การบูรณาการการบริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นบนพื้นฐานหลักธรรมาภิบาล และปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง: กรอบแนวคิดเชิงองค์ความรู้สมัยใหม่

ผู้แต่ง

  • ภูชิสส์ อัครไพบู ที่ทำการปกครองอำเภอโพนนาแก้ว จังหวัดสกลนคร

คำสำคัญ:

การบริหารท้องถิ่น, การบูรณาการ, เศรษฐกิจพอเพียง, ธรรมาภิบาล

บทคัดย่อ

บทความวิชาการฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการบูรณาการหลักธรรมาภิบาลและปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในการบริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในยุคดิจิทัล โดยเน้นแนวคิดการบริหารเชิงองค์ความรู้ (Knowledge-Based Administration) ที่เชื่อมโยงคุณค่าทางคุณธรรมเข้ากับประสิทธิภาพการจัดการภาครัฐในระดับพื้นที่ การวิเคราะห์ใช้กรอบแนวคิดทางทฤษฎีจากหลักธรรมาภิบาล 6 ประการ ได้แก่ ความโปร่งใส การมีส่วนร่วม ความรับผิดชอบ ความเสมอภาค หลักนิติธรรม และประสิทธิภาพ ควบคู่กับหลัก 3 ห่วง 2 เงื่อนไขของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ผลการวิเคราะห์เชิงแนวคิดชี้ให้เห็นว่า การบูรณาการทั้งสองแนวคิดสามารถสร้างระบบการบริหารที่สมดุลระหว่าง “โครงสร้างและคุณค่า” กล่าวคือ โครงสร้างของธรรมาภิบาลช่วยสร้างระบบตรวจสอบที่โปร่งใสและตรวจสอบได้ ขณะที่คุณค่าของเศรษฐกิจพอเพียงช่วยส่งเสริมการตัดสินใจเชิงนโยบายอย่างมีเหตุผลและพอประมาณ บทความนี้เสนอกรอบแนวคิด “ธรรมาภิบาลพอเพียงเชิงองค์ความรู้ (Knowledge-Based Sufficiency Governance Framework)” ซึ่งประกอบด้วย 3 มิติสำคัญ ได้แก่ การบริหารบนฐานข้อมูลและความรู้ การยึดมั่นในคุณธรรม และการพัฒนาท้องถิ่นอย่างยั่งยืน นอกจากนี้ยังนำเสนอแนวทางเชิงนโยบายในการพัฒนาศักยภาพบุคลากร การสร้างเครือข่ายความร่วมมือ และการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อส่งเสริมความโปร่งใสในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น สรุปได้ว่าการผสานธรรมาภิบาลและเศรษฐกิจพอเพียงสามารถเป็นเครื่องมือสำคัญในการยกระดับคุณภาพการบริหารภาครัฐให้มีความโปร่งใส ยั่งยืน และเป็นธรรมในยุคดิจิทัล

เอกสารอ้างอิง

จิตติมา ปึงเจริญ, และคณะ. (2565). ความเหลื่อมล้ำดิจิทัลในการเข้าถึงบริการภาครัฐ. วารสารรัฐประศาสนศาสตร์ปริทรรศน์, 11(2), 1–25.

ภัทราพร ศรีสุข, และ ปิติมา พงศ์สมิต. (2566). การบริหารภาครัฐดิจิทัล: บทบาทของการเปลี่ยนผ่านองค์กร. วารสาร รัฐศาสตร์และนิติศาสตร์, 15(1), 50–75.*

ประกอบกิจ มีบุญ, และคณะ. (2566). การประยุกต์ใช้หลักภูมิคุ้มกันพอเพียงในการพัฒนาระบบราชการยุค AI. วารสารวิชาการรัฐประศาสนศาสตร์, 20(1), 120–145.*

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2560). ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงกับภาคราชการ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ สคช.

สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน). (2564). แผนพัฒนารัฐบาลดิจิทัลของประเทศไทย พ.ศ. 2563–2565. กรุงเทพฯ: สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล.

สุรพงษ์ วิริยะชัย. (2567). From Traditional to Digital: Transforming Local Administrative Organizations. Sustainability, 16(5), 4001–4015.*

Floridi, L. (2020). The Ethics of AI: An Overview. Oxford: Oxford University Press.

Karnsomdee, P. (2025). E-government Adoption in Thai Public Sector Organizations: Citizens’ Perspective. Journal of Theoretical and Applied Electronic Commerce Research, 20(2), 150–170.*

Rhodes, R. A. W. (1997). Understanding Governance: Policy Networks, Governance, Reflexivity and Accountability. Buckingham: Open University Press.

United Nations. (2019). E-Government Survey 2018: Gearing E-Government to Support Sustainable Development. New York: United Nations Publications.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-02-12

รูปแบบการอ้างอิง

อัครไพบู ภ. . . (2026). การบูรณาการการบริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นบนพื้นฐานหลักธรรมาภิบาล และปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง: กรอบแนวคิดเชิงองค์ความรู้สมัยใหม่. วิทยาการบริหารภาครัฐสมัยใหม่, 3(1), 108–124. สืบค้น จาก https://so17.tci-thaijo.org/index.php/jppi/article/view/1573