปลาจับเองได้ ร้อยละ 78.6 สำหรับภาวะโภชนาการอยู่ในระดับปกติร้อยละ 68.2 มีภาวะโรคอ้วนระดับที่ 1 ร้อยละ 12.8 และมีภาวะน้ำหนักน้อยกว่ามาตรฐานร้อยละ 19.0 นอกจากนี้ผู้สูงอายุมีพฤติกรรมไม่ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ร้อยละ 81.3 และออกกำลังกายเป็นประจำ ร้อยละ 72.0

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
พูลบวรรักษ์ ป., & มหามิตร ว. (2026). ภาวะโภชนาการและพฤติกรรมการบริโภคอาหารของผู้สูงอายุในพื้นถิ่นภาคอีสาน: กรณีศึกษา ตำบลห้วยบง อำเภอเมือง จังหวัดชัยภูมิ. วารสารวิจัยและนวัตกรรมเพื่อความยั่งยืน (JRIS), 3(3), 1–14. สืบค้น จาก https://so17.tci-thaijo.org/index.php/JRIS/article/view/1584
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

Cronbach, L. J. (1951). Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika, 16(3), 297–334. https://doi.org/10.1007/BF02310555

Hambleton, R. K. (1980). Contributions to criterion-referenced testing technology: An introduction. Applied Psychological Measurement, 4(4), 421–424. https://doi.org/10.1177/014662168000400401

Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory analysis (3rd ed.). Harper and Row.

กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. (2567). สถิติผู้สูงอายุ. Health Data Center.

กรรณิการ์ ศรีสมทรง. (2564). ผลของการสนับสนุนการจัดการตนเองต่อพฤติกรรมการดูแลเท้าของผู้สูงอายุที่เป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารสภาการพยาบาล, 32(3), 119–134.

จินตนา สุวิทวัส. (2554). การพยาบาลผู้ป่วยโรคมะเร็งที่มีภาวะขาดสารอาหารและพลังงาน. วารสารโรงพยาบาลมหาสารคาม, 18(2), 13–21. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/MKHJ/article/view/242559

จิรารัตน์ พร้อมมูล, ชุติมา เพิงใหญ่, วรงรอง เนลสัน, ชัญญานุช เครือหลี, และตวงพร มั่งมี. (2569). การศึกษาทักษะและประสิทธิผลของหุ่นนวัตกรรมการเจาะเลือดส้นเท้าในทารกในนักศึกษาพยาบาลศาสตร์ชั้นปีที่ 2 วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สงขลา. วารสารสุขภาพและการศึกษาพยาบาล, 32(1), 75–92. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/Jolbcnm/article/view/276548

นงลักษณ์ สิงห์แก้ว. (2544). ภาวะโภชนาการและพฤติกรรมการบริโภคอาหารของผู้สูงอายุบ้านช่างเคี่ยน อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเชียงใหม่]. สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

บุญเพ็ง สิทธิวงษา. (2566). การใช้ระบบสื่อสารสารสนเทศพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้ป่วยติดเตียงในพื้นที่จังหวัดอุดรธานี. วารสารวิทยสารสนเทศและเทคโนโลยี, 4(2), 15–24. https://so09.tci-thaijo.org/index.php/jait_ssru/article/view/2945

ยุภา โพผา, สุวิมล แสนเวียงจันทร์, มณฑา ลิ้มทองกุล, ศิปภา ภุมมารักษ์, กัลยภรณ์ เชยโพธิ์, และสุจิตรา หัดรัดชัย. (2565). อุปสรรคและแรงจูงใจในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพของผู้ที่อ้วนลงพุง. วารสารการแพทย์โรงพยาบาลอุดรธานี, 30(1), 24–34. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/udhhosmj/article/view/257552

วสุนธรา รตโนภาส. (2565). การประเมินภาวะโภชนาการผู้สูงอายุในพื้นที่บริการของมหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชรกรุงเทพฯ. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน, 8(4), 9–23.

ศันสนีย์ กระจ่างโฉม. (2562). แนวทางการพัฒนากิจกรรมท่องเที่ยวสำหรับนักท่องเที่ยวผู้สูงอายุชาวต่างชาติในพื้นที่อารยธรรมลานนา. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยหอการค้าไทย มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 39(3), 75–90.

สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2567). รายงานสถิติรายปีประเทศไทย 2567. https://www.nso.go.th/public/e-book/Statistical-Yearbook/SYB-2024_webPage/Page_SYB_TH.html

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2562). รายงานประจำปี 2562 สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. ห้องสมุดดิจิทัลกระทรวงพาณิชย์. https://e-library.moc.go.th/book-detail/17895

สุพรรณี พฤกษา. (2561). พฤติกรรมการบริโภคอาหารและภาวะโภชนาการของผู้สูงอายุ ตำบลนาอ้อ อำภอเมือง จังหวัดเลย. วารสารสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 7 ขอนแก่น, 25(3), 67–76.

เสาวภา เล็กวงษ์, อรพรรณ บุญลือ, นิศารัตน์ รวมวงษ์, และนุชนาถ โรจนธรรม. (2565). การพัฒนารูปแบบการจัดการตนเองเพื่อป้องกันโรคหลอดเลือดสมองในผู้ป่วยกลุ่มเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมอง. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า จันทบุรี, 33(2), 175–189. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/pnc/article/view/260214