แนวทางการพัฒนาการมีส่วนร่วมของประชาชนในการบริหารท้องถิ่นด้วยหลักเศรษฐกิจพอเพียง

ผู้แต่ง

  • Natenapa Yuttanate -

คำสำคัญ:

การมีส่วนร่วมของประชาชน, การบริหารท้องถิ่น, เศรษฐกิจพอเพียง, ธรรมาภิบาล

บทคัดย่อ

บทความวิชาการเรื่อง “แนวทางการพัฒนาการมีส่วนร่วมของประชาชนในการบริหารท้องถิ่นด้วยหลักเศรษฐกิจพอเพียง” มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวคิด หลักการ และแนวทางในการส่งเสริมให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมในกระบวนการบริหารจัดการขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) โดยยึดหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเป็นกรอบแนวคิดหลักในการพัฒนา การวิจัยนี้มุ่งเน้นการประยุกต์หลักความพอประมาณ ความมีเหตุผล การสร้างภูมิคุ้มกัน รวมถึงเงื่อนไขของความรู้และคุณธรรม เข้ากับการบริหารท้องถิ่นเพื่อสร้างการมีส่วนร่วมอย่างยั่งยืน ผลการศึกษาพบว่า การมีส่วนร่วมของประชาชนในปัจจุบันยังคงจำกัดอยู่ในระดับการรับรู้และการให้ความคิดเห็น ขาดการมีส่วนร่วมในเชิงตัดสินใจและการตรวจสอบ จึงจำเป็นต้องพัฒนาแนวทางที่ส่งเสริมให้ประชาชนสามารถร่วมคิด ร่วมตัดสินใจ ร่วมดำเนินการ และร่วมรับผลประโยชน์จากการพัฒนา โดยมีองค์ประกอบสำคัญ 3 ด้าน ได้แก่ (1) การสร้างจิตสำนึกและความเข้าใจในหลักเศรษฐกิจพอเพียง (2) การพัฒนากลไกและช่องทางการมีส่วนร่วมที่เปิดกว้าง โปร่งใส และตรวจสอบได้ และ (3) การสนับสนุนจากภาครัฐและผู้นำท้องถิ่นในการขับเคลื่อนการมีส่วนร่วมเชิงรุก ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายคือ ควรบูรณาการหลักเศรษฐกิจพอเพียงในกระบวนการบริหารงานท้องถิ่นทุกระดับ ส่งเสริมให้ประชาชนมีบทบาทเป็น “หุ้นส่วนการพัฒนา” มากกว่าผู้รับบริการ พร้อมทั้งพัฒนาระบบการเรียนรู้ร่วมกันระหว่างรัฐกับประชาชน เพื่อสร้างสังคมท้องถิ่นที่เข้มแข็ง โปร่งใส และยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น. (2559). รายงานผลการศึกษา เรื่อง การกล่าวหา การชี้มูลความผิดข้อทักท้วงและพฤติกรรม

การกระทำความผิดขององค์กรปกครอง ส่วนท้องถิ่น. กรุงเทพฯ: กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น.

กิตติ ประจักษ์รัตนกิจ. (2560). คุณภาพชีวิตตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของประชาชนบ้านทุ่งสบาย ตำบลเขา

กวางทอง อำเภอหนองฉาง จังหวัดอุทัยธานี. การค้นคว้าอิสระ รป.ม. นครสวรรค์: มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์.

พนารัตน์ มาศฉมาดล. (2562). การสร้างรูปแบบกระบวนการพัฒนาระบบการดูแลผู้สูงอายุระหว่างฝ่ายปกครองกับผู้สูงอายุ :

กรณีศึกษาองค์การบริหารส่วนตำบลบ้านยาง อำเภอเมือง จังหวัดบุรีรัมย์. รายงานการวิจัย. สำนักงานผู้ตรวจการ

แผ่นดิน.

พิพัฒน์ ยอดพฤติการณ์. (2551). ความรับผิดชอบต่อสังคม. นนทบุรี: ธิงค์ บียอนด์ บุ๊คส์.

พนารัตน์ มาศฉมาดล, (2562). เศรษฐกิจพอเพียง: แนวทางการพัฒนาท้องถิ่นอย่างยั่งยืน. กรุงเทพฯ: สถาบันบัณฑิต

พัฒนบริหารศาสตร์.

รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560, มาตรา 250 วรรคหนึ่ง วรรคสอง

สุธินี อัตถากร, สุบรรณ เอี่ยมวิจารณ์, สุดาภรณ์ อรุณดี และคณะ. (2562). การพัฒนาพฤติกรรมในการดำรงชีวิตตามหลัก

ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงของผู้นำชุมชนในระดับหมู่บ้านในเขตภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. รายงานการวิจัย

รัฐประศาสนศาสตร์ มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ. (2560). การมีส่วนร่วมของประชาชน. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการ

พัฒนาระบบราชการ.

สำนักประชาสัมพันธ์ สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. (2562). การมีส่วนร่วมทางการเมืองในระบอบประชาธิปไตย,

กรุงเทพฯ: สำนักการพิมพ์ สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2560). เศรษฐกิจพอเพียง: แนวคิด หลักการ และการ

ประยุกต์ใช้. สืบค้นจาก: https://www.nesdc.go.th

มูลนิธิชัยพัฒนา. (2563). คู่มือเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อชุมชน. กรุงเทพฯ: มูลนิธิชัยพัฒนา. สืบค้นจาก:

https://www.chaipat.or.th

Cohen & Uphoff. (1980). Effective Behavior in Organizations. New York: Richard D. Irwin Inc.

International Association of Participation-IAP2. (2006). Planing for Effective Public Participation.

The International Association for Public Participation. A Module in IAP2’s Certificate Program for

Public Participation. Student book.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-04-28

รูปแบบการอ้างอิง

Yuttanate, N. (2026). แนวทางการพัฒนาการมีส่วนร่วมของประชาชนในการบริหารท้องถิ่นด้วยหลักเศรษฐกิจพอเพียง. วิทยาการบริหารภาครัฐสมัยใหม่, 3(2), 198–213. สืบค้น จาก https://so17.tci-thaijo.org/index.php/jppi/article/view/1589

ฉบับ

ประเภทบทความ

Research Articles