Integrated human resource planning and development for public sector organizations to support digital era transformation

ชญานิษฐ์ สมพมิตร; สัญญาศรณ์ สวัสดิ์ไธสง

ผู้แต่ง

ชญานิษฐ์ สมพมิตร หลักสูตรรัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต คณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฎสกลนคร
สัญญาศรณ์ สวัสดิ์ไธสง หลักสูตรรัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต คณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฎสกลนคร

คำสำคัญ:

การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ภาครัฐ, การเปลี่ยนแปลงดิจิทัล, ไทยแลนด์ 4.0, การบริหารทรัพยากรมนุษย์เชิงกลยุทธ์

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้นำเสนอการวิเคราะห์แนวทางการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ภาครัฐไทยในยุคดิจิทัล โดยศึกษาจากยุทธศาสตร์สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน (ก.พ.) และกรอบแนวคิดเชิงบูรณาการที่สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีในศตวรรษที่ 21 การเข้าสู่ยุคระบบเศรษฐกิจดิจิทัลและการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ Thailand 4.0 ส่งผลให้ภาครัฐต้องปรับเปลี่ยนการบริหารทรัพยากรมนุษย์อย่างพื้นฐาน ทรัพยากรมนุษย์ในยุคใหม่จำเป็นต้องมีทักษะการสื่อสาร ความคิดสร้างสรรค์ ความสามารถในการร่วมมือและประสานงาน ความสามารถในการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลง และความฉลาดทางอารมณ์ สำนักงาน ก.พ. ได้กำหนดแนวทางการพัฒนาบุคลากรภาครัฐครอบคลุม 5 ด้านหลัก ได้แก่ การเสริมสร้างคุณธรรมและจิตสาธารณะ การพัฒนาสมรรถนะหลักและสมรรถนะดิจิทัล การนำเทคโนโลยีมาพัฒนา HR การออกแบบเส้นทางความก้าวหน้าในอาชีพ และการส่งเสริมองค์กรแห่งการเรียนรู้ กรอบแนวคิดเชิงบูรณาการในการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์สำหรับการเปลี่ยนแปลงในศตวรรษที่ 21 ประกอบด้วย 8 มิติสำคัญ ตั้งแต่การพัฒนาความรู้ความสามารถด้านดิจิทัล ระบบการเรียนรู้ตลอดชีวิต การพัฒนาทักษะอ่อนและกรอบความคิดดิจิทัล ไปจนถึงการปรับระบบบริหารบุคลากรให้ทันยุคดิจิทัล การวางแผนทรัพยากรมนุษย์เชิงกลยุทธ์ในยุคดิจิทัลต้องใช้กระบวนการ 6 ขั้นตอนที่บูรณาการเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์และการวิเคราะห์ข้อมูลขนาดใหญ่เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการวิเคราะห์และตัดสินใจ ภาครัฐไทยเผชิญความท้าทายสำคัญ 3 ประการ คือ วัฒนธรรมราชการที่ยังไม่ปฏิรูป ข้อจำกัดด้านงบประมาณในการลงทุนเทคโนโลยี และการขาดทักษะดิจิทัลของบุคลากร การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ภาครัฐให้ประสบความสำเร็จในยุคดิจิทัลต้องอาศัยการบูรณาการระหว่างเทคโนโลยี กลยุทธ์ และการพัฒนาบุคลากรอย่างเป็นระบบ เพื่อยกระดับการให้บริการประชาชนและสร้างความได้เปรียบการแข่งขันอย่างยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

กรมบัญชีกลาง. (2566). รายงานผลการดำเนินงานด้าน HR Analytics และระบบข้อมูลบุคลากรภาครัฐ. https://www.cgd.go.th

กรมสรรพากร. (2565). รายงานประจำปี 2565 กรมสรรพากร. https://www.rd.go.th

ชาญวิทย์ วสันต์ธนารัตน์. (2553). Change…เพื่อสร้างความสุขในองค์กร. http://www.wiseknow.com/blog/2009/05/22/2534/#axzz1XM0jYg4j

พยอม วงศ์สารศรี. (2543). องค์การและการจัดการ. สุภา.

ภาวิณี เพชรสว่าง. (2019). การวางแผนทรัพยากรมนุษย์สำหรับองค์การในอนาคต. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี, 13(2), 45-58. https://so02.tci- thaijo.org/index.php/human_dru/article/view/251125

ศรุตา สมพอง และวัชรินทร์ อินทรพรหม. (2550). ทัศนคติมุ่งสู่ความเป็นเลิศ, ทุนมูลนิธิพันเอกจินดา ณ สงขลา ประจำปี พ.ศ. 2548. สำนักวิจัยและพัฒนาระบบงานบุคคล สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน (ก.พ.).

สมบัติ กุสุมาวลี. (2559). HR 4.0 Trends and Move ทิศทางการบริหารจัดการทรัพยากรมนุษย์ @Thailand 4.0. HR Society Magazine, 14(164), 36-39.

สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน. (2560). แนวทางพัฒนาทักษะด้านดิจิทัลของข้าราชการและบุคลากรภาครัฐเพื่อการปรับเปลี่ยนเป็นรัฐบาลดิจิทัล. https://www.ocsc.go.th

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ (ก.พ.ร.). (2566). คู่มือแนวทางการบริหารทรัพยากรบุคคลภาครัฐในยุคดิจิทัล. สำนักงาน ก.พ.ร.

สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. (2565). รายงานโครงการส่งเสริมสมรรถนะดิจิทัลบุคลากรสาธารณสุขระดับท้องถิ่น. https://ops.moph.go.th

สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน). (2566). แนวทางพัฒนาสมรรถนะดิจิทัลภาครัฐ. https://www.dga.or.th

Al-Alawi, A. I., Sanosi, S. K., & Althawadi, A. H. (2021). Effects of technology and digital innovations on the human resources ecosystem. 2021 International Conference on Decision Aid Sciences and Application (DASA).

Armstrong, M. (2020). Armstrong's handbook of human resource management practice (15th ed.). Kogan Page.

Betchoo, N. K. (2016). Digital transformation and its impact on human resource management: A case analysis of two unrelated businesses in the Mauritian public service. ResearchGate Publication.

Bindra, S., Bhattacharya, S., & Bhattacharya, S. (2025). Traditional to digital: human resource management transformation. Journal of Work-Applied Management, ahead-of-print. https://doi.org/10.1108/JWAM-02-2025-0019

Braojos, J., Benitez, J., & Llorens, J. (2024). Digital human resource strategy: Conceptualization, theoretical development, and an empirical examination of its impact on firm performance. Information & Management, 61(3), Article 103948.

Dash, G., Kiefer, K., & Paul, J. (2023). Analysis of the impact of human resources employees' perceptions on the process of digital transformation. IIMT Journal of Management, 34(2), 245-267.

Gigauri, I. (2020). Digital transformation and its impact on human resource management: A case analysis of two unrelated businesses in the Mauritian public service. Journal of Business Research, 122, 875-888.

Glisson, C., & Durick, M. (1998). Predictors of job satisfaction and organizational commitment in human service organization. Administrative Science Quarterly, 33(1), 61-81.

McLagan, P. A. (1989). Models for HRD practice. Training and Development Journal, 43(9), 49–59.

MDPI. (2024). Advancing Lifelong Learning in the Digital Age: A Narrative Review of Singapore's Skills Future Programme. https://www.mdpi.com/2076-0760/13/2/73

Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). An expanded sourcebook qualitative data analysis. Sage Publications.

Nadler, L., & Nadler, Z. (1998). Corporate human resource development. Van Nostrand Reinhold.

Poulose, S., Bhardwaj, A., & Kumar, S. (2024). Traditional to digital: Human resource management transformation. Journal of Work-Applied Management, 16(1), 45-62.

Route Fifty. (2024). Data literacy 101: Building a public sector workforce for the future. https://www.route- fifty.com/digital-government/2024/01/data-literacy-101-building-public-sector-workforce- future/393694/

Sagarik, D., Chansanam, W., & Cho, W. (2018). E-government 4.0 in Thailand: The role of central agencies. Information Polity, 23(3), 343-362.

Sotnikova, Y., Nazarova, G., Nazarov, N., & Bilokonenko, H. (2020). Digital technologies in HR management. Management Theory Studies for Rural Business Infrastructure Development, 42(4), 527-535.

Strohmeier, S. (2020). Digital human resource management: A conceptual clarification. German Journal of Human Resource Management, 34(3), 345-365.

Thailand Digital Economy and Society Development Plan. (2024). Digital Watch Observatory. https://dig.watch/resource/thailand-digital-economy-and-society-development-plan

UNESCO. (1997). Human resource development for public sector reform. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization.

Wang, C., Chin, T., & Lin, C. (2023). A study of human resource digital transformation (HRDT): A phenomenon of innovation capability led by digital and individual factors. Journal of Business Research, 134, 563-578.

World Economic Forum. (2023). The Future of Jobs Report 2023. https://www3.weforum.org/docs/WEF_Future_of_Jobs_2023.pdf

Zhang, J., & Chen, Z. (2024). Exploring human resource management digital transformation in the digital age. Journal of the Knowledge Economy, 15, 1482–1498. https://doi.org/10.1007/s13132-023-01214-y