โมเดลของการปกครองส่วนท้องถิ่นในการขับเคลื่อนสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน
คำสำคัญ:
การพัฒนาที่ยั่งยืน, การปกครองท้องถิ่น, ธรรมาภิบาล, การมีส่วนร่วมของประชาชน, นวัตกรรมภาครัฐบทคัดย่อ
การพัฒนาที่ยั่งยืน เป็นแนวคิดหลักที่ได้รับการยอมรับทั่วโลกในการขับเคลื่อนการพัฒนาเศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม และสถาบันให้เกิดความสมดุล โดยเฉพาะในบริบทประเทศไทยที่องค์การปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) มีบทบาทสำคัญในฐานะกลไกการพัฒนาฐานรากของประเทศ บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่ออธิบายและวิเคราะห์บทบาทขององค์การปกครองส่วนท้องถิ่นในการขับเคลื่อนการพัฒนาที่ยั่งยืนในยุคการบริหารภาครัฐที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว โดยเชื่อมโยงกับแนวคิดธรรมา- ภิบาล เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) นวัตกรรมภาครัฐ และการมีส่วนร่วมของประชาชน ผลการวิเคราะห์ชี้ให้เห็นว่า การบรรลุเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนจำเป็นต้องอาศัยการปรับบทบาทของอปท. จาก “ผู้บริหารงานท้องถิ่น” สู่ “ผู้ร่วมสร้างการเปลี่ยนแปลง” ที่มีศักยภาพเชิงนวัตกรรม โปร่งใส ยึดประชาชนเป็นศูนย์กลาง และขับเคลื่อนด้วยการเรียนรู้ตลอดเวลา บทความนี้เสนอกรอบแนวคิด “การบริหารท้องถิ่นเชิงยั่งยืน” ที่ผสานแนวคิดธรรมาภิบาล การบริหารแบบเครือข่าย นวัตกรรมดิจิทัล และภูมิปัญญาท้องถิ่นเข้าด้วยกัน เพื่อเป็นแนวทางเชิงนโยบายในการพัฒนาความเข้มแข็งของอปท. และการยกระดับคุณภาพชีวิตประชาชนอย่างมั่นคงและยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น. (2565). คู่มือการบริหารงานองค์การปกครองส่วนท้องถิ่น. กระทรวงมหาดไทย.
กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น. (2565). แนวทางการบริหารจัดการท้องถิ่นเพื่อความยั่งยืน. กระทรวงมหาดไทย.
กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น. (2566). แนวทางการขับเคลื่อนการพัฒนาที่ยั่งยืนในระดับท้องถิ่น (Localizing SDGs). กระทรวงมหาดไทย.
กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น. (2566). แนวทางการบริหารจัดการท้องถิ่นยุคดิจิทัลสู่ความยั่งยืน. กระทรวงมหาดไทย.
กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น. (2566). แนวทางการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนาท้องถิ่น. กระทรวงมหาดไทย.
ธนวัฒน์ ชัยอนันต์. (2565). การยกระดับศักยภาพ อปท. เพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน. วารสารการบริหารภาครัฐ, 8(1), 72–89.
ปรียา พงศ์ภักดี. (2563). การบริหารท้องถิ่นเชิงบูรณาการเพื่อความยั่งยืน. วารสารรัฐประศาสนศาสตร์, 10(2), 45–60.
มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี. (2565). แนวทางการสร้างเครือข่ายภาคประชาชนเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนในระดับท้องถิ่น. มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี.
สำนักปลัดกระทรวงมหาดไทย. (2566). แนวทางการปฏิบัติหน้าที่ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. กระทรวงมหาดไทย.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2564). รายงานการขับเคลื่อนการพัฒนาที่ยั่งยืนประเทศไทย (Thailand SDG Progress Report). สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2564). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566–2570). สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2566). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566–2570). สำนักนายกรัฐมนตรี.
สุรพล ธรรมร่มดี. (2563). บทบาทขององค์การปกครองส่วนท้องถิ่นในการพัฒนาที่ยั่งยืน. วารสารรัฐประศาสนศาสตร์, 18 (2), 45–62.
Arnstein, S. R. (1969). A ladder of citizen participation. Journal of the American Institute of Planners, 35(4), 216–224.
Osborne, S. P. (2010). The new public governance? Emerging perspectives on the theory and practice of public governance. Routledge.
Putnam, R. D. (1993). Making democracy work: Civic traditions in modern Italy. Princeton University Press.
The Club of Rome. (1972). The limits to growth. Universe Books.
United Nations. (1992). Agenda 21: Rio Declaration on Environment and Development. United Nations.
United Nations. (2000). Millennium Development Goals (MDGs). United Nations.
United Nations. (2015). Transforming our world: The 2030 Agenda for Sustainable Development (SDGs). United Nations.
United Nations Development Programme. (UNDP). (2015). The 2030 agenda for sustainable development. United Nations.
UNDP. (2023). Local governance for sustainable development: Policy framework and practices. United Nations Development Programme.
UNDP Thailand. (2022). Localizing SDGs in Thailand: Case studies of low carbon cities. United Nations Development Programme.
UNDP Thailand. (2023). Localizing the SDGs: Strengthening participatory local governance. United Nations Development Programme.
UNESCAP. (2009). What is good governance? United Nations Economic and Social Commission for Asia and the Pacific.
World Bank. (2021). Building sustainable local governance systems: A practical guide. World Bank Publications.
World Bank. (2021). Digital transformation for sustainable governance: Local government perspectives. World Bank.
World Commission on Environment and Development (WCED). (1987). Our common future. Oxford University Press.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วิทยาการบริหารภาครัฐสมัยใหม่
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
