จาก Digital to the Core สู่ Trust First: อ่านความสำเร็จของภาครัฐดิจิทัลสิงคโปร์ ผ่านต้นทุนความไว้วางใจ และนัยต่อประเทศไทย

บทคัดย่อ

สิงคโปร์อยู่ในอันดับที่สามของโลกในดัชนีรัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ขององค์การสหประชาชาติ ปี ค.ศ. 2024 และมักถูกนำเสนอในวงวิชาการไทยในฐานะต้นแบบของภาครัฐดิจิทัลแบบรวมศูนย์ ที่ตั้งอยู่บนหน่วยงานเทคโนโลยีภาครัฐ แผนแม่บทรัฐบาลดิจิทัล และเสาหลักการให้บริการสี่ประการ บทความวิชาการนี้เสนอว่าคำอธิบายดังกล่าวยังไม่ครบถ้วน เพราะหยุดอยู่ที่สถาปัตยกรรมและละเว้นราคาที่ต้องจ่าย บทความชี้ให้เห็นข้อเท็จจริงที่มีนัยสำคัญแต่ยังถูกวิเคราะห์น้อย กล่าวคือ เมื่อสิงคโปร์ปรับวิสัยทัศน์แห่งชาติใหม่เป็น Smart Nation 2.0 เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม ค.ศ. 2024 ได้จัดวางยุทธศาสตร์ไว้บนเป้าหมายสามประการ โดยยก “ความไว้วางใจ” ขึ้นเป็นเป้าหมายแรก นำหน้าการเติบโตและชุมชน ขณะที่กรอบเดิมในปี ค.ศ. 2014 และ ค.ศ. 2018 จัดวางไว้รอบการเปลี่ยนผ่านสู่ดิจิทัล และการปฏิรูปบริการเป็นหลัก โดยใช้การวิเคราะห์เอกสารจากเครื่องมือเชิงนโยบายของสิงคโปร์ รายงานคณะกรรมการสอบสวน และวรรณกรรมร่วมสมัย บทความอ่านการจัดลำดับใหม่นี้ว่าเป็นการยอมรับเชิงนโยบายว่าการบูรณาการข้อมูลเชิงลึก ก่อให้เกิดต้นทุนความไว้วางใจ บทความวิเคราะห์เหตุการณ์สองกรณี ได้แก่ การโจมตีทางไซเบอร์ต่อ SingHealth ในปี ค.ศ. 2018 ซึ่งข้อมูลส่วนบุคคลของผู้ป่วย 1.5 ล้านรายถูกโจรกรรมและนายกรัฐมนตรีถูกมุ่งเป้าโดยเฉพาะ และกรณี TraceTogether ในปี ค.ศ. 2021 ซึ่งรัฐบาลยอมรับความผิดพลาดที่มิได้ระบุว่าข้อมูลดังกล่าวไม่ได้รับยกเว้น จากประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา และต่อมาได้ออกกฎหมายจำกัดการเข้าถึงของตำรวจไว้เฉพาะความผิดร้ายแรงเจ็ดประเภท จากทั้งสองกรณี บทความพัฒนามโนทัศน์ “เพดานความไว้วางใจ” ซึ่งเสนอว่าระดับความลึกของการบูรณาการข้อมูล ที่รัฐจะรักษาไว้ได้อย่างยั่งยืนถูกจำกัดด้วยระดับความไว้วางใจที่รัฐรักษาไว้ได้ และหลักประกันต้องถูกบัญญัติไว้ล่วงหน้า ก่อนที่การบูรณาการจะลึกขึ้น เพราะการแก้ไขย้อนหลังซ่อมได้เพียงกฎเกณฑ์ แต่ซ่อมความไว้วางใจไม่ได้ พร้อมทั้งเสนอนัยต่อประเทศไทยซึ่งมีองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นราว 7,776 แห่ง และไม่มีโครงสร้างชั้นเดียวแบบสิงคโปร์