ท้องถิ่นเข้มแข็งด้วยธรรมาภิบาลและเศรษฐกิจพอเพียง: แนวทางองค์ความรู้ใหม่เพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน

ผู้แต่ง

  • กวินทิพย์ ชาญพิพัฒน์ไพบูลย์ หลักสูตรรัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร

คำสำคัญ:

ธรรมาภิบาล, เศรษฐกิจพอเพียง, ท้องถิ่นเข้มแข็ง, การพัฒนาที่ยั่งยืน, องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์และนำเสนอกรอบแนวคิดเชิงบูรณาการระหว่างธรรมาภิบาล (Good Governance) กับปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง (Sufficiency Economy Philosophy: SEP) เป็นกลไกเชิงยุทธศาสตร์สำหรับการสร้างความเข้มแข็งและขับเคลื่อนการพัฒนาที่ยั่งยืนของท้องถิ่นไทย การพัฒนาท้องถิ่นในศตวรรษที่ 21 ต้องเผชิญกับความท้าทายที่ซับซ้อน ทั้งความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจ ปัญหาทรัพยากรธรรมชาติที่เสื่อมโทรม และวิกฤตความเชื่อมั่นต่อการบริหารภาครัฐ ซึ่งไม่สามารถแก้ไขได้ด้วยการพึ่งพาส่วนกลางเพียงอย่างเดียว การศึกษาเชิงวิเคราะห์เอกสารนี้แสดงให้เห็นว่า ธรรมาภิบาล ซึ่งประกอบด้วย 8 หลักการสำคัญ เป็นระบบบริหารจัดการที่สร้างความโปร่งใสและความน่าเชื่อถือให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ขณะที่ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ซึ่งยึดหลัก 3 ห่วง 2 เงื่อนไข เป็นแนวทางสร้างภูมิคุ้มกันและความมั่นคงทางเศรษฐกิจในระดับฐานราก การผสานพลังของทั้งสองหลักการนี้จะช่วยให้ท้องถิ่นสามารถจัดการตนเองได้อย่างมีคุณภาพ พึ่งพาตนเองได้จริง และพัฒนาศักยภาพในการรับมือกับความเปลี่ยนแปลงได้อย่างรอบด้าน บทความนี้เสนอ "โมเดลบูรณาการเพื่อความเข้มแข็งของท้องถิ่น" ที่ประกอบด้วย 3 ระดับการปฏิบัติ พร้อมทั้งข้อเสนอแนะเชิงนโยบายสำหรับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการนำไปสู่การพัฒนาที่มั่นคง มั่งคั่ง และยั่งยืนอย่างแท้จริง

เอกสารอ้างอิง

กรมการพัฒนาชุมชน. (2566). แนวทางการดำเนินงานตำบลเข้มแข็งตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง. กระทรวงมหาดไทย.

จิรเมธ อรุณเบญจพร และนันทวัฒน์ บรมานันท์. (2564). การบูรณาการหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงเข้ากับการพัฒนา ท้องถิ่นอย่างยั่งยืน. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ, 14(3), 112-128.

ธัญลักษณ์ กาวิชา. (2560). ธรรมาภิบาล: เทรนด์ใหม่ของโลกยุคดิจิทัล. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยอีสเทิร์นเอเชีย ฉบับ สังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, 7(1), 121-132.

มูลนิธิปิดทองหลังพระ สืบสานแนวพระราชดำริ. (ไม่ระบุปี). หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง. สืบค้นจาก https://www.pidthong.org/th/philosophy.php

รุ่งนภา พัฒนกูล และสุรพงษ์ ศรีสุทัศน์. (2563). การประยุกต์ใช้หลักธรรมาภิบาลและหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในการ บริหารงาน. วารสารชุมชนวิจัย, 14(2), 98-115.

ราชกิจจานุเบกษา. (2561). ยุทธศาสตร์ชาติ (พ.ศ. 2561-2580). เล่ม 135 ตอนที่ 82 ก, หน้า 1-71.

สุพิทักษ์ โตเพ็ง, สายฝน เครื่องดี, และสุภัทรา ศรีหาพล. (2564). บทบาทของนักการเมืองกับหลักธรรมาภิบาลในองค์กร ปกครองส่วนท้องถิ่น. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 7(1), 125-138.

อนันต์ เกตุวงศ์. (2561). การบริหารจัดการองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่มีประสิทธิภาพบนพื้นฐานหลักธรรมาภิบาลเพื่อเตรียมความพร้อมเข้าสู่ประชาคมอาเซียน. วารสารชุมชนวิจัย, 12(1), 114-130.

องค์การบริหารส่วนตำบลหนองลาด. (2565). ยุทธศาสตร์ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. สืบค้นจาก https://www.nonglad.go.th

Asian Development Bank. (2020). Governance brief: Good governance and sustainable development. Manila: ADB Publications.

United Nations Development Programme. (2021). Sustainable development goals and local governance. New York: UNDP.

World Bank. (2022). World development report 2022: Finance for an equitable recovery. Washington, DC: World Bank Group.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-02-12

รูปแบบการอ้างอิง

ชาญพิพัฒน์ไพบูลย์ ก. . (2026). ท้องถิ่นเข้มแข็งด้วยธรรมาภิบาลและเศรษฐกิจพอเพียง: แนวทางองค์ความรู้ใหม่เพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน. วิทยาการบริหารภาครัฐสมัยใหม่, 3(1), 125–132. สืบค้น จาก https://so17.tci-thaijo.org/index.php/jppi/article/view/1581