แนวทางการพัฒนาการมีส่วนร่วมของประชาชนในการบริหารท้องถิ่นด้วยหลักเศรษฐกิจพอเพียง
คำสำคัญ:
การมีส่วนร่วมของประชาชน, การบริหารท้องถิ่น, เศรษฐกิจพอเพียง, ธรรมาภิบาลบทคัดย่อ
บทความวิชาการเรื่อง “แนวทางการพัฒนาการมีส่วนร่วมของประชาชนในการบริหารท้องถิ่นด้วยหลักเศรษฐกิจพอเพียง” มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวคิด หลักการ และแนวทางในการส่งเสริมให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมในกระบวนการบริหารจัดการขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) โดยยึดหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเป็นกรอบแนวคิดหลักในการพัฒนา การวิจัยนี้มุ่งเน้นการประยุกต์หลักความพอประมาณ ความมีเหตุผล การสร้างภูมิคุ้มกัน รวมถึงเงื่อนไขของความรู้และคุณธรรม เข้ากับการบริหารท้องถิ่นเพื่อสร้างการมีส่วนร่วมอย่างยั่งยืน ผลการศึกษาพบว่า การมีส่วนร่วมของประชาชนในปัจจุบันยังคงจำกัดอยู่ในระดับการรับรู้และการให้ความคิดเห็น ขาดการมีส่วนร่วมในเชิงตัดสินใจและการตรวจสอบ จึงจำเป็นต้องพัฒนาแนวทางที่ส่งเสริมให้ประชาชนสามารถร่วมคิด ร่วมตัดสินใจ ร่วมดำเนินการ และร่วมรับผลประโยชน์จากการพัฒนา โดยมีองค์ประกอบสำคัญ 3 ด้าน ได้แก่ (1) การสร้างจิตสำนึกและความเข้าใจในหลักเศรษฐกิจพอเพียง (2) การพัฒนากลไกและช่องทางการมีส่วนร่วมที่เปิดกว้าง โปร่งใส และตรวจสอบได้ และ (3) การสนับสนุนจากภาครัฐและผู้นำท้องถิ่นในการขับเคลื่อนการมีส่วนร่วมเชิงรุก ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายคือ ควรบูรณาการหลักเศรษฐกิจพอเพียงในกระบวนการบริหารงานท้องถิ่นทุกระดับ ส่งเสริมให้ประชาชนมีบทบาทเป็น “หุ้นส่วนการพัฒนา” มากกว่าผู้รับบริการ พร้อมทั้งพัฒนาระบบการเรียนรู้ร่วมกันระหว่างรัฐกับประชาชน เพื่อสร้างสังคมท้องถิ่นที่เข้มแข็ง โปร่งใส และยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น. (2559). รายงานผลการศึกษา เรื่อง การกล่าวหา การชี้มูลความผิดข้อทักท้วงและพฤติกรรม
การกระทำความผิดขององค์กรปกครอง ส่วนท้องถิ่น. กรุงเทพฯ: กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น.
กิตติ ประจักษ์รัตนกิจ. (2560). คุณภาพชีวิตตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของประชาชนบ้านทุ่งสบาย ตำบลเขา
กวางทอง อำเภอหนองฉาง จังหวัดอุทัยธานี. การค้นคว้าอิสระ รป.ม. นครสวรรค์: มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์.
พนารัตน์ มาศฉมาดล. (2562). การสร้างรูปแบบกระบวนการพัฒนาระบบการดูแลผู้สูงอายุระหว่างฝ่ายปกครองกับผู้สูงอายุ :
กรณีศึกษาองค์การบริหารส่วนตำบลบ้านยาง อำเภอเมือง จังหวัดบุรีรัมย์. รายงานการวิจัย. สำนักงานผู้ตรวจการ
แผ่นดิน.
พิพัฒน์ ยอดพฤติการณ์. (2551). ความรับผิดชอบต่อสังคม. นนทบุรี: ธิงค์ บียอนด์ บุ๊คส์.
พนารัตน์ มาศฉมาดล, (2562). เศรษฐกิจพอเพียง: แนวทางการพัฒนาท้องถิ่นอย่างยั่งยืน. กรุงเทพฯ: สถาบันบัณฑิต
พัฒนบริหารศาสตร์.
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560, มาตรา 250 วรรคหนึ่ง วรรคสอง
สุธินี อัตถากร, สุบรรณ เอี่ยมวิจารณ์, สุดาภรณ์ อรุณดี และคณะ. (2562). การพัฒนาพฤติกรรมในการดำรงชีวิตตามหลัก
ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงของผู้นำชุมชนในระดับหมู่บ้านในเขตภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. รายงานการวิจัย
รัฐประศาสนศาสตร์ มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ. (2560). การมีส่วนร่วมของประชาชน. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการ
พัฒนาระบบราชการ.
สำนักประชาสัมพันธ์ สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. (2562). การมีส่วนร่วมทางการเมืองในระบอบประชาธิปไตย,
กรุงเทพฯ: สำนักการพิมพ์ สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2560). เศรษฐกิจพอเพียง: แนวคิด หลักการ และการ
ประยุกต์ใช้. สืบค้นจาก: https://www.nesdc.go.th
มูลนิธิชัยพัฒนา. (2563). คู่มือเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อชุมชน. กรุงเทพฯ: มูลนิธิชัยพัฒนา. สืบค้นจาก:
Cohen & Uphoff. (1980). Effective Behavior in Organizations. New York: Richard D. Irwin Inc.
International Association of Participation-IAP2. (2006). Planing for Effective Public Participation.
The International Association for Public Participation. A Module in IAP2’s Certificate Program for
Public Participation. Student book.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วิทยาการบริหารภาครัฐสมัยใหม่

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.


