กรอบ KI-DEAL: แนวคิดเชิงบูรณาการระหว่างนวัตกรรมภาครัฐและการจัดการความรู้ เพื่อการพัฒนาองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในยุคดิจิทัล

ปาจรีย์ สุริยาชัยวัฒน์ โนวงษ์

ผู้แต่ง

ปาจรีย์ สุริยาชัยวัฒน์ โนวงษ์ สาขาวิชานิติศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร

คำสำคัญ:

นวัตกรรมภาครัฐ, การจัดการความรู้, การเปลี่ยนผ่านดิจิทัล, องค์กรแห่งการเรียนรู้, องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้นำเสนอกรอบแนวคิดเชิงบูรณาการระหว่างนวัตกรรมภาครัฐและการจัดการความรู้เพื่อขับเคลื่อนการพัฒนาองค์กรภาครัฐไทยในยุคดิจิทัล การศึกษามีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) วิเคราะห์ความสัมพันธ์เชิงทฤษฎีระหว่างนวัตกรรมภาครัฐกับการจัดการความรู้ (2) สังเคราะห์กรอบแนวคิดเชิงบูรณาการที่เหมาะสมกับบริบทองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นไทย (3) เสนอแนวทางการประยุกต์ใช้ในทางปฏิบัติ และ (4) ระบุปัจจัยความสำเร็จและอุปสรรค การศึกษาใช้วิธีการวิเคราะห์เอกสารเชิงวิพากษ์และการสังเคราะห์แนวคิดจากวรรณกรรมระดับนานาชาติและบริบทไทย ผลการศึกษาพบว่านวัตกรรมภาครัฐและการจัดการความรู้มีความเชื่อมโยงกันอย่างแยกไม่ออก โดยการจัดการความรู้เป็นรากฐานสำคัญในการสร้างนวัตกรรม ขณะที่นวัตกรรมเป็นผลลัพธ์ที่เกิดจากการใช้ความรู้อย่างสร้างสรรค์ บทความนำเสนอ "กรอบ KI-DEAL" (Knowledge Innovation - Digital Era Adaptive Learning) ซึ่งประกอบด้วย 6 มิติหลัก ได้แก่ (1) การสร้างและแสวงหาความรู้ (Knowledge Creation and Acquisition) (2) การจัดเก็บและเข้าถึงความรู้ (Knowledge Storage and Access) (3) การแบ่งปันและถ่ายทอดความรู้ (Knowledge Sharing and Transfer) (4) การประยุกต์ใช้ความรู้เพื่อนวัตกรรม (Knowledge Application for Innovation) (5) วัฒนธรรมองค์กรแห่งการเรียนรู้ (Organizational Learning Culture) และ (6) เทคโนโลยีดิจิทัลเป็นตัวเร่ง (Digital Technology as Enabler) ปัจจัยความสำเร็จสำคัญรวมถึงความมุ่งมั่นของผู้นำ การสนับสนุนด้านทรัพยากร โครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล และระบบจูงใจที่เหมาะสม ส่วนอุปสรรคหลักประกอบด้วยโครงสร้างราชการที่เป็นระบบราชการ วัฒนธรรมการทำงานแบบ Silo ทักษะดิจิทัลที่จำกัด และความต้านทานการเปลี่ยนแปลง บทความนี้มีนัยสำคัญต่อทั้งทฤษฎีและการปฏิบัติในการยกระดับประสิทธิภาพและนวัตกรรมขององค์กรภาครัฐไทย

เอกสารอ้างอิง

กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น. (2565). รายงานผลการดำเนินงานประจำปีพ.ศ.2565(ภารกิจสำคัญ). กระทรวงมหาดไทย. http://www.ppb.moi.go.th/midev01/upload/moimissionreport65.pdf.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.(2561). ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ. 2561-2580). สำนักนายกรัฐมนตรี. https://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2561/A/082/T_0001.PDF.

Alavi, M., & Leidner, D. E. (2001). Review: Knowledge management and knowledge management systems: Conceptual foundations and research issues. MIS Quarterly, 25(1), 107-136. https://doi.org/10.2307/3250961.

Bloch, C., & Bugge, M. M. (2013). Public sector innovation—From theory to measurement. Structural Change and Economic Dynamics, 27, 133-145. https://doi.org/10.1016/j.strueco.2013.06.008.

Darroch, J. (2005). Knowledge management, innovation and firm performance. Journal of Knowledge Management, 9(3), 101-115. https://doi.org/10.1108/13673270510602809.

Davenport, T. H., & Prusak, L. (1998). Working knowledge: How organizations manage what they know. Harvard Business Press.

Demircioglu, M. A., & Audretsch, D. B. (2017). Conditions for innovation in public sector organizations. Research Policy, 46(9), 1681-1691. https://doi.org/10.1016/j.respol.2017.08.004.

De Vries, H., Bekkers, V., & Tummers, L. (2016). Innovation in the public sector: A systematic review and future research agenda. Public Administration, 94(1), 146-166. https://doi.org/10.1111/padm.12209

Garvin, D. A., Edmondson, A. C., & Gino, F. (2008). Is yours a learning organization? Harvard Business Review, 86(3), 109-116.

Grant, R. M. (1996). Toward a knowledge-based theory of the firm. Strategic Management Journal, 17(S2), 109-122. https://doi.org/10.1002/smj.4250171110

Hartley, J., Sørensen, E., & Torfing, J. (2013). Collaborative innovation: A viable alternative to market competition and organizational entrepreneurship. Public Administration Review, 73(6), 821-830. https://doi.org/10.1111/puar.12136

Massaro, M., Secinaro, S., Dal Mas, F., Brescia, V., & Calandra, D. (2020). Industry 4.0 and circular economy: An exploratory analysis of academic and practitioners' perspectives. Business Strategy and the Environment, 30(2), 1213-1231. https://doi.org/10.1002/bse.2680.

Mention, A. L. (2012). Intellectual capital, innovation and performance: A systematic review of the literature. Business and Economic Research, 2(1), 1-37. https://doi.org/10.5296/ber.v2i1.1937.

Mergel, I., Edelmann, N., & Haug, N. (2019). Defining digital transformation: Results from expert interviews. Government Information Quarterly, 36(4), 101385. https://doi.org/10.1016/j.giq.2019.06.002.

Nonaka, I., & Takeuchi, H. (1995). The knowledge-creating company: How Japanese companies create the dynamics of innovation. Oxford University Press.

OECD. (2019). Innovative citizen participation and new democratic institutions: Catching the deliberative wave. OECD Publishing. Retrieved from https://doi.org/10.1787/339306da-en

Polanyi, M. (1966). The tacit dimension. University of Chicago Press.

Rashman, L., Withers, E., & Hartley, J. (2009). Organizational learning and knowledge in public service

organizations: A systematic review of the literature. International Journal of Management Reviews, 11(4), 463-494. https://doi.org/10.1111/j.1468-2370.2009.00257.

Torfing, J. (2019). Collaborative innovation in the public sector: The argument. Public Management Review, 21(1), 1-11. https://doi.org/10.1080/14719037.2018.1430248.

Wiig, K. M. (2002). Knowledge management in public administration. Journal of Knowledge Management, 6(3), 224-239. https://doi.org/10.1108/13673270210434331.