ความปลอดภัยที่ผู้บริหารให้ไม่ได้: เหตุใดการสร้างวัฒนธรรมนวัตกรรม ในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจึงต้องเริ่มที่กระบวนการตรวจสอบ

เอกอนงค์ วงศ์กาฬสินธุ์

ผู้แต่ง

เอกอนงค์ วงศ์กาฬสินธุ์ -

คำสำคัญ:

วัฒนธรรมองค์กร, การเปลี่ยนผ่านสู่ดิจิทัล, องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น, ความปลอดภัยทางจิตใจ, การหลีกเลี่ยงความเสี่ยง, กระบวนการตรวจสอบ

บทคัดย่อ

วรรณกรรมมีความเห็นตรงกันเป็นส่วนใหญ่ว่า อุปสรรคสำคัญของการเปลี่ยนผ่านสู่ดิจิทัลใน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) ไทย มิใช่เทคโนโลยีแต่คือวัฒนธรรมองค์กร และคุณลักษณะทางวัฒนธรรมที่ชี้ขาดคือการหลีกเลี่ยงความเสี่ยง ข้อเสนอเชิงนโยบายที่ตามมา จึงเกือบเป็นไปโดยอัตโนมัติว่า ผู้บริหารควรสร้างความปลอดภัยทางจิตใจ เปิดโอกาสให้ทดลอง และยอมรับความล้มเหลวเพื่อการเรียนรู้ บทความวิชาการนี้เสนอว่าข้อเสนอดังกล่าวระบุตัวผู้มีอำนาจผิดคน เนื่องจากความปลอดภัยทางจิตใจตามที่ทฤษฎีต้นทางนิยามไว้ เป็นภาวะระดับทีมที่ตั้งอยู่บนสมมติฐานว่า หัวหน้าทีมเป็นผู้ควบคุมผลที่จะตามมาจากความผิดพลาด แต่ในบริบท อปท. ไทย ผู้บริหารมิได้ควบคุมสิ่งนั้น เพราะผลที่ตามมาจากการตัดสินใจนอกแนวปฏิบัติเดิมถูกกำหนดโดยองค์กรตรวจสอบภายนอก ซึ่งนายกหรือปลัดไม่มีเขตอำนาจเหนือ ผู้บริหารที่ให้คำมั่นกับบุคลากรว่าให้ทดลองได้โดยไม่ต้องกลัว จึงกำลังให้หลักประกันที่อยู่นอกอำนาจของตนเอง บทความยังชี้ต่อไปว่าความคุ้มครองทางกฎหมายมีอยู่แล้ว เนื่องจากมาตรา 8 แห่งพระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. 2539 จำกัดความรับผิดส่วนตัวไว้เฉพาะกรณีจงใจหรือประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง ซึ่งหมายความว่าข้อจำกัดที่ผูกมัดจริงมิใช่ความเสี่ยงทางกฎหมาย แต่คือต้นทุนของกระบวนการถูกตั้งคำถาม อันเป็นต้นทุนที่เกิดขึ้นแม้ในกรณีที่เจ้าหน้าที่พ้นข้อกล่าวหาในภายหลัง บทความเสนอมโนทัศน์ “ช่องว่างระหว่างอำนาจกับความปลอดภัย” และโมเดลสามระดับที่จำแนกสิ่งที่ผู้บริหารท้องถิ่น เปลี่ยนได้เอง สิ่งที่ต้องอาศัยหน่วยงานกำกับส่วนกลาง และสิ่งที่ต้องแก้ที่ระดับกฎหมาย

เอกสารอ้างอิง

ปิยณัฐ สร้อยอินทร์ และศุภวัฒนากร วงศ์ธนวสุ. (2564). สมรรถนะดิจิทัลของบุคลากรองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น: กรณีศึกษาเทศบาลนครขอนแก่น. วารสารการเมืองการปกครอง, 11(1), 169-188.

พระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. 2539. (2539). ราชกิจจานุเบกษา, 113(60 ก).

วรารัตน์ เขียวไพรี. (2562). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความพร้อมขององค์การในการเข้าสู่รัฐบาลดิจิทัลของหน่วยงานภาครัฐในประเทศไทย [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์]. เข้าถึงจาก http://ethesisarchive.library.tu.ac.th

สัญญาศรณ์ สวัสดิ์ไธสง. (2569). การปฏิรูปการบริหารราชการไทยสู่ความทันสมัยและความเป็นสากลด้วยรัฐบาลดิจิทัล. วิทยาการบริหารภาครัฐสมัยใหม่, 3(3), 310-326.

สัญญาศรณ์ สวัสดิ์ไธสง และอภิชัย บัวละพา. (2569). การเสริมสร้างความโปร่งใสในการดำเนินงานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นไทย. วิทยาการบริหารภาครัฐสมัยใหม่, 3(3), 340-354.

สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน). (2566). แผนพัฒนารัฐบาลดิจิทัลของประเทศไทย พ.ศ. 2566-2570. กรุงเทพฯ: สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน).

Bertot, J. C., Jaeger, P. T., & Grimes, J. M. (2010). Using ICTs to create a culture of transparency: E-government and social media as openness and anti-corruption tools for societies. Government Information Quarterly, 27(3), 264-271. https://doi.org/10.1016/j.giq.2010.03.001

Brown, T. (2009). Change by design: How design thinking transforms organizations and inspires innovation. New York: HarperBusiness.

Cameron, K. S., & Quinn, R. E. (2011). Diagnosing and changing organizational culture: Based on the competing values framework (3rd ed.). San Francisco, CA: Jossey-Bass.

Edmondson, A. C. (2018). The fearless organization: Creating psychological safety in the workplace for learning, innovation, and growth. Hoboken, NJ: Wiley.

Gil-Garcia, J. R., & Pardo, T. A. (2005). E-government success factors: Identifying a meta-model from literature review. Government Information Quarterly, 22(1), 4-21. https://doi.org/10.1016/j.giq.2004.09.002

Hiatt, J. M. (2006). ADKAR: A model for change in business, government, and our community. Loveland, CO: Prosci Learning Center Publications.

Hofstede, G. (2011). Dimensionalizing cultures: The Hofstede model in context. Online Readings in Psychology and Culture, 2(1). https://doi.org/10.9707/2307-0919.1014

Kane, G. C., Palmer, D., Phillips, A. N., Kiron, D., & Buckley, N. (2015). Strategy, not technology, drives digital transformation. Cambridge, MA: MIT Sloan Management Review and Deloitte University Press.

Kotter, J. P. (1996). Leading change. Boston, MA: Harvard Business School Press.

Leonardi, P., & Neeley, T. (2022). The digital mindset: What it really takes to thrive in the age of data, algorithms, and AI. Boston, MA: Harvard Business Review Press.

Mergel, I., Edelmann, N., & Haug, N. (2019). Defining digital transformation: Results from expert interviews. Government Information Quarterly, 36(4), 101385. https://doi.org/10.1016/j.giq.2019.06.002

Mergel, I., Ganapati, S., & Whitford, A. B. (2021). Agile: A new way of governing. Public Administration Review, 81(1), 161-165. https://doi.org/10.1111/puar.13202

Schein, E. H., & Schein, P. (2017). Organizational culture and leadership (5th ed.). Hoboken, NJ: Wiley.

Vial, G. (2019). Understanding digital transformation: A review and a research agenda. The Journal of Strategic Information Systems, 28(2), 118-144. https://doi.org/10.1016/j.jsis.2019.01.003

Westerman, G., Bonnet, D., & McAfee, A. (2014). Leading digital: Turning technology into business transformation. Boston, MA: Harvard Business Review Press.