ภาวะผู้นำแบบบูรณาการของผู้บริหารท้องถิ่นไทย: การสร้างสมดุลระหว่างการปรับตัว การสร้างคุณค่าสาธารณะ และการนำเชิงยุทธศาสตร์ในบริบทการเปลี่ยนแปลง
คำสำคัญ:
ภาวะผู้นำท้องถิ่น, ภาวะผู้นำแบบบูรณาการ, การบริหารจัดการการเปลี่ยนแปลง, การสร้างคุณค่าสาธารณะ, การบริหารภาครัฐสมัยใหม่, องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นบทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้วิเคราะห์ภาวะผู้นำของผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นไทยในบริบทของการเปลี่ยนแปลงที่ซับซ้อนและรวดเร็ว โดยนำเสนอกรอบแนวคิด "ภาวะผู้นำแบบบูรณาการสามมิติ" (Tri-Dimensional Integrated Leadership Framework) ที่ประกอบด้วย (1) มิติการปรับตัว (Adaptive Dimension) ความสามารถในการตอบสนองต่อสถานการณ์ที่ไม่แน่นอนผ่านความยืดหยุ่นทางปัญญา การเรียนรู้องค์กร และการนำเทคโนโลยีดิจิทัล (2) มิติการสร้างคุณค่าสาธารณะ (Public Value Dimension) การมุ่งเน้นผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรมต่อประชาชน ความโปร่งใส และการมีส่วนร่วม และ (3) มิติการนำเชิงยุทธศาสตร์ (Strategic Leadership Dimension) ความสามารถในการกำหนดวิสัยทัศน์ การจัดสรรทรัพยากร และการบริหารเครือข่ายความร่วมมือ การศึกษานี้ใช้วิธีการสังเคราะห์เชิงทฤษฎี (Theoretical Synthesis) จากวรรณกรรมสำคัญด้านภาวะผู้นำภาครัฐ ทฤษฎีการบริหารภาครัฐแนวใหม่ และทฤษฎีการสร้างคุณค่าสาธารณะ ผลการวิเคราะห์ชี้ให้เห็นว่า การบูรณาการทั้งสามมิตินี้เป็นสิ่งจำเป็นสำหรับผู้บริหารท้องถิ่นในการนำองค์กรก้าวข้ามความท้าทายจากโลกาภิวัตน์ การเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยี และความคาดหวังที่เพิ่มขึ้นของประชาชน บทความนี้เสนอข้อเสนอแนะเชิงนโยบายสำหรับหน่วยงานกลางและสถาบันพัฒนาบุคลากรท้องถิ่น รวมถึงทิศทางการวิจัยในอนาคตเพื่อยกระดับภาวะผู้นำท้องถิ่นไทยสู่มาตรฐานสากล
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงมหาดไทย. (2565). สถิติองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น.
พระราชบัญญัติกำหนดแผนและขั้นตอนการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ. 2542. (2542). ราชกิจจานุเบกษา, เล่ม 116, ตอนที่ 114 ก, 17 พฤศจิกายน 2542.
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560. (2560). ราชกิจจานุเบกษา, เล่ม 134, ตอนที่ 40 ก, 6 เมษายน 2560.
สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. (2560). รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560. สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ. (2564). รายงานการประเมินการพัฒนาระบบราชการไทย. สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ.
Agranoff, R., & McGuire, M. (2003). Collaborative public management: New strategies for local governments. Georgetown University Press.
Ansell, C., & Gash, A. (2008). Collaborative governance in theory and practice. Journal of Public Administration Research and Theory, 18(4), 543–571. https://doi.org/10.1093/jopart/mum032
Anthony, R. N., & Young, D. W. (2003). Management control in nonprofit organizations (7th ed.). McGraw-Hill/Irwin.
Argyris, C., & Schön, D. A. (1978). Organizational learning: A theory of action perspective. Addison-Wesley.
Bason, C. (2010). Leading public sector innovation: Co-creating for a better society. Policy Press.
Bass, B. M. (1985). Leadership and performance beyond expectations. Free Press.
Bass, B. M., & Riggio, R. E. (2006). Transformational leadership (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates. https://doi.org/10.4324/9781410617095
Bennett, N., & Lemoine, G. J. (2014). What VUCA really means for you. Harvard Business Review, 92(1–2), 27.
Boal, K. B., & Hooijberg, R. (2001). Strategic leadership research: Moving on. The Leadership Quarterly, 11(4), 515–549. https://doi.org/10.1016/S1048-9843(00)00057-6
Boin, A., & 't Hart, P. (2003). Public leadership in times of crisis: Mission impossible? Public Administration Review, 63(5), 544–553. https://doi.org/10.1111/1540-6210.00318
Boin, A., Comfort, L. K., & Demchak, C. C. (2016). The rise of resilience. In L. K. Comfort, A. Boin, & C. C. Demchak (Eds.), Designing resilience: Preparing for extreme events (pp. 1–12). University of Pittsburgh Press.
Bovens, M. (2007). Analysing and assessing accountability: A conceptual framework. European Law Journal, 13(4), 447–468. https://doi.org/10.1111/j.1468-0386.2007.00378.x
Brown, M. E., Treviño, L. K., & Harrison, D. A. (2005). Ethical leadership: A social learning perspective for construct development and testing. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 97(2), 117–134. https://doi.org/10.1016/j.obhdp.2005.03.002
Bryson, J. M. (2018). Strategic planning for public and nonprofit organizations: A guide to strengthening and sustaining organizational achievement (5th ed.). Wiley.
Bryson, J. M., Crosby, B. C., & Stone, M. M. (2015). Designing and implementing cross-sector collaborations: Needed and challenging. Public Administration Review, 75(5), 647–663. https://doi.org/10.1111/puar.12432
Bryson, J. M., Quick, K. S., Slotterback, C. S., & Crosby, B. C. (2014). Designing public participation processes. Public Administration Review, 73(1), 23–34. https://doi.org/10.1111/puar.12157
Burns, J. M. (1978). Leadership. Harper & Row.
Crosby, B. C., & Bryson, J. M. (2010). Integrative leadership and the creation and maintenance of cross- sector collaborations. The Leadership Quarterly, 21(2), 211–230. https://doi.org/10.1016/j.leaqua.2010.01.003
Dryzek, J. S. (2010). Foundations and frontiers of deliberative governance. Oxford University Press.
Dweck, C. S. (2006). Mindset: The new psychology of success. Random House.
Emerson, K., Nabatchi, T., & Balogh, S. (2012). An integrative framework for collaborative governance. Journal of Public Administration Research and Theory, 22(1), 1–29. https://doi.org/10.1093/jopart/mur011
Fung, A. (2006). Varieties of participation in complex governance. Public Administration Review, 66(s1), 66– 75. https://doi.org/10.1111/j.1540-6210.2006.00667.x
Fung, A. (2015). Putting the public back into governance: The challenges of citizen participation and its future. Public Administration Review, 75(4), 513–522. https://doi.org/10.1111/puar.12361
Gil-Garcia, J. R., Dawes, S. S., & Pardo, T. A. (2018). Digital government and public management research: Finding the crossroads. Public Management Review, 20(5), 633–646. https://doi.org/10.1080/14719037.2017.1327181
Greenleaf, R. K. (1977). Servant leadership: A journey into the nature of legitimate power and greatness. Paulist Press.
Head, B. W. (2008). Three lenses of evidence-based policy. Australian Journal of Public Administration, 67(1), 1–11. https://doi.org/10.1111/j.1467-8500.2007.00564.x
Heifetz, R. A., Grashow, A., & Linsky, M. (2009). The practice of adaptive leadership: Tools and tactics for changing your organization and the world. Harvard Business Press.
Heifetz, R. A., Linsky, M., & Grashow, A. (2017). Leadership on the line: Staying alive through the dangers of change. Harvard Business Review Press.
Hood, C. (1991). A public management for all seasons? Public Administration, 69(1), 3–19. https://doi.org/10.1111/j.1467-9299.1991.tb00779.x
Hood, C. (2010). The blame game: Spin, bureaucracy, and self-preservation in government. Princeton University Press.
Huberts, L. (2018). Integrity: What it is and why it is important. Public Integrity, 20(sup1), S18–S32. https://doi.org/10.1080/10999922.2018.1477404
Janssen, M., Charalabidis, Y., & Zuiderwijk, A. (2012). Benefits, adoption barriers and myths of open data and open government. Information Systems Management, 29(4), 258–268. https://doi.org/10.1080/10580530.2012.716740
Janssen, M., van der Voort, H., & Wahyudi, A. (2017). Factors influencing big data decision-making quality. Journal of Business Research, 70, 338–345. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2016.08.007
Joyce, P. (1999). Strategic management for the public services. Open University Press.
Kalshoven, K., Den Hartog, D. N., & De Hoogh, A. H. B. (2011). Ethical leadership at work questionnaire (ELW): Development and validation of a multidimensional measure. The Leadership Quarterly, 22(1), 51–69. https://doi.org/10.1016/j.leaqua.2010.12.007
Kane, G. C., Phillips, A. N., Copulsky, J. R., & Andrus, G. R. (2019). The technology fallacy: How people are the real key to digital transformation. MIT Press.
Kelly, G., Mulgan, G., & Muers, S. (2002). Creating public value: An analytical framework for public service reform. Cabinet Office.
Kotter, J. P. (1996). Leading change. Harvard Business School Press.
Kotter, J. P. (2012). Leading change (Rev. ed.). Harvard Business Review Press.
Krueathep, W., Riccucci, N. M., & Suwanmala, C. (2010). Why do agencies work together? The determinants of network formation at the subnational level of government in Thailand. Journal of Public Administration Research and Theory, 20(1), 157–185. https://doi.org/10.1093/jopart/mup028
Lewin, K. (1947). Frontiers in group dynamics: Concept, method and reality in social science; social equilibria and social change. Human Relations, 1(1), 5–41. https://doi.org/10.1177/001872674700100103
Mintrom, M., & Luetjens, J. (2016). Design thinking in policymaking processes: Opportunities and challenges. Australian Journal of Public Administration, 75(3), 391–402. https://doi.org/10.1111/1467-8500.12211
Moore, M. H. (1995). Creating public value: Strategic management in government. Harvard University Press.
Moore, M. H. (2013). Recognizing public value. Harvard University Press.
Moynihan, D. P., & Lavertu, S. (2012). Does involvement in performance management routines encourage performance information use? Evaluating GPRA and PART. Public Administration Review, 72(4), 592–602. https://doi.org/10.1111/j.1540-6210.2012.02589.x
Nanus, B. (1992). Visionary leadership: Creating a compelling sense of direction for your organization. Jossey-Bass.
Norman, D. A. (2013). The design of everyday things: Revised and expanded edition. Basic Books.
Nutley, S. M., Walter, I., & Davies, H. T. O. (2007). Using evidence: How research can inform public services. Policy Press.
Osborne, S. P., & Brown, L. (2011). Innovation, public policy and public services delivery in the UK: The word that would be king? Public Administration, 89(4), 1335–1350. https://doi.org/10.1111/j.1467- 9299.2011.01932.x
Osborne, S. P., & Gaebler, T. (1992). Reinventing government: How the entrepreneurial spirit is transforming the public sector. Addison-Wesley.
Osborne, S. P., Radnor, Z., & Strokosch, K. (2016). Co-production and the co-creation of value in public services: A suitable case for treatment? Public Management Review, 18(5), 639–653. https://doi.org/10.1080/14719037.2015.1111927
Osborne, S. P., Radnor, Z., & Nasi, G. (2013). A new theory for public service management? Toward a (public) service-dominant approach. The American Review of Public Administration, 43(2), 135– 158. https://doi.org/10.1177/0275074012466935
O'Toole, L. J., & Meier, K. J. (2011). Public management: Organizations, governance, and performance. Cambridge University Press.
Perry, J. L., & Wise, L. R. (1990). The motivational bases of public service. Public Administration Review, 50(3), 367–373. https://doi.org/10.2307/976618
Poister, T. H., Pitts, D. W., & Edwards, L. H. (2010). Strategic management research in the public sector: A review, synthesis, and future directions. The American Review of Public Administration, 40(5), 522–545. https://doi.org/10.1177/0275074010370617
Provan, K. G., & Kenis, P. (2008). Modes of network governance: Structure, management, and effectiveness. Journal of Public Administration Research and Theory, 18(2), 229–252. https://doi.org/10.1093/jopart/mum015
Rainey, H. G. (2014). Understanding and managing public organizations (5th ed.). Jossey-Bass.
Romzek, B. S., & Dubnick, M. J. (2014). Accountability. In M. Bovens, R. E. Goodin, & T. Schillemans (Eds.), The Oxford handbook of public accountability (pp. 28–44). Oxford University Press.
Schein, E. H. (2010). Organizational culture and leadership (4th ed.). Jossey-Bass.
Schwab, K. (2016). The fourth industrial revolution. World Economic Forum.
Senge, P. M. (2006). The fifth discipline: The art and practice of the learning organization (Rev. ed.). Doubleday/Currency.
Stiglitz, J. E. (2017). Globalization and its discontents revisited: Anti-globalization in the era of Trump. W. W. Norton & Company.
Teece, D. J., Pisano, G., & Shuen, A. (1997). Dynamic capabilities and strategic management. Strategic Management Journal, 18(7), 509–533. https://doi.org/10.1002/(SICI)1097-0266(199708)18: 7<509:AIDSMJ882>3.0.CO;2-Z
Van Dierendonck, D. (2011). Servant leadership: A review and synthesis. Journal of Management, 37(4), 1228–1261. https://doi.org/10.1177/0149206310380462
Van Dooren, W., Bouckaert, G., & Halligan, J. (2015). Performance management in the public sector (2nd ed.). Routledge.
Weber, M. (1947). The theory of social and economic organization (A. M. Henderson & T. Parsons, Trans.). Free Press.
Westerman, G., Bonnet, D., & McAfee, A. (2014). Leading digital: Turning technology into business transformation. Harvard Business Review Press.
Wildavsky, A. (1991). Searching for safety. Transaction Publishers.
Wilkinson, A., & Kupers, R. (2013). Living in the futures. Harvard Business Review, 91(5), 118–127.
Yu, H., & Robinson, D. G. (2012). The new ambiguity of "open government". UCLA Law Review Discourse, 59, 178–208.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วิทยาการบริหารภาครัฐสมัยใหม่
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
ผศ.ดร.ละมัย ร่มเย็น
