บทบาทเชิงกลยุทธ์ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการขับเคลื่อนชุมชนอย่างยั่งยืน ตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง

ผู้แต่ง

  • ภัทราพร นามธิราช องค์การบริหารส่วนตำบลเหล่าพัฒนา อำเภอนาหว้า จังหวัดนครพนม

คำสำคัญ:

องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น, เศรษฐกิจพอเพียง, การบริหารเชิงยุทธศาสตร์, การพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน, ภูมิคุ้มกันชุมชน

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มุ่งวิเคราะห์และนำเสนอ “โมเดลเชิงกลยุทธ์” ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) ในการขับเคลื่อนชุมชนอย่างยั่งยืน โดยมีรากฐานจากปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง (SEP) ผลการวิเคราะห์แสดงให้เห็นว่า บทบาทของ อปท. ต้องเปลี่ยนจากผู้ให้บริการสาธารณะไปสู่ “ผู้นำเชิงกลยุทธ์และผู้จัดการการสร้างภูมิคุ้มกัน” ซึ่งต้องบูรณาการหลัก 3 ห่วง 2 เงื่อนไข เข้ากับวงจรการบริหารเชิงยุทธศาสตร์อย่างเป็นระบบ การขับเคลื่อนความยั่งยืนต้องครอบคลุมมิติเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมอย่างสมดุล โดยอาศัยกลยุทธ์สำคัญ ได้แก่ การวางแผนตามหลักเหตุผลและความพอประมาณ, การเสริมสร้างภูมิคุ้มกันด้วยความรู้และเทคโนโลยี, และการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนบนฐานของคุณธรรม ความสำเร็จของการขับเคลื่อนต้องวัดผลด้วย “ตัวชี้วัดความพอเพียง” ที่สะท้อนความมั่นคงและความสามารถในการฟื้นตัวของชุมชน (Resilience) บทความนี้จึงเสนอ “โมเดลเชิงกลยุทธ์ความพอเพียงของ อปท.” เพื่อเป็นองค์ความรู้ใหม่และแนวทางปฏิบัติเชิงระบบ สำหรับ อปท. ในการสร้างชุมชนให้เกิดการพึ่งพาตนเองและมีความยั่งยืนอย่างแท้จริง

เอกสารอ้างอิง

เกรียงศักดิ์ ธรรมวิบูลย์. (2563). การบริหารจัดการการพัฒนาชุมชนตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา, 13(1), 125-139.

ทัศนีย์ หัตถกรรม. (2558). การประยุกต์ใช้ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในการเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชน. วารสารวิจัย มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่, 16(1), 107-118.

มิ่งสรรพ์ ขาวสอาด. (2560). ความยั่งยืนกับเศรษฐกิจพอเพียง. ศูนย์วิจัยและพัฒนาการศึกษาเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

พงษ์ศักดิ์ บุญรักษา. (2561). การวางแผนและบริหารเชิงกลยุทธ์สำหรับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

ไพรัตน์ วงษ์ศรี. (2559). การปรับเปลี่ยนบทบาทขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการบริหารจัดการเมืองอย่างยั่งยืน. วารสารรัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา, 2(2), 1-15.

วิษณุ สุวรรณนภาศรี. (2562). การพัฒนาท้องถิ่นเชิงยุทธศาสตร์เพื่อความยั่งยืน. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2561). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12 (พ.ศ. 2560–2564). กรุงเทพฯ. สำนักนายกรัฐมนตรี.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-02-12

รูปแบบการอ้างอิง

นามธิราช ภ. (2026). บทบาทเชิงกลยุทธ์ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการขับเคลื่อนชุมชนอย่างยั่งยืน ตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง. วิทยาการบริหารภาครัฐสมัยใหม่, 3(1), 57–72. สืบค้น จาก https://so17.tci-thaijo.org/index.php/jppi/article/view/1565