การบริหารและการพัฒนาท้องถิ่นสมัยใหม่บนพื้นฐานของหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง

วรมน พรหมสาขา ณ สกลนคร

ผู้แต่ง

วรมน พรหมสาขา ณ สกลนคร องค์การบริหารส่วนจังหวัดสกลนคร

คำสำคัญ:

การบริหารท้องถิ่นสมัยใหม่, หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง, การกระจายอำนาจ, การพัฒนาที่ยั่งยืน, ธรรมาภิบาล

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) วิเคราะห์กรอบแนวคิดและทฤษฎีที่เกี่ยวข้องกับการบริหารและการพัฒนาท้องถิ่นสมัยใหม่ในบริบทของประเทศไทย (2) สังเคราะห์แนวทางการประยุกต์ใช้หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในมิติการบริหารงานองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และ (3) นำเสนอแบบจำลองเชิงบูรณาการสำหรับการบริหารท้องถิ่นที่มีรากฐานจากหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง การศึกษานี้ใช้วิธีการสังเคราะห์วรรณกรรมเชิงระบบ (Systematic Literature Review) จากฐานข้อมูลนานาชาติ ได้แก่ Scopus และ Web of Science รวมถึงวารสารระดับชาติในฐานข้อมูล TCI ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2562–2567 ผลการสังเคราะห์พบว่าหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ซึ่งประกอบด้วย 3 ห่วง 2 เงื่อนไข สามารถนำมาประยุกต์ใช้ได้อย่างสอดคล้องกับแนวทางการบริหารภาครัฐสมัยใหม่ใน 5 มิติหลัก ได้แก่ การบริหารการคลังท้องถิ่นอย่างพอประมาณ นวัตกรรมสังคมในการบริการสาธารณะ การกำกับดูแลกิจการแบบมีส่วนร่วม ภาวะผู้นำเชิงคุณธรรม และการพัฒนาท้องถิ่นสู่เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) บทความนี้นำเสนอแบบจำลอง SEP-Based Modern Local Governance Model ที่ประกอบด้วยสามชั้น ได้แก่ ชั้นรากฐาน ชั้นกลไก และชั้นผลลัพธ์ พร้อมข้อเสนอแนะเชิงนโยบายสำหรับผู้บริหารท้องถิ่น นักวิชาการ และผู้กำหนดนโยบายในระดับต่าง ๆ

เอกสารอ้างอิง

กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น. (2565). คู่มือการจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่นขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. กรุงเทพมหานคร: กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น.

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2566). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566–2570). กรุงเทพมหานคร: สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

Bauer, J. (2022). Can fiscal recentralization strengthen local government? The case of Thailand. Public Administration and Development. https://doi.org/10.1080/01900692.2022.2111580

Christensen, T., & Lægreid, P. (2011). Post-NPM reforms: Whole government approaches as a new trend. Research in Public Policy Analysis and Management, 21, 11–24.

Denhardt, J. V., & Denhardt, R. B. (2015). The new public service: Serving, not steering (4th ed.). Routledge.

Feigenblatt, O., Cooper, M., & Pardo, P. (2022). Sufficiency economy philosophy (SEP): Thailand's emic approach to governance and development as evidence of an Asian value-oriented inclusive leadership management philosophy. Strategic Analysis, 46(4), 430–440. https://doi.org/10.1080/09700161.2022.2111765

Jenjarrussakul, B., & Senasu, K. (2023). Roadmaps for developing Thai public agencies towards the inspiration level of the sufficiency economy philosophy. NIDA Development Journal, 61(2), 18–55. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/NDJ/article/view/259500

Kim, S. et al. (2024). Decentralization and local governance in Southeast Asia: A comparative study of Thailand and Indonesia. European Alliance for Innovation. https://doi.org/10.4108/eai.30-10-2024.2354740

Kyoto Review of Southeast Asia. (2025). Navigating the complexities: Challenges and prospects of collaborative governance in Thai local administration. https://kyotoreview.org/issue-40/collaborative-governance-in-thai-local-administration/

Open Development Thailand. (2018). Sustainable development goals. https://thailand.opendevelopmentmekong.net/topics/sustainable-development-goals/

Osborne, S. P. (2006). The new public governance? Public Management Review, 8(3), 377–387. https://doi.org/10.1080/14719030600853022

Prayukvong, W., Puntasen, A., & Hoopes, J. E. (2023). The sufficiency economy philosophy as an approach to social innovation: Case studies of local governments in Thailand. Innovation: The European Journal of Social Science Research, 37(1), 118–135. https://doi.org/10.1080/13511610.2023.2250924

Royal Thai Embassy Stockholm. (n.d.). Philosophy of 'Sufficiency Economy'. https://thaiembassy.se/en/monarchy/philosophy-of-sufficiency-economy/

Suebvises, P. (2024). The effects of decentralized organizational structure and an ethical work climate on the work engagement of local public officials in Thailand. State and Local Government Review. https://doi.org/10.1177/0160323X231206574

Thailand Development Research Institute (TDRI). (2022). Thailand needs new ways of governance. https://tdri.or.th/en/2022/02/thailand-needs-new-ways-of-governance/

Thailand Voluntary National Review. (2021). Thailand's voluntary national review on the implementation of the 2030 agenda. Office of the National Economic and Social Development Council.

UNDP Thailand. (2024). The 6th Thailand human development report: Sufficiency economy philosophy—Empowerment of people and communities to achieve the SDGs and human development 2024. United Nations Development Programme.

Wongpreedee, A., & Mahakanjana, C. (2017). Decentralization and local governance in Thailand. In E. M. Berman (Ed.), Public administration in Southeast Asia (pp. 53–77). Routledge.