การปฏิรูปการบริหารราชการไทยสู่ความทันสมัยและความเป็นสากลด้วยรัฐบาลดิจิทัล

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้นำเสนอการวิเคราะห์แนวคิด หลักการ และกรอบทฤษฎีของรัฐบาลดิจิทัลที่วิวัฒนาการผ่าน 4 ระยะ ตั้งแต่รัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ รัฐบาลเปิด รัฐบาลอัจฉริยะ จนถึงรัฐบาลดิจิทัลเต็มรูปแบบ โดยยึดหลักการ 6 มิติตามมาตรฐาน OECD ประกอบด้วย Digital by Design, Data-driven, Government as a Platform, Open by Default, User-driven และ Proactiveness การศึกษาพบว่า รัฐบาลดิจิทัลก่อให้เกิดประโยชน์ในด้านการเพิ่มประสิทธิภาพการบริการ ความโปร่งใส การมีส่วนร่วมของประชาชน และการลดต้นทุนการดำเนินงาน อย่างไรก็ตาม ยังคงมีความท้าทาย 7 ประการ ได้แก่ ความเหลื่อมล้ำทางดิจิทัล ความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ การต้านทานการเปลี่ยนแปลง การขาดการบูรณาการระหว่างหน่วยงาน กรอบกฎหมายที่ล้าสมัย ข้อจำกัดด้านงบประมาณและทรัพยากร และความท้าทายด้านจริยธรรม บทความนำเสนอกรอบการพัฒนารัฐบาลดิจิทัลแบบบูรณาการที่ครอบคลุม 4 ปัจจัยหลัก คือ การสร้างวัฒนธรรมดิจิทัล การปรับปรุงกระบวนงาน การขยายประสิทธิภาพด้วยเทคโนโลยี และการปรับเปลี่ยนบริการตามประสบการณ์ผู้ใช้ พร้อมทั้งข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย 3 ระดับ เพื่อขับเคลื่อนการพัฒนาอย่างยั่งยืนและยกระดับประเทศไทยสู่ผู้นำดิจิทัลระดับสากล